FLASH
Shkruar nga Erion Veliaj
Doch dies ist die schlimmste Beleidigung, denn sie kam von meinen Kollegen. Von Menschen, die mich besser kennen als jeder andere. Und die es nicht für nötig hielten, mich einzuladen, mich zu informieren oder mir zuzuhören. Möge Gott mir vergeben. Ich bete jeden Abend für sie und sage: „Gott vergib ihnen, denn sie werden nicht wissen, was sie getan haben!“
Sehr geehrter Präsident des Verfassungsgerichts, sehr geehrte Mitglieder des Verfassungsgerichts. Obwohl ich genau weiß, dass es mein verfassungsmäßiges Recht ist, hier zu sein, danke ich Ihnen mit tiefem Respekt dafür, dass Sie mir die Gelegenheit gegeben haben, heute anwesend zu sein und dieses Recht auszuüben, vor Ihnen und allen Albanern gehört zu werden. Neun Monate habe ich auf diese neun Minuten gewartet. Mein Kampf, von Ihnen gehört zu werden, ist das Ergebnis einer langen Leidensgeschichte. Es ist enttäuschend, ehrlich gesagt, zu hören, was ich getan habe, aus dem Büro, in dem mich die Bürger gewählt haben, entführt und in eine Zelle gesperrt zu werden, in einem Regime der Haft oder Vereinigungsfreiheit, das schlimmer ist als das von Serienmördern. Heute habe ich mehr Polizisten als Anwälte im Verfassungsgericht. Sie haben hier den Beweis dafür.
Ich habe eine lange Zeit erlebt, die von Verletzungen meiner Grundrechte als Bürger dieser Republik geprägt war. Vor allem aber war es eine Zeit der Verunglimpfung und des Versuchs, die Stimme eines dreimal in Folge von den Bürgern Tiranas gewählten Politikers zum Schweigen zu bringen. Dies ist nicht einfach nur ein Versuch, mich zu diffamieren. Es ist Verachtung, eine Abneigung gegen das Wahlrecht, gegen das Heiligste der Demokratie. Und diese Verachtung ist in der Tat Verachtung für die Macht der Bürger. Es ist Verachtung für die Macht, die das Volk der Republik verleiht, um sie in seinem Namen zu regieren. Wie Martin Luther King sagte: Der Bogen des moralischen Universums ist lang und beschwerlich, doch am Ende neigt sich auch dieser Bogen nach rechts. Deshalb stehe ich heute hier vor Ihnen als Bürgermeister von Tirana, der größten Stadt unseres Landes. Mit dem Recht, das mir 160.000 freie Bürger dieser Stadt verliehen haben. Nach neun Monaten, in denen ich für dieses Recht gekämpft habe.
Ich bin nicht hier, um mich zu verteidigen, denn ich habe kein Vergehen begangen, das mich vor Ihnen rechtfertigen würde. Ich bin jedoch hier, mit dem Respekt, der Ihrem hohen Amt gebührt, um Sie um eines zu bitten: Können wir gemeinsam die Demokratie verteidigen, die heute auf die Probe gestellt wird? Die Demokratie, die wir beide, verehrte Richter, bei Amtsantritt geschworen haben zu verteidigen. Nicht auf dem Papier, sondern in der Tat. Hier und heute. Dieses Mandat ist nicht mein Mandat. Dieses Mandat ist ein öffentlicher Vertrag. Ein Vertrag, den mir die Bürger von Tirana als freie Menschen mit ihrem Willen gegeben haben. Dieser Vertrag ist die Ehre meines Lebens. Und um ihn zu verteidigen, werde ich alles tun, was mir das Gesetz, mein Verstand und mein Herz erlauben. Ich werde ihn bis zum Ende verteidigen, denn ich verteidige hier nicht einen Stuhl, sondern die Seele eines heiligen Bandes zwischen einem Bürger und seinem gewählten Vertreter. Das Volk dieses Landes hat in der Verfassung eindeutig entschieden, dass niemand das Mandat eines gewählten Kommunalbeamten vor Ablauf der Amtszeit beenden kann. Punkt. Außer wenn er schwerwiegende Verstöße gegen die Verfassung oder das Gesetz begangen hat. Das, was ich eben gesagt habe, ist keine neue Erkenntnis von mir. Es ist vielmehr ein feierliches Versprechen, das die Republik sich selbst gibt.
