TAGS-AT E JAVËS

Ekonomi15 Qershor 2026, 07:16

Marrëveshja që rrëzoi naftën, tronditen tregjet

Shkruar nga Pamfleti
Marrëveshja që rrëzoi naftën, tronditen tregjet
Anije në Hormuz

Tregjet reagojnë pozitivisht ndaj lajmit për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, ndërsa ekspertët paralajmërojnë se pasiguritë mbeten...

Çmimet e naftës ranë në Azi të hënën pasi Pakistani, i cili ka ndërmjetësuar për t’i dhënë fund luftës mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, njoftoi arritjen e një marrëveshjeje që, sipas Presidentit Donald Trump, do të çojë në rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, një rrugë detare kyçe për transportin e naftës.

Nafta Brent, standardi global i referencës, ra me 4.8%, duke zbritur në 83.18 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane ra me 5.6%, duke zbritur në 80.13 dollarë për fuçi.

Çmimi i naftës filloi të binte javën e kaluar nga 93 dollarë për fuçi të enjten në 87.50 dollarë të premten, pasi Trump tha se ishte afër arritjes së një marrëveshjeje paqeje me Teheranin, e cila do t'i jepte fund kontrollit efektiv të regjimit në rrugën tregtare të naftës.

Presidenti amerikan pohoi gjithashtu se ushtria amerikane kishte ndihmuar fshehurazi në lëvizjen e miliona fuçive naftë në ditë përmes ngushticës në javët e fundit për të ndihmuar në lehtësimin e presionit në tregun global.

Çmimet e naftës kanë mbetur më të ulëta se sa pritej gjatë gjithë luftës me Iranin, e cila ndaloi eksportet e naftës së Gjirit përmes ngushticës në fillim të marsit, duke zhdukur në mënyrë efektive 20 milionë fuçi naftë në ditë nga tregu, ose një të pestën e furnizimeve të tregut.

Prodhuesit e Gjirit kanë arritur të ridrejtojnë rreth 5 milionë fuçi naftë në ditë në treg nëpërmjet tubacioneve në qendra alternative rajonale të eksportit, ndërsa në javët e fundit, 2 milionë fuçi të tjera në ditë mund të kenë gjetur rrugën e tyre drejt tregut me ndihmën e ushtrisë amerikane nëpërmjet të ashtuquajturve “cisterna të errëta”, të cilat transportojnë ngarkesat pa u zbuluar në anijet që presin në Gjirin e Omanit përpara se të kthehen për t’u ringarkuar.

Diku tjetër, një nivel rekord i naftës së papërpunuar dhe karburanteve për emergjenca është lëshuar në treg nga anëtarët e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë me një shpejtësi prej rreth 2.5 milionë fuçish në ditë.

Mungesa e furnizimit me naftë në botë është ngushtuar gjithashtu nga shkurtimet në kërkesë: Kina vlerësohet se ka ulur importet e saj me rreth 4 milionë fuçi në ditë për të arritur nivelet më të ulëta të papara në një dekadë, potencialisht duke u mbështetur në inventarët e saj rekord të lartë për të përmbushur kërkesën dhe duke ndaluar grumbullimin agresiv të viteve të fundit. Globalisht, kërkesa mund të ketë rënë me midis 3 dhe 4 milionë fuçi naftë në ditë, pasi rafineritë petrokimike në të gjithë Azinë kanë ulur aktivitetin e tyre për të përballuar krizën.

Kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, tha se një ceremoni zyrtare nënshkrimi do të mbahet të premten, më 19 qershor, në Zvicër.

Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabadi, konfirmoi gjatë një bisede telefonike në televizionin shtetëror se marrëveshja me SHBA-në ishte finalizuar, ndërsa Trump publikoi në rrjetet sociale mesazhin: “Le të rrjedhë nafta!”.

Megjithatë, Vandana Hari nga kompania e analizës së tregjeve energjetike Vanda Insights tha se mungesa e detajeve mbi atë që është rënë dakord “ka të ngjarë të sjellë shqetësim dhe pasiguri në treg”.

Sipas saj, kjo mund të nënkuptojë një javë pasigurie dhe luhatjesh për tregun e naftës.

Ngushtica e Hormuzit ishte praktikisht e mbyllur që pak kohë pasi SHBA-ja dhe Izraeli nisën sulme ajrore ndaj Iranit më 28 shkurt.

Teherani kishte kërcënuar se do të sulmonte anijet që përdornin këtë rrugë ujore jetike, përmes së cilës zakonisht kalojnë rreth 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm (LNG) të botës.

Tregjet globale të energjisë kanë kaluar muaj të trazuar, me çmimet që shpesh janë rritur ose ulur ndjeshëm në varësi të zhvillimeve në luftën mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit.

Nafta Brent, e cila tregtohej rreth 70 dollarë për fuçi përpara fillimit të konfliktit, arriti kulmin në rreth 120 dollarë gjatë luftës.

Ekspertët e tregut të energjisë kanë paralajmëruar gjithashtu se transporti i naftës përmes ngushticës nuk ka gjasa të rikthehet menjëherë në nivelet para luftës.

Andrew Lipow nga kompania konsulente Lipow Oil Associates tha se fillimisht duhet të pastrohen minat nga rruga detare, një proces që mund të zgjasë nga disa javë deri në gjashtë muaj.

Ai shtoi se ekziston një numër i madh cisternash që presin të kalojnë përmes ngushticës dhe se rifillimi i prodhimit të naftës, si edhe rikthimi i ngarkimit të anijeve në nivele normale, mund të kërkojë disa javë.

Edhe tregjet aziatike të aksioneve u rritën të hënën, pasi investitorët mirëpritën marrëveshjen.

Indeksi japonez Nikkei 225 u rrit me 5.4% në tregtinë e mëngjesit, ndërsa indeksi Kospi i Koresë së Jugut fitoi më shumë se 5.5%.

Rajoni aziatik është prekur veçanërisht nga rritja e çmimeve të energjisë, pasi varet në masë të madhe nga Lindja e Mesme për furnizimet me naftë dhe gaz natyror të lëngshëm. /Pamfleti/

 

nafta tregje marreveshja shba-iran

Lini një Përgjigje