FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Every year, the only son left from Teme Sejko's family, Rajmond Sejko, who has been living in the USA for years, does not fail to come to the city of Saranda. In 2018, he was also accompanied by his son, Teme Sejko-i riu, for whom he says he dreamed that God would give birth to a son and name him after his father, Teme Sejko.
And God brought the dream gift, by his side, we have the new Teme Sejko. Teme Sejko - the young man, says that he is proud of the personality of his grandfather, whose name he inherited. Raimondi told the day of exile after his father's imprisonment, the ordeal of the family's suffering, since his brother's arrest and murder, as well as his mother's suicide, after going into depression from not being able to cope with the pain of her son's murder.
Raimondi told the guesswork and behind the scenes of the arrest of his father and the group of the so-called "Cham Group", where many people were imprisoned and shot, especially from Konispoli.
Raimond Sejko said that the state of that time became jealous, why Khrushchev met Temen in Pashaliman and side by side, entered the base. But he did this because Temja was the commander. Khrushchev repeated this in Saranda, during his visit, where he took Temen with him.
But Enveri himself was there during this visit and this aroused jealousy. But there were turbulent years, in the relations between the two states, and a sacrifice was needed, to fill the minds of the people that the USSR had betrayed and here, look, the evils that were being prepared against socialism and the Albanian state.
Rajmondi tells a lot of horrifying events from this tragedy, as well as appeals for another trial for them, so that they can be rehabilitated, because they are still convicted. We invite you to follow the conversation.
Mr. Raimond, can you tell us something about the ordeal of your suffering?
Calvary is very long. Some things are known. Some others are not known. It started on July 28, 1960, when my father, uncle (Taho) and Tahir Demi were arrested on the same day, at the same hour. My father in Beqir's office, my uncle in his office in Shkodër and Tahiri in Elbasan. From that day our family's ordeal began when two Security officers came, who left nothing unturned and gave us the mandate that the father had been arrested.
I was 11-years-old, not yet 12. I was the eldest son, while my brother, (Sokoli) was 9-years-old at that time. And we found out that these people had been arrested, but we were too young to understand things well. When we went to Vlora and saw that the house was searched, then we knew that worse days would come.
Na i morën, na i konsfiksuan pothuajse gjithçka dhe na lanë vetëm me rrobat e trupit dhe me nga një lugë e pirun…! Po mos të zgjatemi më shumë, për atë punë. Na futën në një shtëpi në sheshin e “Kateqit”, në Vlorë.
Kontrolli i parë u bë në Tiranë, tek shtëpia e gjyshit nga mamaja, ku rrinim, kurse kontrolli i dytë, ishte bërë në Vlorë pa vajtur neve. Morën radion, e morën gjithçka. Jetonim në sheshin e “Kateqit”, në një dhomë ku në korridorin e saj jetonin edhe katër familje të tjera, me një banjë.
Ne vazhdonim shkollën. Në shkollë nga shokët e shkollës, nuk kam ndjerë ndonjë presion, sepse kishte dhe shumë çam rreth e rrotull. Gjyqi bëhej me altoparlant dhe të gjithë ktheheshin nga ne. Për të na ngacmuar, nuk na kanë ngacmuar në atë kohë.
Më pas, megjithëse me vendim të gjyqit u dënua me internim, vendim që u kthye në dënim. Në gjyqin e babait, ndodhi kjo punë. Më 22 tetor 1961, vijnë na marrin dhe na çojnë në Berat. Në fillim na çojnë tek “Barangat e tërmetit”, kështu quheshin. Pas dy muajve, na çuan në kalanë e Beratit, ku jetuam edhe 10 vjet.
Edhe pse mbarova me nota të mira, se deri në klasën e pestë isha pas dënimit të babait, edhe në gjimnaz, isha nga më të mirët, asnjëherë nuk u përmend emri im. Mbas asaj, po të mos kishim pasur gjyshin dhe gjyshen nga mamaja, nuk e di si do kishim jetuar, sepse ishim dy fëmijë të vegjël dhe një grua që kishte probleme me kurrizin dhe nuk mund të punonte dot.