Një kufi moral dhe një kufi ligjor që askush, as unë, as ju, askush nuk duhet ta shkelë. Ose nëse do ta shkelë, duhet të rrëzojë më përpara themelet e besimit publik mbi të cilat ngrihet vetë shteti ynë. Prandaj me respekt të plotë dhe solemn për këtë gjykatë, unë pyes sot, cila shkelje të rëndë të Kushtetutës apo të ligjit kam kryer unë në ushtrimin e mandatit kushtetues të kryetarit të Bashkisë së Tiranës? Përpjekja ime për të mbrojtur besëlidhjen me qytetarët e Tiranës, edhe në kushtet e rrëmbimit në qeli, është detyrim, i imi, ndaj qytetarëve të këtij qyteti. Besimi im se vota e lirë është më e fortë se kulisat politike, është fuqia që më shtyn ta bëj këtë betejë sot këtu përpara jush edhe përpara të gjithë shqiptarëve. Bindja ime se drejtësia duhet të burojë nga Kushtetuta dhe jo nga protagonizmi politik apo ethja për karrierë mbi kurriz të lirive themelore të qytetarëve, është një bindje e palëkundur. Ato çfarë kushtetuta i mbron, shpresoj që në këtë sallë të thuhen me zë të lartë. Të arsyetohen nga ju të nderuar dhe të dëgjohen nga çdo shqiptar që ende beson se ligji duhet të të mbrojë, jo të të sulmojë pabesisht. Të nderuar gjyqtarë të Gjykatës Kushtetuese, në këtë seancë nuk po shqyrtohet një vend pune. Kjo është një seancë historike, historike besoj, që shqyrton vetë demokracinë, shëndetin e demokracisë shqiptare. Themelet mbi të cilat qëndron shteti ynë. Republika jonë. Që nga dita kur miratuam Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë dhe pranuam demokracinë si vlerën më të lartë të ushtrimit të pushtetit nga sovrani, nga populli pra, të gjithë ne, qytetarë, politikanë në punë të shtetit edhe ju të nderuar gjyqtarë, jemi betuar me dorë në zemër për ta respektuar dhe për ta mbrojtur këtë vlerë kaq të lartë. Ne jemi betuar se do mbrojmë demokracinë, jo që do ta përdorim atë për interesat e kohës. Ta ruajmë si pasurinë më të shenjtë të Republikës, jo ta sakrifikojmë për një llogari të vogël të një momenti.
Për rehati politike apo për urdhëra të përkohshëm që bie ndesh me ligjin e përjetshëm të drejtësisë. Kjo është çështja gjyqësore që do të përcaktojë njëherë e mirë nëse pushteti do t'i përkasë ende qytetarëve, apo do t'u merret atyre në mënyrë të fshehtë dhe hileqare pas perdeve të ca lojrave me nene dhe gërma të ligjit. Nëse ligji do të përdoret për ta mbrojtur demokracinë apo se nëse ligji do të përdoret për ta përmbysur në emër të një formaliteti të nevojshëm për një moment të caktuar. Sepse kur pushteti që buron nga vota tjetërsohet me taktika për ta anashkaluar vetë vullnetin e votës, atëherë besimi ndaj qytetarëve kthehet në një tradhti morale. Pushteti që ata na kanë dhënë për t'u shërbyer po përdoret për t'i sunduar, jo për t'ju shërbyer. Me të njëjtat mjete që i ka vënë në dispozicion, në fakt për t'i mbrojtur qytetarët. Dhe atëherë, sipas meje, Republika nuk rrezikohet nga asnjë armik i jashtëm, por nga vetë ata që nën betim për ta mbrojtur po e përdorin për ta nënshtruar. Po citoj: Betohem në nderin tim se do të kryej me ndërgjegje detyrën e kryetarit të Bashkisë dhe do t'i bindem Kushtetutës dhe ligjeve. Ky është një fragment nga formula e betimit tim si kryetar bashkie tre herë me dorën në zemër i zgjedhur nga qytetarët e lirë të Tiranës.
