FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Sulmet e qëllimshme të infrastrukturës energjetike mund të kenë një efekt shkatërrues në jetën civile, edhe nëse argumentohet se termocentralet kanë edhe një qëllim ushtarak ose qeveritar.
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka rikthyer në vëmendje mundësinë e ndërmarrjes së sulmeve ndaj infrastrukturës në Iran në rast se nuk arrihet një marrëveshje politike. Në një postim të fundit në platformën e tij sociale, ai përmendi sërish objektiva si urat dhe centralet elektrike, duke sinjalizuar një qasje të ashpër ndaj Teheranit. Këto deklarata pasojnë qëndrime të ngjashme të mëparshme, ku ai ka sugjeruar përdorimin e forcës ndaj elementëve kyç të infrastrukturës.
Ekspertët e së drejtës ndërkombëtare theksojnë se kërcënime të tilla mund të interpretohen si paralajmërime për veprime që bien ndesh me ligjet e luftës. Sipas këtyre normave, objektivat civile gëzojnë mbrojtje të veçantë dhe nuk duhet të sulmohen, përveç rasteve kur provohet qartë se ato përdoren për qëllime ushtarake. Edhe në situata të tilla, sulmet duhet të respektojnë parimin e proporcionalitetit dhe të minimizojnë dëmet ndaj popullsisë civile.
Sipas "BBC", shkatërrimi i qëllimshëm i infrastrukturës energjetike konsiderohet veçanërisht problematik, pasi ndikimi i tij shkon përtej objektivit të drejtpërdrejtë. Ndërprerja e furnizimit me energji elektrike mund të paralizojë shërbimet shëndetësore, furnizimin me ujë, komunikimet dhe aktivitetin ekonomik, duke prekur në mënyrë disproporcionale civilët.
Luis Moreno Ocampo, ish-prokurori i parë i Gjykatës Penale Ndërkombëtare, ka vlerësuar se bombardimi i centraleve elektrike në Iran, si dhe sulmet ndaj infrastrukturës energjetike nga aktorë të ndryshëm në rajon, nuk përbëjnë objektiva legjitime ushtarake. Ai theksoi se “sulmet e qëllimshme ndaj objekteve civile që nuk janë objektiva ushtarake përbëjnë krime lufte”, duke iu referuar parimeve të Statutit të Romës.
Nga ana tjetër, administrata amerikane ka refuzuar interpretimin se deklaratat e presidentit nënkuptojnë shkelje të mundshme të ligjit ndërkombëtar. Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, deklaroi se “kjo administratë dhe forcat e armatosura të Shteteve të Bashkuara do të veprojnë gjithmonë brenda kufijve të ligjit”, duke shtuar se presidenti synon të çojë përpara objektivat e operacionit të quajtur “Epic Fury” dhe pret një marrëveshje nga Irani.
Vetë Trump ka mbajtur një qëndrim të drejtpërdrejtë lidhur me rolin e ligjit ndërkombëtar në vendimmarrjen e tij. Në një intervistë të mëparshme, ai u shpreh se nuk e konsideron veten të kufizuar nga ky kuadër juridik, duke theksuar se “mendja ime është e vetmja gjë që mund të më ndalë". Kjo deklaratë ka nxitur debat mbi kufijtë e vendimmarrjes presidenciale dhe respektimin e normave ndërkombëtare.
Në këtë kontekst, deklaratat e fundit vazhdojnë të ushqejnë diskutimin mbi balancën mes objektivave strategjikë dhe detyrimeve që rrjedhin nga e drejta ndërkombëtare humanitare.
Lini një Përgjigje