FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Marrëveshja e re europiane për azilin legalizon modelin e qendrave në vende të treta dhe i jep një fitore të madhe politike kryeministres italiane...
Kryeministrja italiane ka kaluar deri tani një vit të vështirë: Donald Trump i ndërpreu publikisht marrëdhëniet miqësore me Giorgia Melonin dhe një parti e re po i bën konkurrencë nga e djathta ekstreme. Megjithatë, një vendim i Bashkimit Europian për çështjen e migracionit po i jep tani asaj një shtysë të rëndësishme politike. Kryeministrja italiane Giorgia Meloni po e shijon plotësisht suksesin e saj: “Italia tregoi rrugën dhe sot Europa po e ndjek atë”, thotë ajo në një video të publikuar në mes të javës.
Në video, Meloni ecën nëpër sallat me mermer të rezidencës së saj qeveritare, me një tavolinë të artë dhe një glob antik pas shpine. Ajo shpjegon se ka arritur të sjellë Brukselin në anën e saj në dy çështje që i konsideron thelbësore: fleksibilitetin buxhetor dhe migracionin.
Në fakt, të mërkurën Komisioni Europian i lejoi Italisë, pas javësh negociatash të vështira, të marrë hua shtesë pavarësisht nivelit rekord të borxhit publik, për të zbutur pasojat e krizës energjetike.
Megjithatë, një sukses edhe më i madh është marrëveshja e vendeve të BE-së për rregullat e kthimit të migrantëve, e arritur në fillim të javës.
“Kjo është një marrëveshje historike, e cila është gjithashtu rezultat i punës sonë”, tha Meloni.
Rregullat e reja lejojnë hapjen e qendrave të azilit në vende të treta dhe, në këtë mënyrë, legalizojnë edhe qendrat e debatueshme italiane në Shqipëri, të cilat janë projekti kryesor simbolik i qeverisë së saj.
Dhe natyrisht këtë sukses Giorgia Meloni nuk do e kishte arritur pa marrëveshjen e ofruar nga Edi Rama. Tashmë mbetet për tu parë nëse Kryeministri Edi Rama do të pranojë ose jo qendra të reja, të cilat mund të vijnë si kërkesa të drejtëpërdrejta nga Brukseli, për strehimin e emigrantëve, ose vendet e BE mund të arrijnë një marrëveshje me Italinë, për të përdorur qendrat e Gjadrit. Pak ditë më parë, mediat paralajmëruan se Shqipëria shihej si një ndër 3 opsionet më të mira për akomodimin e azilkërkuesve që i refuzohej qëndrimi në Gjermani.
Meloni nuk u kufizua vetëm te fjalët, por veproi
Meloni madje tregohet disi modeste kur thotë se marrëveshja është “gjithashtu” rezultat i përpjekjeve të Italisë. Që nga marrja e detyrës në tetor 2022, ajo ka kontribuar në mënyrë të vendosur në ndryshimin e tonit të debatit europian mbi migracionin. Si udhëheqëse e një koalicioni të djathtë qeverisës, nacionalistja e djathtë solli në Bruksel një retorikë të ashpër kundër migracionit, e cila gëzonte mbështetje të madhe edhe te votuesit e saj.
Në Bruksel nisën ta dëgjonin me vëmendje veçanërisht kur ajo njoftoi papritur se Italia do të bëhej vendi i parë i BE-së që do të hapte qendra azili jashtë territorit të Bashkimit Europian, konkretisht në Shqipëri.
Fakti që këto qendra, në momentin e hapjes, nuk përputheshin me legjislacionin europian dhe për këtë arsye nuk u përdorën kurrë sipas qëllimit fillestar, mbeti thuajse një detaj dytësor.
Në një Bashkim Europian që shpesh kritikohet për vendimmarrje të ngadaltë dhe mungesë idesh të reja, Meloni u paraqit si një politikane që vepron. Ndryshimi retorik që ajo vuri në lëvizje po reflektohet tani në marrëveshjen konkrete të arritur. Për Melonin, koha nuk mund të ishte më e përshtatshme, pasi ajo ka nevojë urgjente për suksese politike, thuhet në një artikull të medias zvicerane NZZ.
Me zgjedhjet e radhës në Itali që pritet të zhvillohen vitin e ardhshëm, partitë kanë hyrë tashmë në atmosferë elektorale dhe që nga fillimi i vitit gjërat nuk kanë ecur aspak lehtë për kryeministren.
Për një kohë të gjatë dukej se ajo do të fitonte lehtësisht një mandat të dytë në krye të koalicionit të djathtë pas përfundimit të mandatit aktual në vitin 2027. Sot, ky skenar nuk duket më aq i sigurt.
Marrëdhënia e privilegjuar me presidentin amerikan Donald Trump filloi të krisej në fillim të vitit, kur ai shfaqi ambicie për Grenlandën dhe e detyroi Melonin të pozicionohej qartë në anën e Bashkimit Europian.
