FLASH
Shkruar nga Federico Rampini
Trump 1 pati rezultate më të këqija se Trump 2, dhe tetë vjet më parë ai kishte edhe më pak miratim nga votuesit.
I ndëshkuar nga të dhënat e para negative ekonomike, PBB-ja po bie. I papëlqyer si brenda ashtu edhe jashtë vendit. Por për arsye të ndryshme. Bilanci debutues i presidencës së dytë të Trump është negativ, pavarësisht se si e shikoni.
Megjithatë, hendeku në opinione midis Amerikës dhe Evropës është i madh. Mund të nxisë keqkuptime, llogaritje të gabuara, iluzione të rrezikshme. Në gjysmën e njëqind ditëve të para një prag artificial, i “shpikur” nga një gjeni i marketingut politik si Franklin Roosevelt në vitin 1933 sondazhet e hedhin poshtë Trumpin. Nuk është një kolaps aq katastrofik sa mund të pritet.
Sipas Gallup, Jimmy Carter dhe Bush Junior patën pothuajse po aq keq sa ai. Trump 1 pati rezultate më të këqija se Trump 2, dhe tetë vjet më parë ai kishte edhe më pak miratim nga votuesit. Meqenëse sondazhet kanë grumbulluar dështime, ia vlen të hedhim një vështrim në atë barometër në kohë reale që është Bursa, ku një mori investitorësh dhe kursimtarësh "votojnë me portofolet e tyre" ditë pas dite. Verdikti i tregjeve është gjithashtu negativ, por jo pa precedentë: rënie të ngjashme, ose pothuajse, fundosën Wall Street-in në njëqind ditët e para të Nixon 2 (kriza e naftës e vitit 1973), të Bush Junior-it të parë (mars 2001, flluska e parë spekulative e internetit u shfry) dhe të mandatit të parë të Obamës (në fillim të vitit 2009 kriza e madhe financiare e vitit 2008 vazhdoi).
Besimi i konsumatorëve amerikanë është në rënie, edhe pse ata ende po shpenzojnë si zakonisht. Megjithatë, për t’u mbrojtur paraprakisht nga efektet e detyrimeve, bizneset dhe konsumatorët kanë blerë më shumë nga jashtë: rënia prej 0.3% e PBB-së është pasojë e këtij ndryshimi të kërkesës drejt produkteve të huaja, të cilat po blihen në pritje të rritjeve. Votuesit e tij janë të zhgënjyer pikërisht në frontin ekonomik, ku e kishin gjykuar atë më të besueshëm se Kamala Harris.
Këtu hapet një përçarje e parë midis amerikanëve dhe pjesës tjetër të botës. Lidhur me tarifat, njoftimet dhe kundërnjoftimet e përsëritura, ndryshimet në qëndrime dhe mendimet e dyta kanë gjeneruar një ndjenjë paaftësie, improvizimi dhe kaosi. Ato kanë hapur një tension midis shumëkombësheve të mëdha duke përfshirë të ashtuquajturit "oligarkë", më pak të fuqishëm se legjenda dhe Shtëpisë së Bardhë.
Rënia e tregut të aksioneve varfëron fondet e pensioneve dhe për këtë arsye ka një ndikim masiv. Kjo ndikon te votuesit amerikanë dhe te besueshmëria e Amerikës në botë. Elektorati i Trump, ndonëse i shqetësuar nga menaxhimi katastrofik i fazës së parë të tarifave, nuk e hedh poshtë proteksionizmin. Kjo mbetet popullore, përfshirë edhe në mesin e pjesëve të bazës Demokratike. Trump është vetëm interpretuesi më i fundit i një refuzimi të globalizimit që ka një histori shumë më të vjetër, dhe baballarë fisnikë gjithashtu në të majtë.
