FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Il blocco dello Stretto di Hormuz ha paralizzato le esportazioni di gas naturale liquefatto, mettendo a rischio il modello economico che ha reso il Qatar uno dei paesi più ricchi del mondo...
Gli attacchi iraniani e l'interruzione dei trasporti marittimi hanno paralizzato le vitali esportazioni di gas del Qatar, bloccando una trasformazione economica che avrebbe dovuto alimentare la crescita del Paese. In Qatar, una penisola desertica che si protende nel Golfo Persico, il gas naturale ha trasformato un'economia dipendente dalla pesca delle perle in una delle nazioni più ricche del mondo.
Per tre decenni, il Qatar ha costruito linee di approvvigionamento, trasportando ogni anno decine di miliardi di dollari di gas naturale liquefatto attraverso lo Stretto di Hormuz verso porti in Asia e in Europa.
Lo stato, che ricava oltre il 60% delle sue entrate dalle esportazioni di gas e prodotti energetici, ha utilizzato i profitti per trasformare la penisola in una metropoli moderna. Le strade sterrate del deserto sono state sostituite da imponenti grattacieli, alla cui base sistemi di irrigazione mantengono in vita spazi verdi e fiori colorati.
La ricchezza derivante dal gas ha finanziato la costruzione di una metropolitana che collega la capitale Doha a Lusail, una città del nord che ospita un centro commerciale in stile parigino e un parco divertimenti con neve artificiale. I proventi hanno anche finanziato i Mondiali di calcio più costosi della storia e la creazione di un fondo sovrano da 600 miliardi di dollari, con investimenti che spaziano dall'aeroporto di Heathrow a Londra all'Empire State Building di New York.
Poi, a febbraio, la porta d'accesso del Qatar al mondo si è improvvisamente chiusa.
La chiusura dello Stretto di Hormuz ha fatto sì che quasi nessun gas abbia lasciato le coste del Qatar per oltre due mesi. Il Paese è stato inoltre isolato dalle rotte marittime attraverso le quali importa di tutto, dai veicoli ai prodotti alimentari. I timori di instabilità regionale hanno danneggiato il turismo e indebolito il clima economico.
Ras Laffan, il polo di produzione di gas industriale del Qatar, è stato chiuso e le strade sono bloccate. Nell'enorme porto di Hamad, a sud di Doha, le gru di carico sono ferme. In tutta la capitale, hotel e negozi di lusso sono vistosamente vuoti. Le previsioni di crescita economica del Qatar sono state drasticamente riviste al ribasso a causa dell'interruzione del commercio di GNL.
Per il Qatar, le forniture di gas "sono assolutamente fondamentali", ha affermato Ahmed Helal, amministratore delegato di Asia Group, società di consulenza strategica, durante un'intervista a Doha.
"Niente di ciò che vedete qui sarebbe possibile senza la ricchezza derivante dall'energia ", ha affermato, aggiungendo: "Ecco perché il Qatar si trova rapidamente ad affrontare una situazione fiscale estremamente difficile".
Transformimi ekonomik i Katarit nisi në vitet 1990. Vendi bëri një bast të madh duke superftohur gazin nga North Field, rezervuari më i madh i gazit natyror në botë, në verilindje të Katarit, deri në minus 162 gradë Celsius. Kjo e shndërroi gazin në lëng, duke i lejuar Katarit të shmangte tubacionet rajonale dhe ta eksportonte energjinë në çdo cep të globit.
Kështu lindi një superfuqi energjetike. Pas dërgesës së parë prej 60 mijë tonësh drejt Japonisë në vitin 1996, kapaciteti prodhues i Katarit arriti në 77 milionë tonë deri në vitin 2010. Për pjesën më të madhe të dekadës që pasoi, Katari ishte shteti më i pasur në botë për frymë.
Banorët e kujtojnë atë periudhë si një kohë transformimi të shpejtë. Në veri të Dohas, qyteti industrial Ras Laffan, i ndërtuar në mes të shkretëtirës, shtrihet në më shumë se 100 milje katrore me impiante për përpunimin dhe lëngëzimin e gazit.
Në jug të kryeqytetit, kilometra të tërë objektesh industriale përgjatë bregdetit prodhojnë amoniak dhe plehra kimike nga gazi që transportohet nga Ras Laffan. Flakët gjigante të gazit ndriçojnë qiellin me ngjyrë portokalli, duke dominuar një peizazh të mbuluar nga rëra dhe smogu.
Nga vitet 1990 deri në vitet 2010, ekonomia u zgjerua me një normë mesatare vjetore prej rreth 13 për qind. Për të mbështetur këtë zhvillim, Katari u mbështet te një fluks i madh punëtorësh të huaj. Sot, rreth 90 për qind e 3.2 milionë banorëve të vendit nuk janë shtetas katarianë.
Në përpjekje për të vazhduar këtë rritje, Katari njoftoi në vitin 2019 se do ta rriste kapacitetin e prodhimit të LNG-së nga North Field në 126 milionë tonë në vit deri në vitin 2027. Para luftës, kapaciteti ishte rreth 77 milionë tonë. Ky zgjerim konsiderohej një nga projektet më të mëdha energjetike të planifikuara ndonjëherë.
Por në fund të shkurtit, një pjesë e madhe e këtij aktiviteti u ndal.
Ndryshe nga Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, të cilat kanë tubacione që shmangin Ngushticën e Hormuzit, Katari është i bllokuar gjeografikisht pas kësaj rruge ujore.
