FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The Trump family's luxury project in protected areas has sparked the biggest protests in Albania since the fall of communism. Now, local activists and Albanians in the diaspora are demanding the overthrow of the Rama government and an end to systemic corruption.
Saturday, May 30. Chaos erupts on one of the most beautiful beaches in southwestern Albania. Angry protesters clash with police and security forces. The atmosphere becomes tense by the minute. Stones fly in the air.
"Let's free Albania from these mafiosi, from these thieves who have exercised animalistic violence against the citizens of Albania!", the protesters are heard shouting. One of them is dragged through the sand by the security forces. Prime Minister Edi Rama will later condemn those scenes, but from that moment on he will find himself under increasing pressure.
For more than 40 days, citizens have taken to the streets and squares. The so-called “Flamingo Revolution,” as the protesters call themselves, is at its peak. They accuse the government and Prime Minister Rama of handing over the country to big investors at favorable prices.
What is happening in Albania is considered the largest protest since the fall of communism in 1991. Although it began as a protest for environmental protection, it has transformed into a broad civic movement against the government. Arilda Lleshi, a political scientist and activist, is one of the organizers of the protests.
"I was only at the protest for half an hour and, when I returned, there were thousands of people behind me. Every day is a surprise. It is clear that this is a popular revolution and today we will have a massive rally as well," she says.
It all started with the flamingos. Their habitat, the protected Vjosa-Narta lagoon, in the southwest of the country, is in danger. The family of US President Donald Trump intends to build a tourist complex in this area, as well as on the island opposite. The project envisages a luxury resort with yacht marinas and accommodation structures.
It's about Sazan Island, a former military island with an area of about 1,400 hectares. "We swam to the island, walked barefoot to the top and were amazed. And we still are," Ivanka Trump said in a podcast.
Excavators arrived in the area overnight and fences were erected. According to the protesters, the works are expected to begin after a process conducted without transparency, without public debate and without a full environmental impact assessment.
Residents and activists immediately gathered near the construction site, opposing the project.
Zemërimi i tyre drejtohet edhe ndaj kryeministrit Rama. Megjithatë, ai e bëri të qartë se nuk ka ndërmend të tërhiqet nga investimi prej 4.5 miliardë eurosh.
“S'ka asnjë shans që ky investim të ndalet për sa kohë unë jam këtu”, deklaroi ai.
Kjo çështje mund të ndikojë edhe në procesin e integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian. Në Kapitullin 27 të negociatave, që lidhet me mjedisin, parashikohen standarde të qarta për mbrojtjen e natyrës. Për këtë arsye, Brukseli ka shprehur tashmë shqetësime zyrtare.
Ndërkohë, natyra e paprekur në bregdetin shqiptar po bëhet gjithnjë e më e rrallë. Në shumë zona, peizazhi dominohet nga ndërtesa shumëkatëshe dhe komplekse të reja turistike që shtrihen deri buzë detit.
Turizmi po njeh një rritje të shpejtë. Vetëm vitin e kaluar Shqipërinë e vizituan më shumë se 12 milionë turistë. Kjo ka sjellë zhvillim ekonomik, por edhe presion gjithnjë e më të madh mbi mjedisin dhe infrastrukturën.
Prej kohësh edhe organizatat ndërkombëtare për mbrojtjen e natyrës kanë ngritur shqetësime për projektin në lagunën e Nartës. Aktivisti i njohur i mjedisit Uli Eichelmann thotë se betonizimi i Shqipërisë ka marrë përmasa alarmante.
“Në Shqipëri po shpërthen diçka që ka qenë nën presion prej kohësh. Ajo që ka ndodhur gjatë pesë ose gjashtë viteve të fundit nuk e kam parë askund tjetër. Është një valë shkatërrimi në përmasa të çmendura. Tani duket se njerëzit po thonë: mjaft”, deklaroi aktivisti.
Arilda dhe protestuesit e tjerë akuzojnë qeverinë se i ka dhënë privilegje Jared Kushner-it përmes një procesi jotransparent. Sipas tyre, qeveria i ka dhënë atij statusin e “investitorit strategjik”, çka mundëson procedura të përshpejtuara miratimi për projektet e tij.
Ndërkohë, Prokuroria e Posaçme Kundër Korrupsionit (SPAK) ka nisur hetime për çështjen.
Për Arildën, përgjegjësia politike është e qartë. “Kjo është një revoltë kundër sundimit 13-vjeçar të kësaj qeverie. Kjo është një qeveri kriminale dhe oligarkike”, thotë ajo.
Forcat speciale të policisë i godasin protestuesit me autobotë uji. Por kjo nuk i zmbraps. Ata janë të vendosur të vazhdojnë protestat derisa projekti luksoz të ndalet dhe qeveria të japë dorëheqjen. Për momentin, megjithatë, nuk ka asnjë shenjë se kjo do të ndodhë.
Edi Rama, në pushtet prej 13 vitesh, vazhdon të paraqitet si një lider i suksesshëm. Ai synon ta anëtarësojë Shqipërinë në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030. Ndërsa në vend dhjetëra mijëra qytetarë protestojnë prej javësh, ai vazhdon aktivitetin e tij në arenën ndërkombëtare. Deri tani, kritikat e partnerëve evropianë ndaj qeverisë shqiptare kanë qenë të rezervuara.
