FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi
Kur armët heshtin, nuk triumfon as propaganda, as egoja e liderëve. Triumfon e drejta e njeriut për të jetuar...
Në kohë lufte, e vërteta është gjithmonë viktima e parë. Pas saj bien fëmijët, nënat, qytetet, kujtesa dhe arsyeja. Prandaj, sa herë që shpallet një armëpushim, qoftë edhe i brishtë, qoftë edhe i përkohshëm, pyetja më e parëndësishme është se kush po e shet si fitore. Pyetja e vetme që ka peshë morale është: sa jetë u shpëtuan?
Sot, në një botë të drobitur nga konfliktet, nga cinizmi diplomatik dhe nga politika e spektaklit, tundimi i liderëve është i njëjtë: të dalin para kamerave dhe të shesin qetësinë si meritë personale.
Njëri e quan “fitore totale”. Tjetri e quan “rezistencë historike”. Një palë flet për forcë, pala tjetër për dinjitet. Por mbi këtë teatër deklaratash, ekziston një e vërtetë shumë më e thjeshtë dhe shumë më e madhe: kur ndalen bombardimet, nuk fiton asnjë ego politike. Fiton njerëzimi.
Fiton fëmija që nuk zgjohet më nga shpërthimet. Fiton nëna që nuk vrapon më drejt spitalit me zemrën në fyt. Fiton babai që nuk numëron më orët për të mësuar nëse i biri është gjallë. Fiton familja që nuk e kalon natën në errësirë, duke pritur raketën e radhës. Fiton qytetërimi, sepse çdo armëpushim, sado i pamjaftueshëm, është një kujtesë se njeriu ende mund të ndalojë dorën para katastrofës së plotë.
Është e lehtë të flasësh për fitore nga zyrat e pushtetit. Është e lehtë të ndërtosh narrativa triumfi mbi harta ushtarake, mbi deklaratat e shtabeve dhe mbi konferencat për shtyp. Por lufta nuk matet me fjalimet e liderëve. Lufta matet me varret që hapen, me shtëpitë që shemben, me gjymtyrët që humben, me sytë e fëmijëve që plaken brenda natës. Dhe kur kjo makineri ndalet, qoftë edhe për pak kohë, kjo nuk është fitore e një shteti mbi tjetrin. Kjo është fitore e jetës mbi çmendurinë.
Bota ka nevojë urgjente për këtë kthjelltësi morale. Sepse jemi futur në një epokë ku lufta shitet si vendosmëri, ku hakmarrja shitet si dinjitet, ku shkatërrimi quhet strategji. Në këtë mjegull cinizmi, duhet thënë troç: asnjë raketë nuk sjell lavdi, kur përfundon mbi një lagje civile. Asnjë operacion ushtarak nuk është sukses, kur çmimi i tij është trauma e brezave të tërë. Asnjë lider nuk duhet të guxojë të shpallë triumf, kur ende ka njerëz nën rrënoja.
Po, armëpushimi mund të jetë i përkohshëm. Po, mund të jetë i brishtë. Po, mund të thyhet nga interesat, paranojat dhe llogaritë e ftohta të politikës së madhe. Por edhe në përkohshmërinë e tij, ai mbart një mesazh të fortë: njeriu nuk ka lindur për të jetuar nën sirena alarmi. Shoqëritë nuk janë ndërtuar për t’u kthyer në kufoma. Civilizimi nuk mund të ketë si normalitet luftën.
Në fund, historia nuk do të mbajë mend me respekt ata që bërtitën më fort se “fituan”. Historia do të mbajë mend atë që e ndali zjarrin, atë që e frenoi çmendurinë. Dhe nëse sot ka më pak të vdekur se dje, atëherë kjo është e vetmja fitore që meriton të quhet e tillë.
Le të thonë ç’të duan zyrat e propagandës. Le të konkurrojnë liderët për autorësinë e paqes së përkohshme. Le të ndërtojnë secili narrativën e vet për konsum të brendshëm. Për njerëzit e thjeshtë, për ata që e paguajnë luftën me gjak dhe jo me deklarata, e vërteta mbetet vetëm një: nuk ka rëndësi kush e pretendon fitoren. Në të vërtetë, fitoi njerëzimi.
Dhe kjo, në një kohë kaq të errët, është më shumë se politikë. Është shpresë./Pamfleti
Biri vogel ma pshurr mirë tankun.
Nje mut ka fituar njerzimi! Si bageti theren kur i do qejfi Elites boterore. Jemi si ato kaviet ne laborator.