TAGS-AT E JAVËS

Ekonomi24 Prill 2026, 10:57

La guerra segreta nei cieli: Wizz Air sta crollando o Ryanair sta bluffando?

Shkruar nga Pamfleti

 La guerra segreta nei cieli: Wizz Air sta crollando o Ryanair sta bluffando?

La principale rivale di Ryanair si trova ad affrontare la sua scommessa più grande in borsa, poiché la guerra con l'Iran e l'aumento dei prezzi del carburante minacciano di mandare in rovina il suo modello low-cost; Wizz Air sopravviverà, o O'Leary si rivelerà un profeta?

All'inizio di questo articolo, affermiamo un semplice fatto: le azioni di Wizz Air sono crollate di oltre il 26% dall'inizio dell'anno, la società si è ridotta alla Borsa di Londra con oltre il 14% delle sue azioni scommesse contro di essa da "hedge fund", e l'acerrimo rivale di Ryanair, Michael O'Leary, ha pubblicamente previsto il suo fallimento entro ottobre o novembre 2026.

D'altro canto, Wizz Air dichiara di disporre di una liquidità significativa, di aver finanziato gli aeromobili con 18 mesi di anticipo e di aver già dotato oltre il 75% della flotta di Airbus A320neo, gli aerei più efficienti in termini di consumo di carburante in Europa.

La domanda è: chi dice la verità?

E perché sta accadendo proprio ora, alla vigilia della stagione estiva, quando le aziende a basso costo realizzano la maggior parte del loro fatturato annuo?

La radice del problema: la crisi del carburante e la chiusura di Hormuz

Tutto è iniziato il 28 febbraio 2026, quando il conflitto tra Stati Uniti e Iran ha portato alla chiusura dello Stretto di Hormuz, attraverso il quale transita il 25-35% delle forniture mondiali di carburante per aerei. Da allora, il prezzo del carburante per aerei è raddoppiato, mentre il prezzo del petrolio Brent è salito da 75 a 100-110 dollari al barile. Non si tratta di un aumento ordinario; l'Agenzia Internazionale dell'Energia ha avvertito che l'Europa potrebbe rimanere senza carburante per aerei entro sei settimane se la situazione non si normalizza.

In questo caos energetico, le compagnie aeree sopravvivono grazie all'"hedging", ovvero contratti a lungo termine per bloccare i prezzi del carburante. Ed è qui che risiede la differenza cruciale: Ryanair si è assicurata l'80% del suo fabbisogno di carburante per l'anno fiscale 2026 a prezzi bassi, IAG (British Airways) il 62%, Lufthansa il 77%, EasyJet il 70%, mentre Wizz Air ha coperto solo il 55%, e questo livello, secondo Morningstar, è "troppo basso" per essere considerato una protezione sufficiente.

Bernstein, la società di analisi finanziaria, ha declassato il rating di Wizz Air da "outperform" a "market-perform", riducendo il prezzo obiettivo del titolo del 48%, da 25 a 13 sterline. Bernstein ha invece alzato il rating di Ryanair a "outperform".

Il motivo: si prevede che Wizz Air registrerà perdite nette per gli esercizi fiscali 2027 e 2028, mentre Ryanair ha la flessibilità di trasferire l'aumento dei costi ai passeggeri.

Il "bluff" di O'Leary o la diagnosi corretta?

Michael O’Leary, shefi ekzekutiv i Ryanair, ka një stil të njohur: ai i do deklaratat bombastike dhe nuk ka problem të parashikojë vdekjen e konkurrentëve. Në një konferencë për shtyp në fund të prillit 2026, ai deklaroi: “Deri në vjeshtë, me këto kosto, Wizz Air mund të falimentojë ose të blihet nga dikush. Ata nuk janë konkurrentë të vërtetë; janë lojtarë me kosto të lartë që pretendojnë se janë low-cost. Së shpejti do të zhduken nga tregu i pavarur”.

O’Leary argumenton shkurt: pandemia ishte një goditje, ndërsa kriza e karburantit dhe mbyllja e Hormuzit është një goditje tjetër. Wizz Air, sipas tij, ka frikë të rrisë tarifat sepse do të humbasë klientët ndaj Ryanair, ndërsa Ryanair mund t’i rrisë ato, sepse ka besim se klientët do të qëndrojnë. Prandaj, O’Leary beson se Wizz Air nuk do të ketë mjaftueshëm para për të paguar qiratë e avionëve (që, nga ana tjetër, i shiti gjatë pandemisë dhe tani i merr me qira më shtrenjtë), dhe do të falimentojë.