Ndaj sot jam këtu për ta mbrojtur deri në fund betimin tim për t'iu bindur Kushtetutës. Kontratën time me qytetarët e Tiranës. Një kontratë që ka qenë në zemrën time në çdo orë pune, në çdo mëngjes, në çdo mbrëmje, në diell, në shi, në çdo rrugë të shtruar, në çdo kënd lojërash, ju kujtohen betejat me pistoleta në kënde lojërash, në çdo shkollë, janë rreth 50 të reja, kopshte, çerdhe, rreth 110, bulevard, kala, shesh, park, që e ka ndryshuar sot Tiranën. Edhe nga ditët e pandemisë së kobshme ku çonim ndihma të izoluara, apo te tërmeti kur ndërtuam shtëpitë e mira familjeve, i kam qëndruar besnik këtij betimi. Dhe unë këtë betim do ta mbroja këtu sot përpara jush, deri në fund. Sepse unë nuk besoj se ka diçka më fisnike për t'u bërë sot dhe diçka më frymëzuese për një njeri që i shërben publikut, që është në angazhimin e jetës publike, sesa ta mbrojë besimin që i është dhënë me votë të lirë të qytetarëve të lirë. Besimin për të drejtuar jo vetëm kryeqytetin e Shqipërisë, një punë administrative, por kryeqytetin e të gjithë shqiptarëve, një punë jashtëzakonisht simbolike. Një qytet që rreh me pulsin e gjithë kombit tonë.
Dhe kur beson që ti ke dhënë gjithçka për këtë mandat të qytetarëve, vjen arsyeja për të cilën të largojnë nga detyra dhe citoj: Mosprezenca në detyrë për më shumë se tre muaj. Nuk kishte se si të më fynin më rëndë se kaq. Domethënë ka qenë fyrja më e rëndë e jetës sime publike dhe këtë e thotë dikush që ka dëgjuar fyrje dhe legjenda urbane dhe fantazi pafund. Po kjo është fyrja më e rëndë sepse erdhi nga bashkëpuntorët e mi. Nga njerëz që më njohin më mirë se kushdo tjetër. Dhe që nuk denjuan as të më ftonin, as të më njoftonin, as të më dëgjonin. Zoti i faltë. Lutem çdo natë për ta dhe them Zot fali se nuk dinë ç'kanë bërë me atë vendim. Kjo akuzë nuk më lëndon për fjalën dhe shkresat e shkreta që ka prodhuar, por për padrejtësinë që ajo përfaqëson.
Siç thotë shprehja, two wrongs don't make a right. Dy padrejtësi nuk prodhojnë më shumë drejtësi. Pra, padrejtësia e shkarkimit mbi padrejtësinë e ndalimit dhe të shoqërimit, nuk e bën vendin më të drejtë, prandaj kemi përfunduar në Gjykatë Kushtetuese sepse padrejtësi mbas padrejtësie nuk prodhua më shumë drejtësi. Sepse të thuhet, citoj, Erion Veliaj ka munguar në detyrë, nuk është thjesht cinizëm me këtë tipin që quhet Erion Veliaj, por është një cinizëm me atë që është e vërteta, çfarë ka ndodhur në këtë vend dhe në këtë qytet. Dhe në fakt është një cinizëm me ligjin dhe me Kushtetutën.
