FLASH
Shkruar nga Erion Veliaj
Ma questo è l'insulto peggiore perché è venuto dai miei colleghi. Da persone che mi conoscono meglio di chiunque altro. E che non si sono degnate di invitarmi, né di informarmi, né di ascoltarmi. Che Dio mi perdoni. Prego ogni notte per loro e dico: Dio, perdonali, perché non sapranno cosa hanno fatto!
Onorevolissimo Presidente della Corte Costituzionale, onorevolissimi membri della Corte Costituzionale. Anche se so benissimo che in realtà questo è un mio diritto costituzionale essere qui, devo ringraziarvi con profondo rispetto per avermi dato l'opportunità di essere presente oggi per esercitare questo mio diritto, di essere ascoltato davanti a voi, ma anche davanti a tutti gli albanesi. Ho aspettato nove mesi per questi nove minuti. La mia battaglia per essere ascoltato da voi arriva dopo una lunga saga. È deludente dire la verità, sentire cosa ho fatto, essere rapito dall'ufficio in cui i cittadini mi hanno eletto e rinchiuso in una cella, in un regime di detenzione o associazione a delinquere più severo di quello degli assassini seriali. Oggi ho più poliziotti alla Corte Costituzionale che avvocati. Voi ne avete la prova qui, in questa situazione.
Ho vissuto un lungo periodo, costellato di violazioni dei miei diritti fondamentali come cittadino di questa repubblica. Ma soprattutto, un periodo di denigrazione e di tentativo di mettere a tacere la voce di una persona eletta tre volte di seguito dai cittadini di Tirana. Questo non è semplicemente un tentativo di denigrarmi. Questo è disprezzo, è avversione al voto, alla cosa più sacra che la democrazia abbia. E il disprezzo per il voto, in realtà, è disprezzo per la forza che hanno i cittadini. È disprezzo per il potere che il popolo conferisce alla Repubblica per governarla in suo nome. Come diceva Martin Luther King, l'arco dell'universo morale è lungo ed estenuante, ma alla fine anche questo arco pende verso destra. Ecco perché sono qui oggi davanti a voi come sindaco di Tirana. La città più grande della nostra nazione. Con il diritto che 160.000 voti di liberi cittadini di questa città mi hanno conferito. Alla fine di questo arco di nove mesi, alla ricerca di questo diritto.
Non sono qui per difendermi, perché non ho commesso alcun reato per cui dovrei essere costretto a difendermi davanti a voi. Ma sono qui con rispetto, con tutto il rispetto che il vostro alto dovere merita, per chiedervi una cosa. Possiamo difendere insieme la democrazia che oggi viene messa alla prova? La democrazia che io e voi, onorevoli giudici, abbiamo giurato di difendere quando abbiamo assunto i nostri rispettivi doveri. Non sulla carta, ma nei fatti. Qui, e oggi. Questo mandato non è il mio mandato. Questo mandato è un patto pubblico. Un contratto che i cittadini di Tirana mi hanno dato con la loro volontà di persone libere. Questo patto è l'onore della mia vita. E per difenderlo, farò tutto ciò che la legge, il potere della mia mente e la forza del mio cuore mi consentiranno. Lo difenderò fino alla fine perché non sto difendendo una sedia qui, ma l'anima di un legame sacro tra un cittadino e il suo rappresentante eletto. Il popolo di questo Paese ha chiaramente deciso attraverso la Costituzione che nessuno può revocare il mandato di un rappresentante locale eletto prima della fine del mandato, punto. Tranne quando ha commesso gravi violazioni della Costituzione o della legge. Ciò che ho appena detto non è una mia scoperta. Ma è una solenne promessa che la Repubblica fa a se stessa.
