Përplasja pasqyron një konflikt më të thellë mes dy vizioneve të krishterimit në SHBA
Nëse mendoni se përplasja mes Papa Leonit XIV dhe Presidentit Donald Trump është thjesht një luftë fjalësh që do të shuhet kur cikli i lajmeve të ndryshojë, ka shumë të ngjarë të gaboheni. Polemika e tyre publike është pjesë e një beteje më të madhe që zhvillohet prej vitesh në prapaskenë, një konflikt që mund të përshpejtohet nëse lufta me Iranin zgjatet.
Është gjithashtu një përplasje mes dy formave konkurruese të krishterimit, të udhëhequra nga dy versione të ndryshme të Krishtit: Jezusi historik kundrejt “MAGA Jesus”.
Papa Leo nuk po sfidon thjesht Trumpin. Ai po kritikon “MAGA Jesus”, versionin e Jezusit që disa nga mbështetësit e presidentit kanë përmendur shpesh në vitet e fundit. “MAGA Jesus” nuk është ai që mësohet në shkollat fetare, mësuesi paqësor, shtegtar, që predikonte lumturitë si “lum të përulurit”. Ai është “Krishti luftëtar”, Jezusi i paraqitur në Librin e Zbulesës me sy “si flakë zjarri” dhe “me rrobë të zhytur në gjak”, që udhëheq ushtritë e qiellit duke hipur mbi një kalë të bardhë.
Ky është Jezusi me tipare të forta, që mban një kapele të kuqe MAGA, imazhi i të cilit shfaqet shpesh në tubimet e Trump. Është versioni i krishterimit që Trump e përmendi kur tha së fundmi se Zoti mbështet luftën e Amerikës me Iranin.
Është gjithashtu versioni që Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth përmendi kur u kërkoi amerikanëve të luten “çdo ditë, në gjunjë” për një fitore ushtarake “në emër të Jezu Krishtit” kundër armiqve iranianë që i përshkroi si “apokaliptikë”, ose kur duket se citoi një varg të rremë biblik nga filmi “Pulp Fiction” gjatë një shërbese lutjeje në Pentagon.
MAGA jo vetëm një lëvizje politike, por edhe fetare
Ajo që ka ndryshuar vitet e fundit është se shumë fundamentalistë dhe ungjillorë amerikanë e preferojnë “MAGA Jesus” ndaj Jezusit të vërtetë. Këtë e vuri në dukje Peter Wehner, autor dhe ish-shkrues fjalimesh për Presidentin George W. Bush, në një ese të këtij viti me titull “MAGA Jesus nuk është Jezusi i vërtetë”.
Lëvizjet e djathta “po e largojnë krishterimin gjithnjë e më shumë nga etika dhe mësimet e Jezusit”, shkroi ai. “Administrata Trump ka shkuar një hap më tej, duke përmbysur besimin e vërtetë të krishterë duke shitur në mënyra të ndryshme mizorinë dhe vullnetin për pushtet në emër të Jezusit. Ajo i ka futur të krishterët në një zonë të errët teologjike, ku lumturitë përdoren në mbështetje të një lëvizjeje politike me prirje autoritare.”
Ky lloj Jezusi nuk lind në vakum. Ky version më i ashpër është bërë gjithnjë e më i dukshëm sepse MAGA nuk është vetëm një lëvizje politike; është edhe një lëvizje fetare. Ajo e paraqet Trumpin si “të zgjedhurin” e saj dhe Izraelin si “kombin e zgjedhur”.
Ajo ka profetët e saj, ikonografinë fetare, pretendimet për mrekulli dhe teologjinë e vet të veçantë: nacionalizmin e bardhë të krishterë, besimin e rremë se Amerika është themeluar si një komb i krishterë.
Disa besojnë se ky Krisht luftëtar pritet të rikthehet për shkak të përplasjes së SHBA-së me Iranin. Historiania Diana Butler Bass i tha CNN vitin e kaluar se disa ungjillorë të bardhë në SHBA i shohin këto tensione si shenjë se bota po i afrohet “fundit të kohërave”, një seri ngjarjesh katastrofike që çojnë në ardhjen e dytë të Krishtit.
“Ka pothuajse një lloj padurimi shpirtëror për një luftë në Lindjen e Mesme,” tha Bass. “Ata besojnë se një luftë do të nxisë një seri ngjarjesh që do të çojnë në rikthimin e Jezusit.”
Si ndryshon Jezusi i Papës nga “MAGA Jesus”
Për vite me radhë, kritikët janë përpjekur ta sfidojnë këtë “MAGA Jesus”. Disa ungjillorë të bardhë, studiues fetarë dhe të tjerë e kanë quajtur këtë version “herezi” dhe “krishterim i rremë”. Ata kanë shkruar ese dhe kanë realizuar dokumentarë, pa arritur të zbehin ndjeshëm ndikimin e tij.
Por Papa Leo mund të jetë kundërshtari më i fortë që ky version i krishterimit ka hasur ndonjëherë. Ai mbart autoritet moral si “Vikari i Krishtit” për 1.4 miliardë katolikë në botë dhe është Papa i parë i lindur në SHBA.