Më të shumtën e kohës, deri sa ajo vdiq, pothuajse ka punuar shumë pak. Kjo histori zgjati dy vjet. Pas kësaj erdhi arrestimi i tim vëllai, i cili u arrestua për gjëra kot. Ishte 23- vjeç kur u arrestua. 23 i bëri në tetor dhe u pushkatua në 6 mars, të vitit 1974.
Gjyqi u bë në janar, në Kombinatin e Tekstileve “Mao Ce Dun”, me akuzën se; do ti vinte zjarrin kombinatit, terrorizëm, krijim bandash, arratisje, agjitacion. Ai nuk kishte bërë asnjë gjë.
U morën në qafë edhe disa të tjerë, që kishin dalë në fotografi me tim vëlla. Me këta u krijua grupi armiqësor, me shokët e fotografive dhe atë e pushkatuan, sepse kishin dalë në fotografi me vëllanë!!
Nuk e mbaj mend ndonjëherë baban, që ai të ishte agresiv me ne, me mamanë ….(qan….).për mua, ai ishte babai më i mirë në botë.
Gjatë kohës që babai juaj ka qenë i arrestuar në burg, shkuat ndonjëherë për ta parë?
Kush të lejonte. Asnjëherë, asnjëherë nuk e kemi parë.
Gjyqi filloi më 15 maj dhe mbaroi në 27 maj dhe me letrat zyrtare, që nuk gjendet asnjëherë, se cila është data e pushkatimit, por thonë se më 30-31 janar. Po nga dokumentet e mëvonshme, del se nuk u pushkatua.
Mbas gjyqit të Kadri Hazbiut, kanë dalë dokumenta që atë e kanë torturuar, e kanë mbajtur një muaj gjallë, për të shkruar ato gjëra që ai nuk i kishte bërë kurrë. Dhe mbas një muaji, e kanë marrë nga burgu i Tiranës, e kanë çuar në një vilë në periferi.
Me iniciativën e Mihallaq Ziçishtit, që dërgoi kushëririn e tij, shoferin, që të priste drunj shkoze dhe filluan ta torturonin, që nga Kadriu vetë e, me radhë, Rexhep Kolli, Nevzat Haznedari, etj.
Pas 10 orësh, kur im atë, ndonëse kishte shumë pak shpirt, erdhi përsëri Kadri Hazbiu e pa, iku dhe pasi im atë mbaroi, e hipën në makinë dy vetë, ai Birçja dhe Gjondeda, i hodhën litarin në fyt, duke e tërhequr nga të dyja anët, pastaj e çuan nga Linza, i çanë dhe kafkën, para se ta varrosnin, kurse kushëriri i Mihallaq Ziçishtit, i mori dhe rrobat që kishte veshur.
Unë e çmoj shumë se synonte të vinte emra të rinj, se emri i tij qe emër i vjetër, mirë emri i mamasë qe Shpresa, emri i vajzës së vogël, është Didar, si gjyshja nga mamaja, që ashtu e kërrusur, tërhiqte trastat dhe m’i sillte në Spaç, ka ardhur në internim, ka jetuar me mua. Më ndihmonte sa të mundte. Për të gatuar, shtynte furnelën e vajgurit me këmbë, që ta çonte aty, afër krevatit. Ajo është heroina ime, gjyshja ime, por edhe gruaja, është njeriu më i çmuar.
Mbaj mend nga Konispoli, isha i vogël kur vinim në festën e Bogazit, nuk mbaj shumë mend shumë nga rruga, se më zinte makina, por mbaj mend jeshillëk. Kam qenë nja dy –tre herë këtu. Nuk e di, po unë kujtoj që atë e kanë respektuar.
Por si duket ka bërë edhe armiq, se Etem Gjinushi thotë që ishte arrogant, se ai ishte shef i personelit të ministrisë së Mbrojtjes dhe kalonin në dorën e tij gradat. Megjithatë, im at është graduar disa here, jashtë radhe.