Mbi të gjitha e thënë nga ata që kanë qenë dëshmitarë të rrëmbimit tim nga zyra pa asnjë akuzë. Ngjan si një mesazh pasigurie për këdo që nesër mund të shënjestrohet për arsye politike. Ngjan si një mesazh se në këtë vend sundon dëshira dhe vullneti politik, por jo ligji. Nëse është dikush që mund të ankohet për mungesë time, është vetëm nëna ime dhe familja ime. Aty kam marrë mungesë 10 vjet rresht, teksa përgjithë detyrës i shërbeja këtij qyteti. Ata i kam takuar, djalin tim e kam takuar më shumë në burg se ç'e kam takuar lirë. Kur e lija në gjumë dhe e gjeja në gjumë për shkak të kësaj detyre dhe të këtij përkushtimi. Fort të nderuar anëtarë të Gjykatës Kushtetuese, që nga dita e parë kur u betova në vitin 2015, si kryetar i Bashkisë së Tiranës, jeta ime është bërë njësh me këtë qytet. Kush jeton në Tiranë e di këtë nga përvoja personale. E kam drejtuar me gjithë forcën time shpirtërore, mendore, fizike pa kursyer asgjë nga vetja.
Ky qytet në fakt ka qenë familja ime e madhe. Unë nuk pretendoj se çdo gjë e kam bërë mirë dhe ndoshta nuk është ky momenti për të folur për këtë. As që çdo gjë që kam dashur të bëj, kam arritur ta bëj. Por një gjë e di me siguri. Askush nuk mund të më akuzojë se nuk kam qenë në krye të punës për këtë qytet dhe detyrës time të shenjtë. Sepse kush thotë se unë kam munguar, fyen inteligjencën e gjithë qytetarëve të Tiranës që ma kanë besuar tre herë me radhë, pikërisht sepse e panë me sytë e tyre përkushtimin tim, dashurinë për punën edhe për këtë qytet. Punë nga e cila më shkëputën padrejtësisht dhe pabesisht. Ata që donin të më shihnin me pranga në duar dhe jo me lopatë në duar. Që nuk donin këtë tipin që thashë unë, Lali Erin në atë zyrë, sepse ajo zyrë ishte bërë simbol i një dashurie për qytetin, për punën, energjie pozitive, të pafundme, një qendër e optimizmit për të gjithë kombin tonë.
Mund ta burgosësh një njeri, siç jam unë në rastin konkret, por nuk e burgos dot të vërtetën e tij. Edhe të vërtetën që ulëret. E vërteta është se mospresenca ime nuk ka qenë zgjedhje. Pra unë nuk zgjodha që të vetë-rrëmbehem, të vetë-izolohem dhe të vetë-internohem në qytetin e Durrësit, në një burg, në kënetë. Por pasojë e një izolimi të imponuar nga shteti. Përmes një vendimi disproporcional nga letra anonime, a mund të vazhdoj dhe dy minuta? Një izolim i imponuar nga shteti përmes një vendimi disproporcional nga letra anonime dhe zëdhënës persekutus që më privoi jo vetëm nga liria dhe familja, por edhe nga qyteti im përpara se të provohej çdo fajësi. Si mund të quhet shkelje mungesa e një kryetari bashkie që është fizikisht i ndaluar nga vetë organet e shtetit në bazë të një vendimi që nuk është i formës së prerë?
Dhe besoj që Gjykata Kushtetuese dhe dhe Komisioni i Venecias ëh siç u relatua dhe nga avokati flasin qartazi për për akte të tilla. A mos vallë duam që ta legjitimojmë idenë se çdo funksionar i zgjedhur mund të largohet nga detyra përmes një arrestimi të përkohshëm pa vendim fajësie, duke ja marrë popullit mandatin që ai vetë ja ka dhënë këtij individi? Nëse kjo pranohet, atëherë ta themi hapur sot, çdo mandat i zgjedhur nuk është më një garanci e sovranitetit qytetar. Por është një leje, është një patentë, është një licensë që mund të të hiqet në çdo kohë në varësi të vullnetit politik. Nëse ne e pranojmë një gjë të tillë, atëherë parimi i prezumimit të pafajësisë e humbet totalisht kuptimin.