Papa Leo i referohet një tjetër figure të Jezusit. Ky Jezus nuk gjendet kryesisht në Librin e Zbulesës, por në katër Ungjijtë dhe në letrat e Dhiatës së Re, si ato të Apostullit Pal.
Ai gjendet gjithashtu në mësimet shoqërore katolike, të cilat theksojnë se të krishterët kanë detyrimin të kujdesen për të varfrit dhe të pambrojturit; të kundërshtojnë dënimin me vdekje dhe abortin; dhe se shënjestrimi i civilëve në luftë është i gabuar, ndërsa shtetet duhet të përpiqen të shmangin luftën.
Kjo traditë shpjegon pse Papa Leo e quajti së fundmi Jezusin “Mbretin e Paqes, që refuzon luftën” dhe — duke cituar profetin Isaia — tha se Zoti refuzon lutjet e atyre udhëheqësve që nisin luftëra dhe “kanë duar të mbushura me gjak”.
Ai kritikoi gjithashtu luftën me Iranin në rrjetet sociale, duke thënë se çdo dishepull i Krishtit “nuk është kurrë në anën e atyre që dikur mbanin shpatën dhe sot hedhin bomba”.
Disa mund t’i konsiderojnë këto kritika të parëndësishme. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, diktatori sovjetik Josef Stalin thuhet se e shpërfilli Papën duke pyetur: “Papa, sa divizione ka ai?”
Dhe a do të bëjnë kritikat e Leonit që mbështetësit e krishterë MAGA të shkëputen nga Trump? Me shumë gjasa jo.
Megjithatë, ekziston precedent historik që autoriteti moral i një pape mund të ndikojë një lëvizje politike. Papa Gjon Pali II luajti një rol kyç në rënien e komunizmit në Evropën Lindore. Vizita e tij në Poloni në vitin 1979 shkaktoi një “tërmet psikologjik” që kontribuoi në rrëzimin e Bashkimit Sovjetik.
Fjalët e Papa Leonit kanë peshë edhe për një arsye tjetër: ai është rritur në SHBA. Ai nuk mund të shpërfillet lehtësisht si “një i majtë anti-amerikan”, siç është cilësuar ndonjëherë paraardhësi i tij, Papa Françesku.
Në këtë debat është përfshirë edhe nënpresidenti JD Vance. Ai tha së fundmi se Papa duhet “të jetë i kujdesshëm” kur flet për teologjinë dhe vuri në pikëpyetje këmbënguljen e Leonit se dishepujt e Krishtit nuk janë kurrë në anën e atyre që bëjnë luftë.
“A ishte Zoti në anën e amerikanëve që çliruan Francën nga nazistët?” tha Vance. “Unë mendoj se përgjigjja është po.”
Komentet e Vance dhe përplasja mes Papa Leonit dhe Trump përfaqësojnë një mundësi të humbur për një debat të thellë mbi teorinë katolike të “luftës së drejtë”.
Kjo doktrinë morale thotë se një shtet mund të përdorë forcën vetëm për vetëmbrojtje dhe pasi të jenë shteruar të gjitha përpjekjet për paqe, ndër kushte të tjera të caktuara.
Por ky debat është zbehur nga fokusi te deklaratat e shkurtra dhe imazhet e krijuara me inteligjencë artificiale të Jezusit që shoqërojnë përplasjen mes Papa Leonit dhe Trump.
Nëse lufta vazhdon, ndarjet në vend do të thellohen dhe palët kundërshtare do të vazhdojnë të mbështeten në versionin e tyre të Jezusit. /Përshtatur nga Cnn/
*John Blake është një autor i vlerësuar me çmime dhe shkrimtar i lartë në CNN.com, faqja online e CNN. Ai është gjithashtu autori i “More Than I Imagined: What a Black Man Discovered About the White Mother He Never Knew”. Kujtimet e Blake fituan Çmimim Christopher 2024, me të cilin vlerësohen librat që “pohojnë vlerën më të lartë të shpirtit njerëzor”
Grini sallate grini. Bota eshte ndare tani totalisht ne ate thenien e shkuar 'ata qe kane e ata qe nuk kane'. Ka mberritur momenti i katastrofes, ku ata qe kane do i zhdukin ata qe nuk kane e te ndertojne nje planet sipas shijes e llogaritjeve te tyre, pa kazane plehrash, gangsterre e qen rrugesh qe t'i shqetesoje e ngacmoje. Shkenca e teknologjia e AI do punojne per ata qe kane qe te shullehen ne diell pa pike frike e te bezdisur e te ndertojne nje bote ku njeriu te jete njeri. Ne realitet kjo nuk eshte bote ku varfanjaku pjell 10 kelyshe (jo femije) e mbushen oqeanet me plastika e plehra. Njerezit kane nostalgji per te kaluaren e qete e jo sistemet politike e terr verr verr. Qutetet e medha jana hapur ne siperfaqe 200 km diameter e vazhdojne pa u ndalur. S'po mbetet me toke per te kultivuar e ushqyer. Edhe beton te haje njerezimi do mbarohet. Sa eshte hapur vetem Tirana, jo Tirona keto 35 vite. Po me pas ?????????