TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota2026-02-24 12:59:00

From shifting balances to shaking up global security; how the 4-year war has affected and the price being paid

Shkruar nga Pamfleti
From shifting balances to shaking up global security; how the 4-year war has
Russia's 4-year war against Ukraine

Profound changes in diplomacy, military technology, and international balances, as Ukraine continues to bear the highest cost of war

The four years of war in Ukraine have brought a profound transformation to the world, not only in the nature of the conflict, but also in the balance of global powers and European security.

For Ukraine, the war has been a curse, a struggle to survive and adapt long enough to keep Russian forces away from Europe's borders and avoid forcing allies to intervene more broadly.

Kiev is paying the price for this shock with constant movement and relentless losses, Ukrainians told CNN.

"Some of us are still positive, but only because there is no other alternative," a military intelligence officer wrote in a text message.

It is precisely the Ukrainians in this war who most urgently want it to end tomorrow. This constitutes a stark paradox: many in the West also want the war to stop, because of the cost to defense budgets and energy bills. Yet the lack of spending from the West, the lack of material support for Kiev, has forced Ukraine to continue the war.

Europe is following the wrong economic course, spending less now but risking spending much more if the conflict spreads in the future.

If Ukraine’s front lines were to collapse and Kiev fell, by most Western estimates, Moscow would move quickly toward NATO’s borders. Yet this threat has not moved Europe toward full-scale action. The first three years of substantial American financial support went some way and are now over. But the war is not over, and more anniversaries are likely to follow. After four full years, Russian President Vladimir Putin’s demonstration of ruthlessness and determination seems to have made Europe more convinced, rather than less, that he can one day stop seeking to invade foreign territory.

Paradoxically, the exhaustion of Russian human resources and shrinking budgets are both what the West hopes will end the war and the emotion through which it often views it. Yet with each passing year, the war has brought about radical changes on a global scale.

From shifting balances to shaking up global security; how the 4-year war has

Diplomatic disorder

Ky trazim është i pandërprerë dhe i vështirë për t’u përmbledhur, por le të fillojmë me diplomacinë. Refuzimi nga Presidenti amerikan Donald Trump i normave shumëvjeçare të negociimit, formatet e ngarkuara me “vija të kuqe” dhe agjenda, që për dekada kanë qenë mekanizmi se si fillon paqja, shënoi një qasje të re dhe përçarëse. Kjo qasje duhet të gjykohet jo nga fakti se sa e ka dëmtuar rendin e vendosur, por vetëm nga rezultatet.

Deri tani, këto rezultate janë të pakta. Një pritje zyrtare për Putinin, i cili përballet me një aktakuzë për krime lufte, në Alaskë. Disa sanksione të forta ndaj naftës ruse. Dy armëpushime të pjesshme dhe të shkurtra, të kufizuara në infrastrukturën energjetike. Luhatje të forta emocionale për aleatët evropianë të hutuar. Dhe një seri e vazhdueshme kërcënimesh ndaj Kievit nëse nuk bën kompromis. Por jo paqe brenda 24 orësh, siç kishte premtuar Trump, as brenda 100 ditësh, madje as brenda një viti.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, pranoi në Konferencën e Sigurisë në Mynih këtë muaj se SHBA nuk e di nëse Rusia dëshiron realisht paqen.

Ndërkohë, nuk duket se do të ketë pasoja të reja për Moskën, edhe pse raundi i fundit i bisedimeve trepalëshe në Gjenevë përfundoi pas dy orësh pa ndonjë përparim publik. Cikli i vendeve, formateve, agjendave dhe personazheve të reja për bisedimet e paqes duket i pafund.

Revolucioni i dronëve

Automatizimi i luftës në Ukrainë është ndoshta zhvillimi që do të zgjasë më shumë.

Dronët sulmues mbushën boshllëqet urgjente në mbrojtjen e këmbësorisë dhe në rezervat e artilerisë së Ukrainës në fund të vitit 2023. Vendi nisi një garë të qartë për inovacion dhe teknologji të avancuar për të mbijetuar; ritmi i ndryshimit dhe zbatimit ishte i pashembullt, me një cikël inovacioni prej rreth gjashtë javësh në vijën e frontit, koha në të cilën shfaqet një ide e re për të vrarë.

From shifting balances to shaking up global security; how the 4-year war has

Përparimet janë vazhdimisht tronditëse: më herët këtë muaj u raportua se Rusia po përdor dronë me sensorë lëvizjeje, të cilët fluturojnë mbi fushëbetejë dhe thjesht presin që këmbësoria të kalojë pranë tyre, përpara se të shpërthejnë.