Në fund të marsit, koalicioni i saj humbi gjithashtu votimin për një referendum kushtetues që synonte të hapte rrugën për një reformë në drejtësi. Ishte projekti i parë i madh institucional që Meloni kërkonte të realizonte gjatë mandatit të saj dhe konsiderohej një test i rëndësishëm i fuqisë së saj politike.
Humbja goditi imazhin e saj si një udhëheqëse e pathyeshme dhe e qëndrueshme. Pas kësaj, të gjitha partitë, përfshirë edhe ato të koalicionit qeverisës, filluan të forcojnë profilin e tyre për zgjedhjet e ardhshme.
Sulm nga e djathta
Kjo situatë është e pakëndshme për Melonin, sepse partia e re e ekstremit të djathtë, Futuro Nazionale, po përpiqet të tërheqë votues nga elektorati i koalicionit të saj. Me qëndrimet e saj miqësore ndaj Vladimir Putinit dhe me retorikën pacifiste, partia po krijon tensione në skenën politike italiane.
Ajo po ushtron gjithashtu presion mbi partnerin e Melonit në qeveri, Matteo Salvini, lider i partisë populiste Lega, duke e shtyrë drejt qëndrimeve më ekstreme që nuk përputhen me linjën zyrtare të qeverisë dhe që dëmtojnë besueshmërinë ndërkombëtare të kryeministres.
Në fillim të prillit, Trump i dha një tjetër goditje Melonit kur, para opinionit publik ndërkombëtar, i ndërpreu marrëdhëniet miqësore pasi ajo nuk mbështeti Shtetet e Bashkuara në masën që ai dëshironte në luftën kundër Iranit.
Në një seri postimesh në rrjetin Truth Social, Trump shkroi se ishte “i tronditur” nga Meloni: “mendoja se kishte guxim, por jam gabuar për të.”
Për Melonin, kjo përçarje nuk ishte krejtësisht e papritur, pasi marrëdhënia mes tyre ishte ftohur prej kohësh. Megjithatë, konflikti me aleatin e saj të dikurshëm prestigjioz nuk mund të konsiderohej një sukses politik. Për më tepër, lufta e Trumpit kundër Iranit dhe pasojat e saj krijojnë probleme të veçanta për Italinë.
Për shkak të varësisë së lartë nga gazi i importuar, Italia renditet ndër vendet e BE-së me çmimet më të larta të energjisë elektrike. Ndërkohë që inflacioni i viteve të fundit ka prekur të gjithë Europën, pagat në Itali nuk kanë ndjekur të njëjtin ritëm rritjeje. Për pasojë, kostot në rritje të energjisë rëndojnë dyfish mbi shumë familje italiane.
Pikërisht për këtë arsye, suksesi i dyfishtë i javës së kaluar erdhi në momentin e duhur për Melonin.
Nga njëra anë, ai i jep asaj fleksibilitet financiar për të reaguar ndaj kostove të larta të energjisë. Nga ana tjetër, i forcon besueshmërinë politike në fushatën zgjedhore, sepse mund të pretendojë se Bashkimi Europian ka ndjekur linjën e saj në çështjen e migracionit.
Edhe eksperti i migracionit Gerald Knaus vlerëson se Meloni ka ditur më mirë se pothuajse çdo politikan tjetër europian të komunikojë politikisht mbi këtë temë.
Sipas tij, ajo ka përfituar nga imazhi i saj si politikane me qëndrim të ashpër ndaj migracionit, pa sjellë domosdoshmërisht ndryshime efektive në praktikë.
Çfarë do të ndodhë me qendrat e azilit në Shqipëri?
Tani mbetet për t’u parë se si Meloni do t’i përdorë muajt e mbetur të mandatit për qendrat e azilit në Shqipëri. Sepse këto qendra përballen me një problem tjetër themelor.
Italia mund të zhvillojë aty procedurat e azilit, por qendrave u mungon efekti dekurajues, pasi Italia vazhdon të mbetet përgjegjëse për aplikantët edhe pas përfundimit të procedurave. Nëse kërkesa për azil pranohet, Italia duhet t’i strehojë këta persona. Nëse kërkesa refuzohet, Italia duhet të organizojë deportimin e tyre.
Por shpesh vendet e origjinës nuk i pranojnë qytetarët e tyre të rikthehen. Në këto raste, Italia do të detyrohej t’i rikthente migrantët në territorin e saj. Gerald Knaus e konsideron modelin shqiptar thjesht një zhvendosje të procedurave që Italia mund t’i kryente po aq mirë edhe në Siçili.
“Vetëm kur mesazhi të jetë se procedurat e azilit zhvillohen në një vend të tretë të sigurt jashtë BE-së dhe se njerëzit qëndrojnë atje edhe pasi marrin azil, situata ndryshon realisht”, thotë ai.
Sipas Knaus, Bashkimi Europian tani ka krijuar kushtet ligjore që një model i tillë të mund të zbatohet në të ardhmen. /Përshtati Pamfleti /
Lini një Përgjigje