Brenda 24 orëve nga bllokada iraniane, kompania shtetërore QatarEnergy njoftoi se nuk mund të përmbushte kontratat e saj. Dy javë më vonë, raketa dhe dronë iranianë goditën impiantin Ras Laffan, duke dëmtuar pajisje kritike dhe duke shkaktuar një ulje prej 17 për qind të kapacitetit prodhues të Katarit.
Dëmet nënkuptojnë se edhe nëse ngushtica do të hapej nesër, rikthimi në nivelet e prodhimit para luftës do të kërkonte vite. Analistët vlerësojnë se QatarEnergy ka humbur tashmë miliarda dollarë që nga fillimi i luftës dhe se çdo ditë që ngushtica mbetet e mbyllur i kushton vendit qindra milionë dollarë në shitje të humbura dhe tarifa transporti.
Fondi Monetar Ndërkombëtar pret që ekonomia e Katarit të tkurret me 8.6 për qind këtë vit përpara se të rikuperohet në vitin 2027.
Lufta ka zbuluar edhe një tjetër dobësi. Si pjesë e përpjekjeve afatgjata për të diversifikuar ekonominë përtej lëndëve djegëse fosile, Katari ishte përpjekur të shndërrohej në një destinacion turistik dhe qendër ndërkombëtare biznesi e financash.
Në vitin 2019, Katari hoqi kërkesën që kompanitë e huaja të kishin partnerë vendas dhe nisi subvencionimin e qëndrimeve luksoze në hotele për pasagjerët tranzit. Nga Formula 1 deri te turnetë e skermës, pothuajse çdo muaj organizohej një aktivitet i madh sportiv ndërkombëtar.
Por që nga fillimi i luftës, numri i vizitorëve ndërkombëtarë ka rënë ndjeshëm për shkak të paralajmërimeve të udhëtimit nga Shtetet e Bashkuara dhe qeveri të tjera. Shumë kompani shumëkombëshe, nga frika e destabilitetit rajonal, kanë larguar stafin nga vendi.
Në mars, Këshilli Botëror i Udhëtimit dhe Turizmit vlerësoi se Lindja e Mesme po humbte 600 milionë dollarë në ditë nga të ardhurat turistike.
Në Katar, ndryshimi i atmosferës është i dukshëm. Në Souq Waqif, tregun tradicional të Dohas, tregtarët raportojnë shumë më pak turistë në fundin e sezonit që zakonisht është periudha kulmore e vizitave. Në qytetin Lusail, një shfaqje e koreografuar e shatërvanëve në qendrën tregtare Place Vendome tërhoqi vetëm një spektator në një pasdite të zakonshme.
Për Katarin, ashtu si për shumë fqinjë të tij, strategjia e diversifikimit ekonomik mbështetet te kapitali i huaj, fuqia punëtore ndërkombëtare dhe mbi të gjitha perceptimi i stabilitetit, sipas një raporti të Frédéric Schneider nga Middle East Council on Global Affairs.
Pamjet e aeroportit të Katarit nën alarmet ajrore dhe të Ras Laffan-it nën sulme raketore, të transmetuara në mbarë botën, “janë të papajtueshme me këtë perceptim në mënyra që kërkojnë kohë për t’u korrigjuar”, shkroi Schneider.
Në këtë kuptim, sipas tij, “lufta ka dëmtuar njëkohësisht themelet hidrokarbure dhe post-hidrokarbure të ekonomisë së Katarit”.
Qeveria e Katarit po përpiqet të ruajë stabilitetin dhe të mbrojë popullsinë nga pasojat e menjëhershme të krizës.
Për shkak se Katari importon rreth 90 për qind të ushqimeve, bllokada detare ka detyruar ndryshimin e zinxhirëve të furnizimit. Produktet e freskëta nga Evropa dhe drithërat nga Amerika, që më parë vinin me anije, tani transportohen me avionë të kushtueshëm ose me kamionë përmes Arabisë Saudite.
Një ndryshim i tillë zakonisht do të shkaktonte inflacion të lartë, por çmimet e mallrave të importuara, si avokadot e transportuara me avion nga Tanzania, janë rritur vetëm 5 deri në 10 për qind, sipas punonjësve të supermarketeve, falë subvencioneve agresive të qeverisë.
Banorët thonë se përgjithësisht ndihen të sigurt, megjithëse sulmi ndaj Ras Laffan mbetet një burim ankthi. Disa banorë në Doha treguan se kishin parë një kolonë të madhe zjarri në horizont natën e sulmit, me flakë aq të fuqishme sa dukeshin nga kryeqyteti dhe me erë tymi të rëndë në ajër.
Gli economisti prevedono che, anche se le entrate derivanti dal GNL dovessero scomparire per anni, le ingenti riserve finanziarie del Qatar gli consentiranno di continuare a pagare stipendi e servizi essenziali. Questo mese S&P Global Ratings ha mantenuto stabile il rating sovrano del Qatar, citando "ingenti attività fiscali e finanziarie accumulate".
Allo stesso tempo, le autorità stanno esercitando pressioni sulle aziende internazionali affinché ritornino, al fine di evitare la fuga di capitali e talenti dall'estero.
"Se dovesse iniziare un'ondata di partenze, la situazione diventerebbe davvero preoccupante", ha affermato Ahmed Helal.
Secondo lui, le autorità del Qatar "hanno fatto un buon lavoro nel mantenere la calma e nel gestire le conseguenze".
"Ma si sta creando un enorme deficit fiscale? Certo", ha affermato, aggiungendo: "Tutto dipende da quanto a lungo lo stretto rimarrà chiuso". /Adattato dal NYT/
Te ardhurat per fryme të Monacos, Liechtenstein jane dy here me telarta se Katari.