Një tjetër çështje ka nxitur debat në vend. Libri “Albanian Files”, parathënien e të cilit e ka shkruar vetë kryeministri Rama, paraqet më shumë se 500 megaprojekte të planifikuara në Shqipëri, resorte luksoze, kulla dhe vila, si një katalog për investitorët ndërkombëtarë.
Gazetari investigativ Lorin Kadiu kritikon lidhjet e ngushta mes investitorëve, arkitektëve dhe qeverisë. “Është Rama ai që realizon ëndrrat e investitorëve, duke ua lehtësuar ndërtimin dhe financimin. Për këtë krijohen mekanizma që anashkalojnë procedurat administrative që duhet të zbatohen në një shtet demokratik. Është e dukshme se një pjesë e këtyre fondeve burojnë nga krimi i organizuar dhe trafiku i drogës. Ka një simbiozë mes qeverisë dhe elementëve kriminalë për realizimin e këtyre projekteve”, thotë ai.
Sipas Kadiut, përveç projektit të Kushner-it, ekzistojnë edhe 19 megaprojekte të tjera të planifikuara në zona të mbrojtura ose në territore ende të paprekura nga ndërtimet.
“Për t'i bërë të mundura këto projekte, qeveria ndryshoi ligjin për zonat e mbrojtura. Në deltë dhe në zona të tjera të mbrojtura shohim plane jashtëzakonisht shqetësuese: qindra hektarë me vila, pishina, fusha golfi dhe qytete të reja me mbi 50 mijë banorë”, shprehet ai.
Edhe diaspora shqiptare i është bashkuar “Revolucionit të Flamingove”. Mes protestuesve është edhe Eduard Kasa, i ardhur nga Dyseldorfi. Ai udhëtoi rreth 48 orë me makinë për të marrë pjesë në protestat në Tiranë. “Është ironi e fatit. Në vitin 1990 u largova nga Shqipëria. Atëherë protestoja kundër diktaturës”, thotë ai.
Për dekada me radhë, Shqipëria e drejtuar nga diktatori Enver Hoxha ishte një nga vendet më të izoluara në botë. Mijëra kundërshtarë të regjimit u internuan ose u ekzekutuan. Nga frika e një pushtimi të mundshëm, regjimi ndërtoi dhjetëra mijëra bunkerë, gjurmët e të cilëve shihen ende sot.
Kasa, i cili jeton prej 36 vitesh në Gjermani dhe punon si përkthyes, thotë se nuk dëshiron ta shohë Shqipërinë të rrëshqasë sërish drejt autoritarizmit. “Shqipëria është një vend ku sundojnë korrupsioni dhe oligarkia. Rama nuk është më në gjendje ta përfaqësojë Shqipërinë, as në vend dhe as në Bashkimin Evropian”, thotë ai.
Njerëzit vazhdojnë të rezistojnë. Çdo mbrëmje ata mblidhen para Kryeministrisë në Tiranë për të protestuar. Vendi duket politikisht më aktiv se në shumë vite të fundit. Ajo që nisi si një protestë mjedisore kundër një projekti të madh turistik, tashmë është shndërruar në një revoltë më të gjerë.
Protestuesit akuzojnë kryeministrin Edi Rama për korrupsion dhe keqqeverisje. Disa ish-ministra dhe zyrtarë të lartë të qeverisë së tij janë përballur me procese gjyqësore, ndërsa hetimet penale vazhdojnë.
“Ka mijëra probleme. Nga shëndetësia te arsimi, gjithçka duket se po shkon keq në sistemin tonë. Jam këtu për një kauzë të madhe: kundër korrupsionit dhe kundër gjithçkaje që qeveria jonë po bën gabim”, thotë një prej protestuesve.
However, the movement faces a major problem: a lack of trust in the political opposition. Even the opposition leader, Sali Berisha, does not enjoy full support among the protesters. In the square, chants of "Rama in prison, Berisha in prison" are heard from time to time.
And here lies one of the main difficulties of this movement: citizens are united against the current government, but they do not have a new political figure around which to unite.
Prime Minister Rama, for his part, does not see the situation this way. He has called the criticism unacceptable and described the protests as part of a “hybrid war” against his government.
The protests have spread widely on social media and are being followed outside Albania. Analysts say the scale of the citizen reaction seems to have surprised the government.
Rama's reactions in recent days have become more harsh. He has criticized local journalists, clashed with several representatives of foreign media, and used more confrontational language towards his opponents.
In a speech during the protest, Eduard Kasa from Düsseldorf called for the prime minister’s resignation and received applause from the crowd. “I believe this will be the Albanian Spring. This is the end of a system and the beginning of a new era for Albania. Now a new generation of politicians must take the lead,” he said.
Rama has given no sign that he will step down. But, according to his critics, it is clear that he is under pressure. His public reactions have become stronger and, according to them, he is moving away from the image of a liberal leftist leader that he has built over the years.
Pressure on the government has been heightened by other developments. New MP Mariana Koçeku has left the Socialist Party. Meanwhile, a 180-page document from an anti-corruption agency raises suspicions that land in Zvërnec, where a luxury resort linked to Kushner is planned, may have been illegally acquired and sold.
At the center of the investigation is Miami-based Albanian businessman Artur Shehu, who is wanted on suspicion of money laundering related to criminal activities. According to the investigation, he is suspected of having forged property documents and illegally acquired land.
But for many protesters, this is just part of a larger problem. They say the battle is no longer just against a tourist project in a protected area. It has become a broader showdown over the way the country is run, transparency, nature protection and Albania's political future./ Adapted from "Pamphlet" by "Weltspiegel"
Lini një Përgjigje