FLASH
Shkruar nga Julia Lohr dhe Michaela Wiegel
Presidenti amerikan u paraqit këtë herë si partner bashkëpunues, ndërsa liderët e G7 miratuan deklarata të përbashkëta për Ukrainën, Iranin, Kinën dhe inteligjencën artificiale…
Nuk ka samit të G7 pa një moment të veçantë nga Donald Trump. Vitin e kaluar, Presidenti amerikan i befasoi krerët e shteteve dhe qeverive të 7 vendeve më të industrializuara me largimin e tij të parakohshëm nga samiti në Kananaskis të Kanadasë. Këtë vit, në Evian të Francës, ai qëndroi deri në ditën e fundit të takimit, mori pjesë në të gjitha seancat dhe dukej qartë se kënaqej me lavdërimet për gatishmërinë e tij të re për bashkëpunim.
Gjatë natës së së mërkurës, 7 liderët publikuan një deklaratë përfundimtare mbi situatën ndërkombëtare, e pazakontë për këtë format, në të cilën vihet në pah “udhëheqja e fortë” e Trumpit. Përparimi në negociatat me Iranin përbën një “mundësi historike për të penguar Iranin të sigurojë armë bërthamore”. Kancelari gjerman Friedrich Merz (CDU) theksoi se, që nga fillimi i mandatit të dytë të Trumpit, kjo ishte hera e parë që Shtetet e Bashkuara pranonin një komunikatë të përbashkët për çështje gjeopolitike.
Për presidencën franceze të G7, një nga arritjet e samitit konsiderohet fakti që Trump, pas dy takimeve dypalëshe me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, u zotua për “mbështetje të pakushtëzuar” ndaj Ukrainës. Kështu thuhet në deklaratën përfundimtare, e cila përfshin edhe premtimin për forcimin e sanksioneve ndaj Rusisë. Nafta dhe gazi rus do t’i nënshtrohen sanksioneve më të ashpra, ndërsa përjashtimet amerikane do të hiqen. Marrëveshja kornizë me Iranin e lehtëson këtë hap, pasi çmimet e naftës tashmë kanë nisur të bien.
Trump i premtoi gjithashtu Ukrainës sisteme të reja të mbrojtjes ajrore, siç është përfshirë në deklaratë. Siç u shpreh një diplomat, Trump e sheh tashmë Zelenskyn si një “fitues”, të cilin dëshiron ta mbështesë.
“Ishte një samit i shkëlqyer dhe Franca bëri një punë fantastike”, deklaroi Trump në përfundim të takimit.
Të mërkurën në mbrëmje ai vijon vizitën e tij në Francë me një darkë gala në Sallën e Pasqyrave të Pallatit të Versajës.
“Të gjithë partnerët e G7 do ta rrisin presionin ndaj Moskës, edhe përmes sanksioneve”, tha kancelari gjerman. Kjo vendos një ton të ri, shtoi ai. Sipas Merzit, samiti i G7 ishte “shumë konstruktiv”.
Merz konfirmoi gjithashtu se bashkëpunimi ushtarak me Ukrainën do të zgjerohet ndjeshëm. “Këtu bëhet fjalë vërtet për dhënie të gjera licencash, përfshirë nga kompani amerikane për prodhues evropianë”, tha ai.
Ai shtoi se i ishte mirënjohës Trumpit për nivelin e lartë të gatishmërisë për bashkëpunim që kishte treguar.
Kur Trump mbërriti të mërkurën paradite me një orë vonesë, në seancën e punës mbi gjendjen e ekonomisë botërore, në Hotel Royal, ai fillimisht u ankua për kondicionerin e dobët (“është shumë vapë”) dhe më pas bëri shaka: “Unë jam shefi.”
Kryeministri indian Narendra Modi reagoi me një shprehje të lehtë habie. Në seancë ishin ftuar gjithashtu India, Brazili, Koreja e Jugut dhe Kenia. Krahasuar me samitet e mëparshme, ky takim kaloi në një atmosferë pothuajse harmonike. Për herë të parë pas shumë kohësh, evropianët panë një Donald Trump që ishte në anën e tyre.
Megjithatë, as presidenti francez Emmanuel Macron dhe as kancelari Merz nuk deshën të spekulonin se sa gjatë do të zgjaste kjo frymë bashkëpunimi. Sipas tyre, e rëndësishme ishte që, pak para samitit të NATO-s, të rikthehej harmonia mes aleatëve kryesorë. Merz falënderoi Macronin për përgatitjet e mira që kontribuuan në suksesin e samitit.
Debati për Kinën dhe inteligjencën artificiale
Tema kryesore e diskutimeve të së mërkurës ishte mënyra se si ekonomia botërore mund të rikthehet në një “rritje të balancuar dhe të qëndrueshme”. Vendi të cilit i drejtohej më shumë kjo thirrje nuk ishte i pranishëm në tryezë: Kina.
Megjithatë, Pekini kishte marrë pjesë paraprakisht në një videokonferencë mbi pabarazitë ekonomike. Merz përmendi veçanërisht kursin e nënvlerësuar të monedhës kineze si problem. Sipas tij, kjo krijon një “disavantazh të madh konkurrues” për vendet e industrializuara perëndimore dhe është një çështje që duhet diskutuar.
Rreth 1/3 e prodhimit industrial botëror vjen nga Kina. Prej vitesh, suficiti i eksporteve të vendit po rritet, i nxitur nga subvencionet shtetërore. Ndërkohë, në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara po humben në numër të madh vende pune në industri.
Komisioni Evropian, i nxitur veçanërisht nga qeveria franceze, synon të vendosë barriera shtesë tregtare për të kufizuar hyrjen e importeve kineze në tregun evropian. Në Berlin, qëndrimi është më i kujdesshëm; qeveria gjermane këmbëngul se fillimisht duhet të reduktohen varësitë ekonomike nga Kina.
Në deklaratën përfundimtare mbi lëndët e para kritike, vendet e G7 janë më konkrete. Deri në vitin 2030, maksimumi 60 për qind e importeve duhet të vijnë nga një furnizues i vetëm. Më pas, ky nivel duhet të ulet në 50 për qind.
Meqenëse thirrjet politike për “de-risking” (uljen e rreziqeve të varësisë ekonomike) nuk kanë dhënë rezultatet e dëshiruara në të kaluarën, në qeverinë gjermane po rritet gatishmëria për të vendosur detyrime konkrete për kompanitë.
E njëjta gjë vlen edhe për temën e dytë të madhe të samitit: menaxhimin e inteligjencës artificiale.
Me ftesë të Emmanuel Macronit, në Evian udhëtuan dymbëdhjetë drejtues ekzekutivë të kompanive të inteligjencës artificiale. Evropianët synojnë dy objektiva.
Së pari, ata duan që Shtetet e Bashkuara t’i përfshijnë në procesin e testimit dhe vlerësimit të modeleve të reja të inteligjencës artificiale.
“Potenciali i teknologjive të reja duhet të jetë i hapur për të gjitha vendet”, tha Merz.
Në të njëjtën kohë, evropianët synojnë të bëhen më të pavarur nga modelet amerikane, por pa qenë të detyruar të përdorin ato kineze.
Fakti që Trump fundjavën e kaluar vendosi ndalim eksporti për dy modele të kompanisë Anthropic u interpretua në Evropë si një sinjal alarmi dhe një nxitje për më shumë pavarësi teknologjike. /Përshtati Pamfleti nga FAZ/
Lini një Përgjigje