Një kufi moral dhe një kufi ligjor që askush, as unë, as ju, askush nuk duhet ta shkelë. Ose nëse do ta shkelë, duhet të rrëzojë më përpara themelet e besimit publik mbi të cilat ngrihet vetë shteti ynë. Prandaj me respekt të plotë dhe solemn për këtë gjykatë, unë pyes sot, cila shkelje të rëndë të Kushtetutës apo të ligjit kam kryer unë në ushtrimin e mandatit kushtetues të kryetarit të Bashkisë së Tiranës? Përpjekja ime për të mbrojtur besëlidhjen me qytetarët e Tiranës, edhe në kushtet e rrëmbimit në qeli, është detyrim, i imi, ndaj qytetarëve të këtij qyteti. Besimi im se vota e lirë është më e fortë se kulisat politike, është fuqia që më shtyn ta bëj këtë betejë sot këtu përpara jush edhe përpara të gjithë shqiptarëve. Bindja ime se drejtësia duhet të burojë nga Kushtetuta dhe jo nga protagonizmi politik apo ethja për karrierë mbi kurriz të lirive themelore të qytetarëve, është një bindje e palëkundur. Ato çfarë kushtetuta i mbron, shpresoj që në këtë sallë të thuhen me zë të lartë. Të arsyetohen nga ju të nderuar dhe të dëgjohen nga çdo shqiptar që ende beson se ligji duhet të të mbrojë, jo të të sulmojë pabesisht. Të nderuar gjyqtarë të Gjykatës Kushtetuese, në këtë seancë nuk po shqyrtohet një vend pune. Kjo është një seancë historike, historike besoj, që shqyrton vetë demokracinë, shëndetin e demokracisë shqiptare. Themelet mbi të cilat qëndron shteti ynë. Republika jonë. Që nga dita kur miratuam Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë dhe pranuam demokracinë si vlerën më të lartë të ushtrimit të pushtetit nga sovrani, nga populli pra, të gjithë ne, qytetarë, politikanë në punë të shtetit edhe ju të nderuar gjyqtarë, jemi betuar me dorë në zemër për ta respektuar dhe për ta mbrojtur këtë vlerë kaq të lartë. Ne jemi betuar se do mbrojmë demokracinë, jo që do ta përdorim atë për interesat e kohës. Ta ruajmë si pasurinë më të shenjtë të Republikës, jo ta sakrifikojmë për një llogari të vogël të një momenti.
Për rehati politike apo për urdhëra të përkohshëm që bie ndesh me ligjin e përjetshëm të drejtësisë. Kjo është çështja gjyqësore që do të përcaktojë njëherë e mirë nëse pushteti do t'i përkasë ende qytetarëve, apo do t'u merret atyre në mënyrë të fshehtë dhe hileqare pas perdeve të ca lojrave me nene dhe gërma të ligjit. Nëse ligji do të përdoret për ta mbrojtur demokracinë apo se nëse ligji do të përdoret për ta përmbysur në emër të një formaliteti të nevojshëm për një moment të caktuar. Sepse kur pushteti që buron nga vota tjetërsohet me taktika për ta anashkaluar vetë vullnetin e votës, atëherë besimi ndaj qytetarëve kthehet në një tradhti morale. Pushteti që ata na kanë dhënë për t'u shërbyer po përdoret për t'i sunduar, jo për t'ju shërbyer. Me të njëjtat mjete që i ka vënë në dispozicion, në fakt për t'i mbrojtur qytetarët. Dhe atëherë, sipas meje, Republika nuk rrezikohet nga asnjë armik i jashtëm, por nga vetë ata që nën betim për ta mbrojtur po e përdorin për ta nënshtruar. Po citoj: Betohem në nderin tim se do të kryej me ndërgjegje detyrën e kryetarit të Bashkisë dhe do t'i bindem Kushtetutës dhe ligjeve. Ky është një fragment nga formula e betimit tim si kryetar bashkie tre herë me dorën në zemër i zgjedhur nga qytetarët e lirë të Tiranës.
Ndaj sot jam këtu për ta mbrojtur deri në fund betimin tim për t'iu bindur Kushtetutës. Kontratën time me qytetarët e Tiranës. Një kontratë që ka qenë në zemrën time në çdo orë pune, në çdo mëngjes, në çdo mbrëmje, në diell, në shi, në çdo rrugë të shtruar, në çdo kënd lojërash, ju kujtohen betejat me pistoleta në kënde lojërash, në çdo shkollë, janë rreth 50 të reja, kopshte, çerdhe, rreth 110, bulevard, kala, shesh, park, që e ka ndryshuar sot Tiranën. Edhe nga ditët e pandemisë së kobshme ku çonim ndihma të izoluara, apo te tërmeti kur ndërtuam shtëpitë e mira familjeve, i kam qëndruar besnik këtij betimi. Dhe unë këtë betim do ta mbroja këtu sot përpara jush, deri në fund. Sepse unë nuk besoj se ka diçka më fisnike për t'u bërë sot dhe diçka më frymëzuese për një njeri që i shërben publikut, që është në angazhimin e jetës publike, sesa ta mbrojë besimin që i është dhënë me votë të lirë të qytetarëve të lirë. Besimin për të drejtuar jo vetëm kryeqytetin e Shqipërisë, një punë administrative, por kryeqytetin e të gjithë shqiptarëve, një punë jashtëzakonisht simbolike. Një qytet që rreh me pulsin e gjithë kombit tonë.
