FLASH
Shkruar nga Pamfleti
L'Albania sotto esame: corruzione e pressioni politiche continuano a minare lo stato di diritto...
L'ultimo rapporto di Transparency International per il 2025 evidenzia come l'Albania continui ad affrontare gravi problemi nel funzionamento dello stato di diritto, dove i progressi isolati non riescono a compensare le debolezze strutturali in diversi settori chiave.
Uno degli indicatori principali rimane il livello di corruzione: il Paese si colloca a 42 punti su 100 nell'Indice di percezione della corruzione, una situazione che è tuttora considerata problematica secondo gli standard internazionali.
Tra le maggiori preoccupazioni evidenziate nel rapporto vi è la mancanza di trasparenza nella gestione dei fondi pubblici. Le procedure di appalto pubblico continuano a essere caratterizzate dalla scarsa pubblicazione dei piani e dal frequente ricorso a procedure negoziate, aumentando il rischio di favoritismi e abusi. Analogamente, il rapporto sottolinea anche l'utilizzo di fondi statali durante le campagne elettorali, una pratica che continua a destare preoccupazione per l'integrità dei processi elettorali.
Un altro problema cruciale è l'ingerenza politica nel sistema giudiziario. Secondo il rapporto, l'indipendenza delle istituzioni giudiziarie continua a essere minata da pressioni dirette o indirette da parte di attori politici, in particolare nei casi di corruzione più delicati. Questa situazione è inoltre evidenziata dalle recenti iniziative legislative volte a limitare la sospensione di alti funzionari durante le indagini, interpretate come tentativi di indebolire i meccanismi di responsabilità.
Sebbene la SPAK sia citata come una delle istituzioni che ha compiuto i progressi più evidenti, costruendo una solida reputazione nell'indagine sulla corruzione di alto livello, il rapporto evidenzia che il resto del sistema rimane debole. La cooperazione istituzionale è limitata, il numero di segnalazioni per indagini è basso, mentre la procura generale e la polizia non raggiungeranno lo stesso livello di efficienza. In particolare, la polizia è ancora considerata altamente esposta alla corruzione.
Problemi di trasparenza si presentano anche nei meccanismi di controllo patrimoniale. Sebbene le dichiarazioni patrimoniali vengano verificate, non sono pubblicate integralmente e sono accessibili solo su richiesta, con solo una piccola parte resa pubblica online. Ciò limita significativamente la possibilità di controllo pubblico e solleva sospetti di mancanza di responsabilità.
Në planin ligjor, raporti evidenton mangësi të vazhdueshme në rregullimin e konfliktit të interesit, lobimit dhe financimit të partive politike. Legjislacioni në këto fusha mbetet i paplotë dhe nën standardet e Bashkimit Europian, ndërsa mungesa e transparencës në kontaktet me lobistët dhe raportimi i kufizuar i konflikteve të interesit përforcojnë këtë problematikë.
Media përbën një tjetër pikë kritike. Sipas raportit, tregu mediatik në Shqipëri është shumë i përqendruar në pak kompani të lidhura me interesa politike dhe ekonomike. Mungesa e transparencës mbi pronësinë dhe financimin, si dhe përdorimi i reklamave shtetërore pa rregulla të qarta, ndikojnë negativisht në pavarësinë editoriale dhe pluralizmin.
Gjithashtu, evidentohet një rritje e ndjeshme e sulmeve ndaj gazetarëve, duke reflektuar një klimë gjithnjë e më të vështirë për ushtrimin e lirë të profesionit.
Raporti ngre shqetësime edhe për efikasitetin e sistemit gjyqësor, ku proceset e emërimeve dhe promovimeve janë të ngadalta, mungojnë burimet njerëzore dhe sistemi elektronik i menaxhimit të çështjeve nuk është plotësisht funksional. Këto faktorë ndikojnë drejtpërdrejt në zvarritjen e proceseve dhe uljen e besimit të publikut.
Në të njëjtën kohë, shoqëria civile përballet me presion në rritje, përfshirë fushata denigruese dhe mungesë mbështetjeje institucionale, ndërsa mungesa e një strategjie të re kombëtare dhe reduktimi i fondeve rrezikojnë funksionimin e saj afatgjatë.
Në tërësi, raporti konkludon se Shqipëria ka bërë përparime të pjesshme, por problemet sistemike në transparencë, drejtësi dhe funksionimin e institucioneve mbeten pengesa kryesore për forcimin e shtetit të së drejtës dhe avancimin në procesin e integrimit europian.
Pikat kyçe nga raporti
-Shqipëria renditet me 42/100 në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit, duke mbetur në nivele problematike globale
-Korrupsioni mbetet i përhapur, me progres të kufizuar në shumicën e fushave dhe mungesë efektiviteti në zbatim të strategjive
-SPAK ka bërë progres të dukshëm, por është i mbingarkuar dhe i ekspozuar ndaj presioneve politike
-Institucionet e tjera (prokuroria, policia) kanë performancë të dobët dhe kontribuojnë pak në luftën kundër korrupsionit
-Ndikimi politik mbi drejtësinë mbetet një nga problemet më serioze, sidomos në çështje të nivelit të lartë
-Prokurimet publike karakterizohen nga mungesë transparence, me rrezik për favorizime dhe abuzime
-Përdorimi i fondeve shtetërore në fushata elektorale mbetet shqetësim i vazhdueshëm
-Deklaratat e pasurisë nuk publikohen plotësisht, duke kufizuar kontrollin publik (vetëm rreth 10% të publikuara)
-Kuadri ligjor për konfliktin e interesit, lobimin dhe financimin e partive mbetet i paplotë dhe nën standardet e BE-së
-Numri i sinjalizuesve mbetet i ulët, duke treguar mungesë besimi në mekanizmat mbrojtës
-Media është shumë e përqendruar në pak kompani, me lidhje me politikën dhe biznesin
-Mungon transparenca mbi pronësinë dhe financimin e mediave, duke cenuar pluralizmin dhe pavarësinë
-Gli attacchi contro i giornalisti sono aumentati in modo significativo, peggiorando il clima della libertà di stampa.
- Il sistema giudiziario soffre di inefficienza, con processi lenti e risorse insufficienti.
La società civile si trova ad affrontare pressioni e mancanza di sostegno, mentre i finanziamenti sono in calo.
-La politica dei visti non è ancora armonizzata con quella dell'UE, e rappresenta un ulteriore ostacolo al processo di integrazione. / Opuscolo
Lini një Përgjigje