Und Bestrafung ohne Gerichtsbeschluss wird zur gängigen Praxis. Es genügt, jemanden zu verhaften, und man kann ihm leicht seinen Posten, seine Pflichten, seine Aufgabe oder sein Wahlrecht entziehen. Dies wäre ein gefährlicher Abstieg vom Rechtsstaat zum System der Vorurteile. Das ist nicht nur eine menschliche Ungerechtigkeit, sondern ein offenkundiger Verfassungswiderspruch. Denn es wirkt auf mich aufgrund einer Tatsache, die weder eine Handlung noch eine Verletzung darstellt, sondern ein Zustand, ein aufgezwungener Zustand. Mit der unverhältnismäßigen Gewalt dieses Staates selbst, der Rechenschaft verlangt, warum ich nicht zurücktrete, nachdem er mir meine Freiheit genommen hat. Letztendlich, verehrtes Gericht, wenn akzeptiert wird, dass ein vom Volk gewählter Bürgermeister ohne endgültigen Beschluss seines Amtes enthoben werden kann, dann kann ab morgen jede Stadt, jede Gemeinde und jedes Volksmandat den politischen Entscheidungen des Augenblicks zum Opfer fallen.
Von diesem Moment an verlieren Wahlen ihre Bedeutung, Stimmen an Gewicht, die staatsbürgerliche Souveränität wird durch den Willen derer ersetzt, die im Namen des Gesetzes herrschen wollen, indem sie das Gesetz selbst untergraben. Das ist keine Demokratie. Das ist in Wirklichkeit die Untergrabung der Demokratie. Das ist nicht die Unschuldsvermutung, sondern die Schuldvermutung. Und wo Unschuld durch Vorurteile ersetzt wird, hört Gerechtigkeit auf zu existieren. Letztendlich möchte ich Ihnen sagen, dass ich nicht hier bin, um um Gnade oder ein Privileg zu bitten. Ich bin hier, um für verfassungsmäßige Gerechtigkeit zu kämpfen. Gerechtigkeit ist der moralische und souveräne Schutzschild unserer Republik. Sie schützt die Ordnung und hält uns als Gesellschaft zusammen.
Was unterscheidet Rechtsstaatlichkeit von Angstherrschaft, Recht von Willkür und die Republik von jeglicher Form von Herrschaft? In diesem entscheidenden Moment, mit den letzten Worten, sind Sie nicht einfach ein Gericht, das über die Amtsenthebung eines der 61 Bürgermeister entscheidet. Sie sind, wie Alexander Hamilton, einer der Gründerväter der Vereinigten Staaten, es beschrieb, das Bindeglied zwischen Volk und Regierung.
Es wurde geschaffen, um die Macht innerhalb der verfassungsmäßigen Grenzen zu halten. Wenn die Macht überhandnimmt, wenn der politische Wille das Gesetz zu ersetzen sucht, hat allein Ihr Verfassungsgericht die Macht und Pflicht, dies zu verhindern. Nur dieses Gericht kann den Staat auf den verfassungsmäßigen Pfad zurückführen und die Bürger vor dem Missbrauch der Macht schützen, die sie ihm selbst verliehen haben. Vielen Dank für Ihre Aufmerksamkeit und viel Erfolg bei Ihrer Arbeit.
Partiq jote te denon. Ke vjedhur shko ne burg. Kaq e thjeshte eshte, mgjse ju sforcoheni te flisni me fjale te medha. Mbaroj cikli jot Erion. Besove te i gjati me shume sec duhej. Ke bere leke pa hesap me leje me pune publike tani ka dhe pasoja do paguash ca nga ato qe ke marre. Ne kete shtet qe ndertove dhe ti njerezit kane vdekur ne burg, kurse ti ke hyre dhe jeton si milionere ne euro.
Puna është se tashmë e dinë gjithë shqiptarët ça ka bërë në bashki Erion hajduti. Dhe normalisht s'ka gjykatë që e fal, se populli jo e jo!