Dhe kur beson që ti ke dhënë gjithçka për këtë mandat të qytetarëve, vjen arsyeja për të cilën të largojnë nga detyra dhe citoj: Mosprezenca në detyrë për më shumë se tre muaj. Nuk kishte se si të më fynin më rëndë se kaq. Domethënë ka qenë fyrja më e rëndë e jetës sime publike dhe këtë e thotë dikush që ka dëgjuar fyrje dhe legjenda urbane dhe fantazi pafund. Po kjo është fyrja më e rëndë sepse erdhi nga bashkëpuntorët e mi. Nga njerëz që më njohin më mirë se kushdo tjetër. Dhe që nuk denjuan as të më ftonin, as të më njoftonin, as të më dëgjonin. Zoti i faltë. Lutem çdo natë për ta dhe them Zot fali se nuk dinë ç'kanë bërë me atë vendim. Kjo akuzë nuk më lëndon për fjalën dhe shkresat e shkreta që ka prodhuar, por për padrejtësinë që ajo përfaqëson.
Siç thotë shprehja, two wrongs don't make a right. Dy padrejtësi nuk prodhojnë më shumë drejtësi. Pra, padrejtësia e shkarkimit mbi padrejtësinë e ndalimit dhe të shoqërimit, nuk e bën vendin më të drejtë, prandaj kemi përfunduar në Gjykatë Kushtetuese sepse padrejtësi mbas padrejtësie nuk prodhua më shumë drejtësi. Sepse të thuhet, citoj, Erion Veliaj ka munguar në detyrë, nuk është thjesht cinizëm me këtë tipin që quhet Erion Veliaj, por është një cinizëm me atë që është e vërteta, çfarë ka ndodhur në këtë vend dhe në këtë qytet. Dhe në fakt është një cinizëm me ligjin dhe me Kushtetutën.
Mbi të gjitha e thënë nga ata që kanë qenë dëshmitarë të rrëmbimit tim nga zyra pa asnjë akuzë. Ngjan si një mesazh pasigurie për këdo që nesër mund të shënjestrohet për arsye politike. Ngjan si një mesazh se në këtë vend sundon dëshira dhe vullneti politik, por jo ligji. Nëse është dikush që mund të ankohet për mungesë time, është vetëm nëna ime dhe familja ime. Aty kam marrë mungesë 10 vjet rresht, teksa përgjithë detyrës i shërbeja këtij qyteti. Ata i kam takuar, djalin tim e kam takuar më shumë në burg se ç'e kam takuar lirë. Kur e lija në gjumë dhe e gjeja në gjumë për shkak të kësaj detyre dhe të këtij përkushtimi. Fort të nderuar anëtarë të Gjykatës Kushtetuese, që nga dita e parë kur u betova në vitin 2015, si kryetar i Bashkisë së Tiranës, jeta ime është bërë njësh me këtë qytet. Kush jeton në Tiranë e di këtë nga përvoja personale. E kam drejtuar me gjithë forcën time shpirtërore, mendore, fizike pa kursyer asgjë nga vetja.
Ky qytet në fakt ka qenë familja ime e madhe. Unë nuk pretendoj se çdo gjë e kam bërë mirë dhe ndoshta nuk është ky momenti për të folur për këtë. As që çdo gjë që kam dashur të bëj, kam arritur ta bëj. Por një gjë e di me siguri. Askush nuk mund të më akuzojë se nuk kam qenë në krye të punës për këtë qytet dhe detyrës time të shenjtë. Sepse kush thotë se unë kam munguar, fyen inteligjencën e gjithë qytetarëve të Tiranës që ma kanë besuar tre herë me radhë, pikërisht sepse e panë me sytë e tyre përkushtimin tim, dashurinë për punën edhe për këtë qytet. Punë nga e cila më shkëputën padrejtësisht dhe pabesisht. Ata që donin të më shihnin me pranga në duar dhe jo me lopatë në duar. Që nuk donin këtë tipin që thashë unë, Lali Erin në atë zyrë, sepse ajo zyrë ishte bërë simbol i një dashurie për qytetin, për punën, energjie pozitive, të pafundme, një qendër e optimizmit për të gjithë kombin tonë.
