FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Regjimi në Serbi po përpiqet vazhdimisht të shtypë zyrat editoriale të angazhuara në gazetari investigative.
Presioni mbi median e pavarur në Serbi po hyn në një fazë të re dhe më të rrezikshme, me redaksitë investigative që përballen me padi SLAPP dhe presidentin serb Aleksandar Vuçiç që përpiqet të ndikojë në vendimmarrjen në United Media.
Një regjistrim i një bisede midis Vladimir Luçiç, CEO i Telekom Srbija, dhe Stan Miller, CEO i United Group, i publikuar së fundmi nga portali Raskrikavanje, zbuloi detaje të një përpjekjeje për të shkarkuar Aleksandra Subotiç, CEO të United Media, kompanisë që zotëron N1, Nova.rs, Danas dhe Radar, media profesionale që kritikojnë qeverinë në Serbi.
Kjo bisedë ka ngritur shqetësime në komunitetin e medias, pasi tregon presion të drejtpërdrejtë politik mbi median e pavarur.
Drejtorët e rinj, Vladica Tintor, Timothy Lincoln Pennington dhe Gilbert Marie Schroen, kanë marrë përsipër vendimmarrjen në United Media Production, United Cloud dhe Direct Media, duke nxitur më tej dyshimet se qeveria do të ketë sukses në marrjen e United Media. Gazetarja e KRIK, Vesna Radojeviç, një nga autoret e artikullit “Pas dyerve të mbyllura: Drejtorët e Telekom dhe United Group kanë rënë dakord se si ta dobësojnë median e këtij grupi”, i thotë Danas se përpjekjet e Vuçiç për të shtypur median kanë ekzistuar që nga fillimi i karrierës së tij politike.
“Për vite me radhë, kemi qenë dëshmitarë të përpjekjeve për të shtypur gazetarinë e pavarur në Serbi përmes një kombinimi presionesh, fushatash shpifjeje, lodhjeje financiare dhe madje edhe vrasjes së gazetarëve. Ajo që po dëshmojmë sot është vetëm një fazë e re e të njëjtit proces: shkatërrimi sistematik i besimit të qytetarëve në çdo zyrë redaksionale që guxon të hetojë abuzimet qeveritare”, thotë Radojević.
Megjithatë, ajo beson se qëllimi i qeverisë për të mbyllur mediat profesionale dhe të pavarura nuk do të ketë sukses.
“Ka gazetarë dhe zyra redaksie që kanë mbijetuar kohë më të këqija dhe nuk punojnë sepse u lejohet, por sepse ndiejnë përgjegjësi ndaj publikut”, thotë Radojeviç.
Sipas saj, qeveria në Serbi po përpiqet të diskreditojë reputacionin e profesionit të gazetarisë sepse shqetësohet nga gazetaria profesionale. Siç thotë ajo, ata kanë krijuar një sistem që funksionon vetëm në bazë të propagandës dhe çdo informacion i vërtetë i kërcënon ata për shkak të kësaj.
“Kur përfaqësuesit e qeverisë ose bashkëpunëtorët e tyre flasin me përçmim për gazetarinë, kur mburren se kanë sajuar lajmet, ata nuk po flasin vetëm për veten e tyre, ata po thonë se gënjeshtrat janë një mjet legjitim i luftës politike. Kjo është e rrezikshme. Dhe tregon se sa shumë u intereson këtyre njerëzve të mirën e përbashkët, aspak”, thotë Radojeviç, duke shtuar se regjimi dëshiron t'i ngatërrojë qytetarët dhe t'i bëjë ata të ndihen në siklet në mënyrë që të mos i besojnë më askujt.
Përveç presionit ndaj United Media, regjimi në Serbi po përpiqet vazhdimisht të shtypë zyrat editoriale të angazhuara në gazetari investigative. Vesna Radojeviç thekson se qeveria përdor të gjitha metodat e disponueshme për të ushtruar presion mbi redaksitë investigative, nga fushatat mediatike dhe sulmet publike deri te abuzimi me institucionet.
“KRIK aktualisht po lufton kundër afërsisht 16 ose 17 padive, disa prej të cilave kërkojnë dënime me burg për gazetarët. Ne jemi shënjestruar vazhdimisht nga tabloidët që publikojnë gënjeshtra të hapura. Gazetarët tanë janë ndjekur dhe apartamentet e dy gazetareve femra janë bastisur. Presioni vetëm do të rritet ndërsa qeveria vazhdon të humbasë terren”, thotë Radojeviç, duke shtuar se afërsia gjeografike e Serbisë me Evropën Perëndimore aktualisht po pengon përshkallëzimin e mëtejshëm të situatës në Serbi.
Perica Gunjiç, kryeredaktor i portalit Cenzolovka, beson se për 13 vjet qeveria ka shkatërruar sistematikisht mediat që raportojnë profesionalisht dhe me përgjegjësi, duke filluar me destabilizimin e skenës mediatike lokale.
“Tani që kanë mbetur vetëm disa media që kanë mbijetuar mrekullisht pavarësisht presionit dhe vështirësive, qeveria po e përmbush misionin e saj edhe me këto media, të cilat ofrojnë informacion në interes të publikut. Qëllimi është të lihen vetëm kanalet e propagandës në skenën mediatike”, thotë Gunjiç.
Ai kujton një situatë kur Suzana Vasiljeviç një këshilltare e presidentit serb, pranoi gjatë një paraqitjeje televizive se në vitin 2000, kur ajo punonte si gazetare për BBC-në, ata shpikën një luftë në Mal të Zi në mënyrë që të kalonin tre muaj në Sveti Stefan dhe kështu të zvogëlonin rëndësinë e profesionit të gazetarisë. Ndërkohë, BBC ka mohuar se ajo ka qenë ndonjëherë e punësuar prej tyre. Sipas mendimit të tij, e ardhmja e medias në Serbi duket shumë e zymtë.
Mihailo Joviçeviç, drejtor dhe kryeredaktor i portalit dhe gazetës Nova, beson se përpjekjet aktuale të qeverisë për të marrë kontrollin e United Media përfaqësojnë një goditje të fortë ndaj gazetarisë së lirë në Serbi.
“Aleksandar Vuçiç nuk është vërtet i interesuar se kush janë gazetarët, as kush janë redaktorët, dhe më pak se kush janë drejtorët e mediave: ajo që ka rëndësi për të është të eliminojë lajmet kritike për veten dhe regjimin e tij. Ai ka punuar pa u lodhur drejt këtij qëllimi që nga viti 2012 dhe po ia del mbanë. Ai kurrë nuk do të ketë sukses në heshtjen e të gjithë zërave kritikë, por në këtë raund, për momentin, ai është në rrugën e fitores”, thotë Jovićević, duke theksuar se ai dhe kolegët e tij do të bëjnë gjithçka që munden për ta parandaluar këtë të ndodhë./Përshtati "Pamfleti" nga "TheGeopost"
Lini një Përgjigje