Megjithatë, duhet mbajtur parasysh se Ryanair dhe Wizz Air janë konkurrentë të drejtpërdrejtë në Evropën Qendrore dhe Lindore, ku të dyja po zgjerohen. Çdo lajm negativ për Wizz Air i jep Ryanair avantazh tregu.

Përgjigja e Wizz Air: “E pavërtetë dhe false”

József Váradi, shefi i Wizz Air, nuk ka pritur gjatë. Përmes një deklarate zyrtare, kompania hungareze i ka cilësuar fjalët e O’Leary “qartësisht të pavërteta dhe të rreme”. Argumentet e Wizz Air janë:

1.      Likuiditeti: Kompania ka 2 miliardë euro para të gatshme në bankë dhe “likuiditet të konsiderueshëm”.

2.      Avionët: Financon avionët 18 muaj përpara, dhe kompanitë e leasing-ut garojnë për t’u dhënë para.

3.      Efikasiteti i karburantit: 75% e flotës janë Airbus A320 neo, avionët më të rinj dhe më efikasë në konsumin e karburantit në Evropë. Ky është një avantazh strukturor ndaj Ryanair, flota e së cilës është më e vjetër dhe konsumon më shumë.

4.      Hedging i karburantit: Wizz Air pretendon se “ka siguruar një pjesë më të madhe të nevojave për karburant përmes opsioneve” sesa konkurrentët, një pretendim që bie ndesh me analizat e Morningstar dhe Bernstein, të cilët vlerësojnë se Wizz ka mbulesën më të ulët (55%) .

Konkretisht, kompania njoftoi se për tremujorin e dytë të vitit fiskal 2026 (deri në shtator 2025) pati të ardhura 3.34 miliardë euro (+9%), fitim neto 323.5 milionë euro (+2.6%), dhe transportoi 36.5 milionë pasagjerë (+9.8%). Megjithatë, agjencitë e vlerësimit Moody’s dhe Fitch ulën notën e kredisë së Wizz Air në qershor dhe korrik 2025, duke sinjalizuar shqetësim për borxhin dhe likuiditetin.

Market: 14% short interest! Pse hedge fund-et po vënë baste kundër Wizz Air?
Më 22 prill 2026, Yahoo Finance raportoi se short interest i Wizz Air ka arritur në 14%, duke e tkurrur atë në bursën e Londrës. Me fjalë të thjeshta, hedge fund-et kanë marrë hua aksione të Wizz Air, i kanë shitur dhe presin që çmimi të bjerë për t’i blerë përsëri më lirë, duke fituar diferencën. Dymbëdhjetë institucione financiare kanë zbuluar pozicione short kundër Wizz Air, dhe ka gjasa që të jenë edhe më shumë.

Kjo tregon se investitorët institucionalë nuk besojnë se kompania do të dale nga kjo krizë. Arsyeja kryesore: Wizz Air ka një borxh neto prej 4.8 miliardë euro (në shtator 2025) dhe po hyn në një periudhë humbjesh të parashikuara për vitin 2026 dhe 2027.

Nëse çmimi i karburantit mbetet i lartë dhe konflikti në Lindjen e Mesme vazhdon (apo përkeqësohet), atëherë kompania do të goditet rëndë dhe hedge fund-et do të fitojnë.

Faktorët shtesë: Flota e bllokuar dhe ekspozimi ndaj Lindjes së Mesme

Wizz Air ka dy probleme shtesë që Ryanair nuk i ka:

1.      Grounded aircraft (GTF engine): Disa nga avionët e rinj A320neo kanë probleme me motorët Pratt & Whitney GTF, kanë kërkuar kontroll të shpeshtë dhe kanë lënë përkohësisht në tokë rreth 20% të flotës në vitin 2025. Kompania pret që deri në vitin 2027 numri i avionëve të bllokuar të bjerë në 25-30, por deri atëherë, ato avionë nuk gjenerojnë të ardhura, por konsumojnë para për mirëmbajtje.

2.      Ekspozimi ndaj Lindjes së Mesme: Wizz Air fluturonte për në Izrael, Jordani, Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara. Që nga 28 shkurti, kompania ka pezulluar fluturimet për në Dubai, Abu Dhabi, Amman deri në mes të shtatorit, ndërsa fluturimet për në Medinë (Arabi Saudite) janë pezulluar pafundësisht. Në mars, kompania parashikoi një ndikim negativ prej 50 milionë euro në fitimin neto të vitit 2026 vetëm nga konflikti, një shifër që mund të rritet ndjeshëm nëse lufta zgjatet .

