FLASH
Shkruar nga Patrick Wintour
In a world where Washington's credibility is no longer taken for granted and where partnership with Beijing cannot be ruled out, the global order is entering a new phase.
There is cautious optimism that “a majority of multilateralists” can sustainably reshape the world order, argues Patrick Wintour, diplomatic editor of The Guardian, in an analysis of recent geopolitical developments.
Brazil's ambassador to London, Antonio de Aguiar Patriota, recently described a world faced with global warming, environmental degradation, multiple conflicts, rising military budgets, disregard for international law, trade disruptions, the weakening of democracy, and technological developments that arouse both enthusiasm and fear.
However, according to him, beneath the surface “something is happening, something is moving.” Patriot argues that a new divide is emerging in the “global north”: on the one hand, a superpower acting unilaterally, and, on the other, a majority of states supporting international cooperation.
“The highly unpopular and illegal war in Iran is becoming a clear example of the chaos and instability that unilateralism produces,” he said. According to him, this is showing that “the world will no longer become unipolar.”
Weakening of trust in the US
According to Patrick Wintour's analysis in The Guardian, the idea that the era of American unilateralism may be coming to an end is gaining ground. Western countries are reconsidering their dependence on the US and seeking more diverse partnerships.
Spanish Prime Minister Pedro Sánchez, during a speech in China, said that what is happening today “is not a transfer of hegemony, but a multiplication of poles not only of power, but also of welfare.” He described this development as positive, emphasizing that progress is occurring simultaneously in Asia, Africa, and Latin America.
In Europe, too, the idea that American dominance is weakening is not limited to the political left. It is being reflected in Paris, Brussels, Warsaw and Berlin. German Chancellor Friedrich Merz has compared the American decision to attack Iran to the US's strategic mistakes in Iraq and Afghanistan.
Europe seeks more independence in defense
Rather than waiting for a change of stance from Washington, many European countries are accepting the need to take more responsibility for their own defense.
French President Emmanuel Macron has warned that continued questioning of America's commitment to NATO risks emptying the alliance of its content.
Në Britani, edhe Komisioni i Dhomës së Lordëve për marrëdhëniet ndërkombëtare dhe mbrojtjen ka paralajmëruar se niveli aktual i varësisë britanike nga SHBA-ja nuk është më i qëndrueshëm. Sipas raportit, Londra nuk mund ta marrë më si të mirëqenë mbështetjen amerikane për sigurinë në Evropën Lindore dhe në veriun e kontinentit.
Zgjidhja, sipas këtij këndvështrimi, është që Britania dhe Evropa të marrin më shumë rol drejtues brenda NATO.
Aleanca të reja jashtë Uashingtonit
Në skenën globale po rriten kërkesat që fuqitë perëndimore të heqin dorë nga përfaqësimi i tepërt në institucionet ndërkombëtare, në favor të vendeve të jugut global.
Kryeministri kanadez Mark Carney ka propozuar një grupim të fuqive të mesme. Kanadaja ka nënshkruar më shumë se 20 marrëveshje ekonomike dhe sigurie, përfshirë edhe me Kinën, për të zgjeruar eksportet jashtë varësisë tradicionale nga SHBA-ja.
Nga këndvështrimi brazilian, po krijohen “koalicione të përgjegjshme”, të bazuara në bashkëpunim mes rajoneve, kulturave dhe sistemeve të ndryshme politike.
Ukraina dhe mbrojtja evropiane
Ideja e një Bashkimi Evropian të Mbrojtjes, që do të plotësonte NATO-n, po diskutohet gjithnjë e më shpesh në Bruksel. Një strukturë e tillë do të përfshinte vendet e BE-së, por edhe Britaninë, Norvegjinë dhe Ukrainën.
Analisti John Lough thotë se Evropa nuk mund të ndërtojë një sistem të besueshëm mbrojtjeje kundër Rusisë pa integruar Ukrainën. Sipas tij, Ukraina ka ushtrinë më të madhe konvencionale në Evropë dhe përvojë të drejtpërdrejtë në luftë me Rusinë.
Ai thekson gjithashtu se Ukraina ka zhvilluar një industri të aftë dhe inovative të mbrojtjes, sidomos në fushën e dronëve.
Kriza e rendit ndërkombëtar
Transformimi nuk lidhet vetëm me sigurinë evropiane. Ai prek edhe rendin ndërkombëtar në tërësi.
Tom Fletcher, drejtues i programit humanitar të OKB-së, paralajmëroi se “rendi ndërkombëtar nuk është në prag të kolapsit, ai tashmë ka kolapsuar”. Sipas tij, bota po kalon një krizë reale dhe jo një provë.
Sekretarja e përgjithshme e Amnesty International, Agnès Callamard, e cilësoi vitin 2025 si “vitin e grabitqarëve”, duke përmendur shkelje të rënda të të drejtave të njeriut në Gaza, Ukrainë, Iran dhe vende të tjera.
Mark Leonard, drejtor i Këshillit Evropian për Marrëdhënie me Jashtë, argumenton se bota ka hyrë në një “epokë çrregullimi”. Sipas tij, problemi nuk është thjesht se rregullat po shkelen, por se ato po injorohen si të parëndësishme.
Një mundësi për reformë globale
Megjithëse fuqitë që mbështesin veprime të njëanshme ruajnë ende ndikim të madh, Patriot vlerëson se ato po bëhen më të izoluara dhe po e kanë më të vështirë të imponojnë vullnetin e tyre.
Një sekretar i ri i përgjithshëm i OKB-së mund të ketë mundësinë të shtyjë për reformimin e Këshillit të Sigurimit, i cili mbetet i dominuar nga fituesit e Luftës së Dytë Botërore: Kina, Franca, Rusia, Britania dhe SHBA-ja.
In a world where Washington's credibility is no longer taken for granted and where partnership with Beijing cannot be ruled out, the global order is entering a new phase.
According to The Guardian's analysis, an American failure in Iran may not have the visual symbolism of a retreat from Saigon or Kabul, but its consequences could be just as far-reaching for global politics. / Adapted from "Pamphlet" by " The Guardian"
KY eshte kaluar gomarit ja uli brekët Irani në fund të këmbëve dhe tani vjen vërdall si pordha nëpër brekë