TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota12 Korrik 2025, 12:36

Arrihet marrëveshja, krijohet shteti i Kaledonisë së Re

Shkruar nga Pamfleti

Arrihet marrëveshja, krijohet shteti i Kaledonisë së Re

Lëvizjet politike rivale që debatojnë për të ardhmen e Kaledonisë së Re njoftuan një marrëveshje të shtunën në mëngjes për të krijuar një shtet të ri, por jo plotësisht të pavarur nga Franca.

Fraksionet pro dhe kundër pavarësisë në territorin francez përfunduan bisedimet në Bougival, në periferi të Parisit, me një kompromis që do t'i jepte Kaledonisë së Re autonomi të re, duke i dhënë potencialisht territorit një shans për të ecur përpara nga trazirat e dhunshme të vitit të kaluar. 

Kryeministri francez François Bayrou e quajti atë “një marrëveshje me rëndësi historike” në një postim në X. Ai përshëndeti marrëveshjen për një “organizim unik” të një shteti të ri të Kaledonisë së Re brenda “kornizës kombëtare” të Francës dhe të sanksionuar në kushtetutën franceze. 

Banorët e arkipelagut të Paqësorit dhe ish-kolonisë penale franceze kanë qenë prej kohësh të ndarë në mendime për të ardhmen e tyre. Pasardhësit francezë duan që Parisi të ruajë pushtetin, ndërsa populli indigjen Kanak kërkon vetëvendosje . 

Në maj të vitit të kaluar, shpërthyen trazira pasi parlamenti francez propozoi një ndryshim në rolin zgjedhor që do të dobësonte fuqinë politike të lëvizjes pro-pavarësisë. 

Les Nouvelles Calédoniennes raportoi se marrëveshja lejonte krijimin e një kombësie të Kaledonisë së Re , që do të thoshte se banorët e ishullit mund të bëheshin shtetas të dyfishtë, si dhe transferimin e kompetencës për marrëdhëniet ndërkombëtare në Kaledoninë e Re .

Marrëveshja tani përballet me një referendum në Kaledoninë e Re dhe një votim në parlamentin francez.

Në një deklaratë, grupet besnike franceze vunë në dukje se marrëveshja përfshinte "lëshime nga të gjitha palët". Ata thanë se kjo do të krijonte "një kombësi të Kaledonisë së Re të pandashme nga kombësia franceze".

Marrëveshja përfshin gjithashtu angazhime nga Franca për të ndihmuar në zhvillimin ekonomik, veçanërisht në sektorin strategjikisht të rëndësishëm të nikelit të vendit, vunë në dukje besnikët.

Ministri francez i Drejtësisë, Gérald Darmanin, tha se marrëveshja do t’i jepte Kaledonisë së Re “fuqi të zgjeruara, një elektorat të pangrirë dhe njohje të mundshme ndërkombëtare”.

Sonia Backes, udhëheqësja e Provincës Jugore të Kaledonisë së Re, e cila është shumicë besnike, tha: “Kjo kombësi e Kaledonisë së Re nuk na heq asgjë: as nga përkatësia jonë ndaj Republikës, as nga kombësia jonë franceze.”

 

Lini një Përgjigje