Gjatë gjithë këtij kalvari që ju kaluat duke u pushkatuar babai, xhaxhai, vëllai, duke i dhënë fund jetës mamaja në ato kushte depresioni të rëndë ku nuk mund ta duronte më jetën, a ka mundur ndonjëherë Mond Sejkua, të thotë; “mallkuar qofsh, o baba”?!
(Tund kokën duke qarë dhe psherëtin): Kurrë, asnjëherë…(mbledh supet me psherëtima..) Asnjëherë nuk kam qenë i bindur se babai im ka qenë fajtor ….ndryshe nuk do ja kisha vënë emrin tim biri …(qan) …gjatë gjithë kohës kisha ëndërruar, që nëse lindja djalë, do t’ia vija emrin djalit.)
Çfarë keni mësuar për arrestimin e tij?
Beqir Balluku i ka thënë, që kjo është detyrë partie dhe do ta bësh, por nuk mund ta imagjinoj, se ai do ta bënte detyrën e partisë dhe të mos mendonte edhe për ne të tjerët, që na linte mbrapa. Nuk e di, nuk e di se çfarë ka ndodhur…?!
Për mua ai ishte njeri shumë i rregullt, njeri që e donin të gjithë ata që e kanë njohur, çfarë të të them…?! Fliste me pasion për vendlindjen, po jo shumë se ne ishim të vegjël dhe nuk kuptonim, po dhe ai nuk kishte shumë kohë të rrinte në shtëpi, sidomos kur shkoi në marinë dhe ai nuk ishte i profesionit. Akademinë e dytë “Voroshillov” në Rusi, e mbaroi për oficer madhor për ushtrinë dhe jo për marinën.
Ai ishte kundëradmiral i FLD-së?
Po, ishte dhe më duket se e përdorën për ta mashtruar, se kështu i thane, që do të dërgojmë në Rusi, për specializim marine, i dhanë një zyrë në Tiranë dhe e arrestuan në zyrën e Beqir Ballukut. Babain e arrestuan dhe e vunë para faktit të kryer.
What happened, I said before, that I don't know, but it makes me think that their brains were washed there, they were brainwashed, because I know for sure from Dervish Sulua, who did not accept and Ferat Matohiti took his head and put it in the key, to see how the preparations for the theater were being made and what they would say in court.
They were preparing what they were going to say. And to accept all those things I don't know, there is no way for a man to accept all the things, even if he has done it, there is no way for him to accept all of them.
Yes, the father admitted everything in court.
In your opinion, what was the real reason for your father's arrest?
I think the main reason was that we were falling out with the Russians and my father was in the Navy, so the first clashes started in the Navy, not when my father was arrested. It is thought that Khrushchev put his father's arm in Pashaliman, as the commander that he was, and walked with him inside.
When I was in Saranda last year, I found out that even there, when he went, he took him by my side, this aroused jealousy, that Enveri was with them, but also that with the break with the Russians, they wanted to tell him to the people, that; this is what the Russians are doing to us and the opinion is that the first proposal for this sacrifice was made to Hilmi Seiti, who did not accept it and my opinion is that; I also have this doubt from my father, and this opinion was also expressed in prison, by many convicts.
They poisoned Hilmi Seiti, that when he found out that Hilmiu died, the father, Temja, went to Shkodra urgently and I know for sure that there was also a gun in the car when he went to Shkodra. There he found the fait accompli. In June 1960, we went to Shkodër and went to Hilmi's grave, this was also given to the accused father as evidence. I don't know what happened in the investigator, but I can imagine .
What is the reason for the punishment?
Ah, she never gave you the reason or the answer. And my father, he still appears convicted. My father and uncles and the whole group, for me, are still condemned. Because I don't see that they can continue the hatred they have for the Chams, for me it continues and their names have not been put in place. There should be a trial as it was done, so that they receive their innocence, not with a decision of the People's Assembly, as Sali Berisha did! Memory.al
Lini një Përgjigje