Evropianët duhet të shpresojnë që shpirti pragmatik i biznesmenit Trump të mbizotërojë dhe që protestat e të ashtuquajturve "oligarkë" të kenë një efekt: në atë rast do të ketë negociata për detyrimet dhe do të ketë kompromise, marrëveshje, ndoshta pjesërisht në dëm të Kinës. Por askush nuk duhet ta mashtrojë veten se epoka e artë e globalizimit do të kthehet, ajo që u shënua nga marrëveshje të mëdha të tregtisë së lirë nga vitet 1990 deri në fillim të mijëvjeçarit.
Shenjat e para të një ringjalljeje të opozitës demokratike në Amerikë i besohen suksesit të tubimeve të një dysheje të së majtës radikale: Bernie Sanders dhe Alexandria Ocasio Cortez. Ata janë anti-Trump të flaktë. Ata janë gjithashtu trashëgimtarë të së majtës antiglobale që në vitin 1999 paralizoi Siatëllin kundër hyrjes së Kinës në Organizatën Botërore të Tregtisë.
Edhe në çështje të tjera, ndarja midis brigjeve të Atlantikut është e qartë. Lidhur me imigracionin dhe luftën kundër "kulturës së zgjuar" që për vite me radhë kishte dominuar universitetet elitare të Amerikës, Trump po bën atë që premtoi dhe atë që votuesit e tij e miratojnë; Në Evropë, e gjithë kjo përjetohet si konfirmim i një përmbysjeje autoritare. E njëjta gjë vlen edhe për planin e Elon Musk për të ulur në mënyrë drastike shpenzimet publike, i përshkruar në Evropë si një konfirmim i pushtetit të tij të tepërt.
Departamenti i tij i Efikasitetit të Qeverisë është popullor me votuesit, të cilët nuk e pëlqejnë burokracinë. Megjithatë, ajo është zvogëluar, e bllokuar nga një mori vetosh, veçanërisht nga ajo kundërpushtet i fuqishëm që është gjyqësori.
Politika e jashtme nuk ka asnjë ndikim në rënien e popullaritetit të Trump në vend. Ukraina, Lindja e Mesme, Kina, nuk ishin çështje të forta në fushatën zgjedhore dhe vazhdojnë të kenë pak peshë. Në një farë mënyre, është më mirë kështu. Edhe pse Trump tashmë e ka bërë veten budallenj në të gjithë botën, fakti që votuesve të tij nuk u intereson, i jep atij njëfarë lirie veprimi. Është hapësira që këshilltarët më tradicionalë, si Sekretari i Shtetit Marco Rubio, shpresojnë ta shfrytëzojnë.
Në Partinë Republikane ka vërtet rryma të vjetra izolacioniste, si dhe ndjekës të një realpolitike cinike në stilin Nixon-Kissinger; por ndryshe nga e djathta evropiane, Partia e Vjetër e Madhe nuk ka një traditë të fortë rusofile, e aq më pak një pro-kineze. "Skifterët" tradicionalë shpresojnë që Trump, duke u ndjerë i tallur nga Putini, do të heqë dorë nga ide si Jalta e Re (ndarja e botës në zona ndikimi me Moskën dhe Pekinin) dhe do të kthehet te përqendrimi në sfidën e madhe ekonomike, teknologjike dhe strategjike kundër Kinës së Xi Jinping.
Votuesit do ta kenë fjalën e fundit. Në nëntor të vitit 2026, ata do të jenë në gjendje të rikthejnë shumicën demokrate në Kongres . Në atë rast, një përsëritje e viteve 2019-2020 është e mundshme, me obstruksionizëm sistematik dhe përpjekje për të shkarkuar presidentin. Partia e tij po i lutet që të përqendrohet në një temë fituese: taksa më të ulëta. Ai duhet të ketë sukses së shpejti, sepse atmosfera e zgjedhjeve po i bën nervozë edhe ato trupa parlamentare që duhet të miratojnë ligjet e tij të buxhetit. /Corriere della Sera
Lini një Përgjigje