Pozicioni i Ryanair: Fuqia për të luftuar dhe për të fituar nga kriza

Ryanair, nga ana tjetër, nuk ka probleme me motorët dhe ekspozimin ndaj Lindjes së Mesme, sepse fluturon kryesisht brenda Evropës. Kompania ka 80% të nevojave për karburant të bllokuara me çmime të ulëta dhe, ndryshe nga Wizz, mund t’ia kalojë rritjet e çmimeve pasagjerëve pa frikën e humbjes masive të klientelës, sepse është lideri i tregut.

Në prill 2026, Bernstein e rriti Ryanair në “outperform”, duke llogaritur se aksioni i Ryanair ka 26% potencial rritjeje (nga 25.41 euro në 32 euro), ndërsa Wizz Air ka potencial rritjeje 39.7% (nga 931.5 pens në 13£), por kjo është pothuajse tërësisht e kompensuar nga treguesit e dobë dhe rreziku i lartë.

Në një zhvillim të fundit, Ryanair fitoi një çështje të rëndësishme gjyqësore kundër Wizz Air dhe aeroporteve lituaneze, duke vendosur se rregullimi i tarifave të aeroporteve mund të bëhet pavarësisht kundërshtimeve të linjave ajrore.

Çfarë pret Wizz Air? Skenarët e mundshëm

Scenario ottimistico: il conflitto in Medio Oriente si risolve entro il mese successivo, il prezzo del carburante scende a 80-85 dollari al barile e Wizz Air riesce ad aumentare le tariffe senza perdere molti clienti. Gli hedge fund chiudono le posizioni short e la compagnia continua a operare, seppur con profitti inferiori.

Scenario realistico: i prezzi del carburante rimangono alti (100-110 dollari) fino alla fine del 2026. Wizz Air registra una perdita netta, riduce la capacità di volo ed è costretta a vendere alcuni aeromobili per garantire la liquidità. La compagnia sopravvive, ma è appesantita dai debiti. In questo scenario, O'Leary potrebbe aver avuto ragione riguardo alla "debolezza finanziaria", ma non riguardo al "fallimento totale".

Scenario pessimistico: il conflitto si intensifica, Hormuz viene completamente chiuso per 6-12 mesi, il prezzo del carburante sale a 150 dollari al barile. Wizz Air perde l'accesso ai mercati mediorientali e si trova ad affrontare una crisi di liquidità. Gli hedge fund vincono e la compagnia è costretta a dichiarare bancarotta o a essere venduta a un prezzo stracciato. In questo scenario, O'Leary si sarebbe rivelato profetico.

Bluff o diagnosi?

Michael O'Leary non è certo noto per la sua indulgenza verso i concorrenti. Ogni sua dichiarazione ha un intento strategico: minare la fiducia in Wizz Air, spaventare gli investitori e influenzare le decisioni dei passeggeri. In questo senso, le sue affermazioni rappresentano una forma di guerra psicologica, e parte del successo di Ryanair deriva proprio da questa aggressività.

Tuttavia, la realtà economica dimostra che Wizz Air si trova in una posizione fondamentalmente più debole rispetto a Ryanair: meno copertura dei rischi, più debiti, aerei bloccati, esposizione al mercato mediorientale. Gli hedge fund lo hanno capito e hanno piazzato le loro scommesse. Wizz Air può sopravvivere, ma non sarà facile. E se fallirà, la storia non ricorderà che O'Leary era solo un "bluffatore". La storia dirà: il suo avvertimento era corretto, ma nessuno ha voluto ascoltarlo. / Opuscolo

lufta e fshehtë qiellore wizz air ryanair

2 Komente

  1. W
    WIZZZZZZZZ!

    Ryanair? Goodbye. Wizzair? 25 Boeing 777 per transatlantic.

    1. T
      Tony

      Ju bofsha kurbo British Airways se te kenoq shpirtin, me korrektesine e sigurine. Kur vjen puna te jeta duhet me i vu gishtin kokes. Keta pilivilat i nisin avionet nga aeroporte jo primare qe ndodhen me larg qyteteve e pasi paguan sa frengu pulen transportin per distancen deri ne aeroprt e pagesa kopile te pa ditura e del rruar e qethur. Njekohesisht kane edhe probleme me sigurine e fluturimit.

      Lini një Përgjigje