Revolucioni në vrasjen e automatizuar ende nuk është kuptuar plotësisht jashtë bunkerëve të vijës së frontit dhe i ka lënë ushtritë perëndimore të përpiqen të përshtaten.

Evropa e ripërcaktuar

Lufta ka ripërcaktuar gjithashtu çfarë do të thotë të jesh evropian.

Aleanca e NATO-s dhe siguria në kontinent u ndërtuan mbi premtimin se SHBA, në fund të fundit, do ta mbronte sërish Evropën.

Sado shpejt që Shtëpia e Bardhë e Trump-it përpiqet ta zbehë këtë garanci, Evropa mbetet e ngadaltë në marrjen e përgjegjësive shtesë. Udhëheqësit qendrorë në Mbretërinë e Bashkuar, Francë dhe Gjermani kundërshtojnë rritjen e përqindjes së buxheteve tashmë të ngarkuara për mbrojtje ndaj një kërcënimi rus, që kundërshtarët e tyre populistë të djathtë mendojnë se mund të zgjidhet lehtësisht me negociata.

Ndihma për Ukrainën mbetet e ngadaltë dhe rritja e buxheteve të mbrojtjes në NATO në 5% të të ardhurave kombëtare është premtuar për nëntë vjet më vonë – kur pak nga udhëheqësit aktualë do të jenë ende në pushtet.

From shifting balances to shaking up global security; how the 4-year war has

Edhe pse dronë rusë kanë hyrë në hapësirën ajrore evropiane dhe janë regjistruar akte të përsëritura sabotimi të lidhura me Rusinë në kontinent, zyrtarët perëndimorë vazhdojnë të mbështeten në narrativën se koha e Rusisë po mbaron, se ajo po i afrohet një kolapsi ushtarak ose ekonomik.

Ka prova që e mbështesin këtë, theksojnë me të drejtë zyrtarët perëndimorë, siç bënë në vitin 2024 dhe një vit më parë. Por derisa kjo tronditje e mundshme të shpërthejë qartazi në sipërfaqen e shoqërisë së mbyllur ruse, kolapsi mbetet një shpresë perëndimore, jo një strategji.

SHBA heq dorë nga udhëheqja globale

Ndërkohë, balanca globale e pushtetit është deformuar, me SHBA-në që tërhiqet nga detyrimet e saj si fuqi dominuese.

Fuqitë botërore ndjekin agjendat e tyre në Ukrainë. Kina ka shmangur dhënien e mbështetjes së mjaftueshme ushtarake për t’i garantuar Rusisë fitore. Por ajo blen mjaftueshëm naftë dhe shet mjaftueshëm pajisje me përdorim të dyfishtë për dronë, për ta mbajtur Rusinë në funksion, ndërsa Moska bëhet gradualisht partneri më i dobët në marrëdhënie. India, për dekada aleate kryesore aziatike e SHBA-së, ka financuar Moskën për vite duke blerë naftë të lirë dhe mund të ngadalësojë vetëm për shkak të një marrëveshjeje më të madhe tregtare me SHBA-në.

Evropa është lënë pothuajse e vetme nga Trump për të përcaktuar kursin e saj, madje është përshkruar së fundmi nga Rubio si pranë “zhdukjes qytetëruese”. SHBA po kalon nga supremacia globale në një epokë të re, ku objektivat e saj janë më të kufizuara dhe lokale, dhe aleatët zgjidhen mbi bazën e përputhshmërisë ideologjike. Strategjia e Sigurisë Kombëtare e Shtëpisë së Bardhë përmend “fuqi të tjera të mëdha të ndara nga oqeane të gjera”, me gjasë Kinën, Indinë dhe Rusinë, si një përkufizim i zbutur i rënies së shtrirjes dhe dominimit global amerikan.

Tronditje, lodhje dhe vendosmëri për ukrainasit

Për ukrainasit, këto ndryshime të thella nuk janë koncepte teorike. Ato nënkuptojnë të ftohtë, ankth, dhimbje, pikëllim, humbje apo edhe vdekje. Edhe pas katër vitesh traume që duhet të mpinte ndjeshmërinë, tronditja mbetet e prekshme.