Mund ta burgosësh një njeri, siç jam unë në rastin konkret, por nuk e burgos dot të vërtetën e tij. Edhe të vërtetën që ulëret. E vërteta është se mospresenca ime nuk ka qenë zgjedhje. Pra unë nuk zgjodha që të vetë-rrëmbehem, të vetë-izolohem dhe të vetë-internohem në qytetin e Durrësit, në një burg, në kënetë. Por pasojë e një izolimi të imponuar nga shteti. Përmes një vendimi disproporcional nga letra anonime, a mund të vazhdoj dhe dy minuta? Një izolim i imponuar nga shteti përmes një vendimi disproporcional nga letra anonime dhe zëdhënës persekutus që më privoi jo vetëm nga liria dhe familja, por edhe nga qyteti im përpara se të provohej çdo fajësi. Si mund të quhet shkelje mungesa e një kryetari bashkie që është fizikisht i ndaluar nga vetë organet e shtetit në bazë të një vendimi që nuk është i formës së prerë?
Dhe besoj që Gjykata Kushtetuese dhe dhe Komisioni i Venecias ëh siç u relatua dhe nga avokati flasin qartazi për për akte të tilla. A mos vallë duam që ta legjitimojmë idenë se çdo funksionar i zgjedhur mund të largohet nga detyra përmes një arrestimi të përkohshëm pa vendim fajësie, duke ja marrë popullit mandatin që ai vetë ja ka dhënë këtij individi? Nëse kjo pranohet, atëherë ta themi hapur sot, çdo mandat i zgjedhur nuk është më një garanci e sovranitetit qytetar. Por është një leje, është një patentë, është një licensë që mund të të hiqet në çdo kohë në varësi të vullnetit politik. Nëse ne e pranojmë një gjë të tillë, atëherë parimi i prezumimit të pafajësisë e humbet totalisht kuptimin.
E punire senza una decisione del tribunale diventerà una pratica comune. Basta arrestare qualcuno e si può facilmente privarlo del suo lavoro o dovere, della sua missione o del voto che ha ricevuto. Questo sarebbe un pericoloso scivolamento dallo stato di diritto allo stato del pregiudizio. Questa non è solo un'ingiustizia umana, ma è una palese contraddizione costituzionale. Perché funziona con me per un fatto che non è né un'azione né una violazione, ma è uno stato, uno stato imposto. Con la forza sproporzionata di questo stato stesso che esige una spiegazione del perché non verrò dopo che mi ha privato della mia libertà. In definitiva, onorevole tribunale, se si accetta che un sindaco eletto dal voto popolare possa essere rimosso dall'incarico senza una decisione definitiva, allora da domani ogni città, ogni comune e ogni mandato popolare può cadere preda delle decisioni politiche del momento.
Da quel momento in poi, le elezioni perderanno il loro significato, i voti perderanno il loro peso, la sovranità civica sarà sostituita dalla volontà di chi vuole governare in nome della legge, ma sovvertendo la legge stessa. Questa non è democrazia. Questa è, di fatto, la sovversione della democrazia. Questa non è una presunzione di innocenza, ma una presunzione di colpevolezza. E dove l'innocenza è sostituita dal pregiudizio, la giustizia cessa di esistere. In conclusione, quello che voglio dirvi è che non sono qui per chiedere pietà o un privilegio. Sono venuto qui per chiedere giustizia costituzionale. La giustizia è lo scudo morale e sovrano della nostra Repubblica. Ciò che protegge l'ordine e che ci tiene uniti come società.
Cosa separa lo stato di diritto dallo stato di paura, la legge dall'arbitrarietà e la Repubblica da qualsiasi forma di governo? In questo momento cruciale, le ultime parole, non siete semplicemente una corte che sta valutando l'impeachment di uno dei 61 sindaci. Siete, come lo descrisse Alexander Hamilton, uno dei padri fondatori degli Stati Uniti, l'organismo intermediario tra il popolo e il governo.
Creata per mantenere il potere entro i limiti stabiliti dalla Costituzione. Quando il potere eccede se stesso, quando la volontà politica cerca di sostituire la legge, solo la vostra Corte costituzionale ha il potere e il dovere di fermarlo. Solo questa Corte può riportare lo Stato sui binari della Costituzione e proteggere il cittadino dall'abuso del potere che lui stesso gli ha conferito. Grazie mille per l'attenzione e vi auguro buon lavoro.
Partiq jote te denon. Ke vjedhur shko ne burg. Kaq e thjeshte eshte, mgjse ju sforcoheni te flisni me fjale te medha. Mbaroj cikli jot Erion. Besove te i gjati me shume sec duhej. Ke bere leke pa hesap me leje me pune publike tani ka dhe pasoja do paguash ca nga ato qe ke marre. Ne kete shtet qe ndertove dhe ti njerezit kane vdekur ne burg, kurse ti ke hyre dhe jeton si milionere ne euro.
Puna është se tashmë e dinë gjithë shqiptarët ça ka bërë në bashki Erion hajduti. Dhe normalisht s'ka gjykatë që e fal, se populli jo e jo!