Sipas "The Guardian" autoritetet iraniane po përballen me akuza për një rritje të ndjeshme të ekzekutimeve, ndërsa vëmendja ndërkombëtare mbetet e përqendruar te tensionet me SHBA-në dhe Izraelin.
Rasti i Peyvand Naimit, një 30-vjeçar i arrestuar pas protestave të janarit, ilustron shqetësimet në rritje. Ai është mbajtur në izolim, është detyruar të japë rrëfim publik dhe, sipas familjarëve, i është nënshtruar torturave fizike dhe psikologjike. Ai akuzohet për përfshirje në vdekjen e forcave të sigurisë, por nuk ka pasur qasje në avokat dhe familja mohon akuzat.
Organizatat për të drejtat e njeriut raportojnë se të paktën 145 persona janë ekzekutuar në Iran gjatë vitit 2026, ndërsa mbi 400 raste të tjera mbeten të paverifikuara. Sipas tyre, ndërprerjet e internetit dhe mungesa e transparencës e bëjnë të vështirë verifikimin e shifrave reale.
Në mars, autoritetet ekzekutuan publikisht tre burra të arrestuar gjatë protestave, ndërsa raste të tjera përfshijnë edhe shtetas me dy shtetësi dhe të burgosur politikë të dënuar për akuza si “luftë kundër Zotit” apo “rebelim i armatosur”. Sipas Amnesty International, shumë nga këto procese gjyqësore janë zhvilluar pa standarde të drejta dhe nën dyshime për përdorim torture për të nxjerrë rrëfime.
Mahmood Amiry-Moghaddam nga organizata “Të Drejtat e Njeriut në Iran” deklaron se situata aktuale ndërkombëtare ka ulur koston politike të këtyre veprimeve. Ai thekson se vëmendja globale është zhvendosur te çështje si çmimet e naftës dhe konflikti rajonal, duke lënë në hije shkeljet e të drejtave të njeriut.
Raportet tregojnë gjithashtu për presion ndaj familjarëve të të ndaluarve, të cilëve u kërkohet të mos flasin publikisht. Dhjetëra protestues përballen me dënimin me vdekje, ndërsa në burgje raportohen kushte të rënda, përfshirë mungesë ushqimi, trajtimi mjekësor dhe raste të zhdukjeve me forcë.
Sipas të dhënave të OKB-së, numri i ekzekutimeve në Iran ka pësuar rritje të ndjeshme, duke arritur të paktën 1,639 raste në vitin 2025. Megjithatë, vetëm një pjesë e vogël e tyre shpallen zyrtarisht, çka vështirëson transparencën dhe monitorimin ndërkombëtar.
Grupet e të drejtave të njeriut vlerësojnë se përdorimi i dënimit me vdekje mbetet një instrument për të frenuar kundërshtimin publik, veçanërisht pas protestave të viteve të fundit. Interpretimi i tyre sugjeron se shteti synon të krijojë efekt frikësues në shoqëri, ndërsa autoritetet nuk kanë dhënë komente të detajuara për shumicën e rasteve.
Lini një Përgjigje