From shifting balances to shaking up global security; how the 4-year war has

Katya, oficere e inteligjencës ushtarake, të cilën autori i CNN e takoi për herë të parë gjatë kundërofensivës së verës 2023 që dështoi, vazhdon të buzëqeshë me vendosmëri ndërsa lëviz mes zonave të trazirave në vijën e frontit. CNN përdor pseudonim për arsye sigurie. Ajo mban një revole. Një mjek pranë saj kreu vetëvrasje 18 muaj më parë; vdekja shoqëron shumicën e ditëve të saj. Çdo herë që një mesazh i saj konfirmohet si i lexuar, gazetari ndjen lehtësim që ajo është gjallë.

“Lufta bëhet si një lojë, por nuk ka zgjidhje tjetër veçse të fusësh një monedhë tjetër dhe të luash një raund tjetër,” shkroi ajo, duke shprehur shqetësim për përdorimin efektiv të teknologjisë së re të dronëve nga Rusia, si dhe për përdorimin e kafshëve barre dhe mercenarëve të huaj nga Nepali, Nigeria dhe Siria.

Mungesa e personelit ushtarak e shqetëson, ashtu si edhe kritikat ndaj mobilizimit me forcë. “Lodhja është shumë e madhe tani,” tha ajo. “Rrallëherë shoqëria jonë flet për sa të lodhur duhet të jenë ata që kanë luftuar pa pushim gjithë këto vite.” Ajo shtoi se komandantë me përvojë të kufizuar dhe vetëbesim të tepruar po shkaktojnë “humbje dhe konflikte të panevojshme”.

From shifting balances to shaking up global security; how the 4-year war has

Edhe për civilët, vijat e frontit lëvizin shpejt. Yulia punonte në një hotel në Kramatorsk, një qendër e rëndësishme ushtarake në vijën e frontit në Donbas, ku shpesh qëndronin gazetarët, përpara se një raketë ta shkatërronte pjesërisht. Ajo qëndroi në qytet duke punuar në një kafene, ndërsa sirenat dëgjohen vazhdimisht.

Një javë më parë, ajo shprehej e bindur se qyteti nuk do të binte, edhe pse forcat ruse ndodheshin vetëm 11 kilometra larg, duke theksuar se “jeta vazhdon, restorantet, berberhanet dhe supermarketet janë ende të hapura”. Por pas kthimit nga Kievi, ajo gjeti dronë të vegjël që godisnin shpesh makina dhe pallate, si dhe sulme ajrore të mëdha në periferi. “Shpresoj që Kramatorsku të mos pushtohet,” tha ajo, “por me këto bombardime do të jetë e vështirë.” Ajo po zhvendoset drejt Kharkivit, e fundit nga familja që largohet. I dashuri i saj sapo është mobilizuar dhe shërben për momentin në një pikë kontrolli. “Gjithçka po ndryshon shumë shpejt,” tha ajo.

Një zyrtar i lartë ukrainas shprehu ende tronditjen që Rusia, një vend i konsideruar “vëllazëror”, me lidhje të thella shoqërore me Ukrainën, ndërmori pushtimin. “Ndoshta tronditja më e madhe është se (pushtimi) ndodhi fare,” tha ai, duke kërkuar të mbetet anonim.

From shifting balances to shaking up global security; how the 4-year war has

Gara për të zhvilluar teknologjinë e dronëve me ritëm të shpejtë e bën, sipas Tymur Samosudov, “të pamundur të relaksohesh qoftë edhe për një minutë.” Asgjë që funksionon sot kundër forcave ruse nuk garanton sukses muajin e ardhshëm. Ai drejtoi një nga njësitë e para të dronëve që u panë në fund të vitit 2023 dhe tani lëshon dronë interceptues për të neutralizuar dronët Shahed që godasin qytetin jugor të Odesës. Ai madje përdori dy dronë luftarakë për një festë zbulimi gjinie, duke lëshuar tym rozë mbi bregdet, për të njoftuar lindjen e një vajze.

Samosudov tha se mungesa e këmbësorisë po shkakton humbje të ngadalta territoriale, pasi në vijën e frontit Ukraina përballet me një raport forcash “një me 20”. “Kjo është shumë kritike dhe e dhimbshme,” tha ai. Megjithatë, ai theksoi se përparimet teknologjike të Ukrainës bëjnë që “armiku të pësojë mijëra viktima çdo ditë”.

“Ukraina është e pathyeshme sepse do të bëjmë gjithçka për fitoren tonë, pavarësisht nëse dikush na ndihmon apo jo,” deklaroi ai.

The choice is limited. The war has devastated a fifth of the country, but even with scant and inconsistent aid, Ukrainians must climb out of the rubble, receive Western appreciation, and carry on almost single-handedly. /Adapted from Pamphlet /

 

rusia ukraina lufta

Lini një Përgjigje