Me afrimin e moshës 80-vjeçare, sjellja e Donald Trump po tregon shenja shqetësuese të demencës që vënë në rrezik kontrollin mbi makinerinë ushtarake më të fuqishme në botë. Duhet një mekanizëm dypartiak që garanton se paaftësia mjekësore e një lideri, nuk mund të fshihet më nga opinioni publik.
Demokratët duhet të ndalojnë së luajturi lojëra politike. Kam shumë respekt për kongresmenin Jamie Raskin, por e kuptoj plotësisht pse ai po sponsorizon një projektligj për të krijuar një “Komision për Kapacitetin Presidencial për të Kryer Pushtetet dhe Detyrat e Zyrës”, i cili do të ndihmonte në përcaktimin, sipas autoritetit të Amendamentit të 25-të të Kushtetutës, nëse një president është i paaftë të përmbushë detyrat e tij ose të saj.
Por ky është vetëm një tjetër projektligj mesazhesh pa asnjë shans real për t’u bërë ligj.
Dhe ne kemi kohë që nuk kemi më luksin për mesazhe politike dhe mendime të dëshiruara.
Jemi përballë një situatë serioze në duar dhe duhet të ndërmarrim disa hapa praktikë për ta adresuar atë. Atmosfera dhe shfaqjet madhështore janë një luks që nuk mund ta përballojmë më.
Presidenti Trump duket se po përkeqësohet mendërisht çdo ditë e më shumë. Ai po shpik gjëra që nuk ekzistojnë, po tregon gjykim të dobët. Edhe para se të fillonte të kërcënonte me gjenocid kundër Iranit apo të postonte fotografi të veta si Jezus, ai kishte treguar një kontroll mjaft të dobët të impulseve të tij.
Ai gjithashtu ka filluar të flasë si një fëmijë 6-vjeçar. Ai flet për “pluhurin bërthamor” dhe thotë gjëra të tilla si: “Ata kanë hedhur disa mina uji…Ne i kemi mposhtur të gjitha anijet e tyre të ujit gjithashtu”.
Është joshëse të qeshësh me këtë sjellje, por edhe pse duket e çuditshme, asgjë nuk është qesharake. Trump do të mbushë 80 vjeç në qershor dhe po tregon të gjitha shenjat e demencës. Kjo është një tragjedi që nuk do t’ia uroja askujt, pavarësisht se çfarë mendoj për politikat e tyre.
Në të vërtetë, nuk mund të diagnostikosh siç duhet një gjendje mjekësore pa një diagnozë të specializuar. Por na takon neve laikëve të njohim shenjat paralajmëruese të demencës në jetën e përditshme dhe të ndërmarrim hapat e duhur për të marrë një vlerësim mjekësor profesional.
Nëse do të kishit një gjysh që sillet si Trump, do të këmbëngulnit për ndërhyrje të menjëhershme mjekësore dhe për një vlerësim gjithëpërfshirës mendor dhe fizik. Në nivelin praktik, do të ishit shumë të shqetësuar për t'i besuar atij një makinë, e lëre më kontrollin mbi Flotën e Pestë.
Si president, Trumpit i është besuar makineria ushtarake më e fuqishme në historinë e njerëzimit. Ushtria amerikane nuk është një lodër, por Trump po e trajton atë si lodrën e tij personale, duke planifikuar tashmë “pushtimin e tij të radhës”.
Ai po merr vendime të nxituara që e vënë Amerikën dhe botën para një rreziku të vërtetë. Si president, gjendja e tij mendore dhe fizike është një çështje që i përket gjithë Amerikës. Kjo është, pjesërisht, arsyeja pse kemi Amendamentin e 25-të.
Kjo nuk do të thotë që të dhënat mjekësore të Trump duhet të bëhen publike. Ai ende gëzon të drejtën e privatësisë. Por ato nuk mund të lihen tërësisht nën kontrollin personal të presidentit. As mbështetësit më besnikë të Trump nuk mund ta besojnë vërtet se ai do të ndajë vullnetarisht lajme të këqija në lidhje me aftësinë e tij për detyrë.
Duhet të lëmë mënjanë fantazitë rreth shkarkimit apo Amendamentit të 25-të dhe të përqendrohemi në zgjidhje që mund t’i zbatojmë realisht. Le ta detyrojmë Kongresin të miratojë një projektligj që i jep "Bandës së të Tetëve” qasje të menjëhershme dhe të pakoduar në të gjitha të dhënat mjekësore të presidentit.
Ky grupim i përbërë nga Kryetari i Kongresit dhe udhëheqësi i pakicës, udhëheqësit e shumicës dhe pakicës në Senat, si dhe kryetarët dhe anëtarët e lartë të komiteteve të inteligjencës, ka tashmë qasje në informacionet më të klasifikuara të Amerikës.
Si republikanët ashtu edhe demokratët në këtë grup, janë njerëz që dinë të mbajnë sekretet.
Kjo nuk ka të bëjë vetëm me Trumpin, por me institucionin e presidencës në përgjithësi. Tani kemi pasur dy komandantë të përgjithshëm tetëdhjetëvjeçarë radhazi, gjë që e bën këtë një çështje dypartiake.
Le të mos harrojmë se dy vjet më parë, ishin republikanët ata që kërkonin me ngulm këtë lloj transparence. Prandaj, ndryshe nga thirrjet për Amendamentin e 25-të, kjo reformë është politikisht e arritshme.
Ajo nuk kërkon që republikanët të zgjedhin anë. Ata mund ta mbështesin Trumpin dhe sërish të besojnë se presidentët dhe ndihmësit e tyre nuk duhet të lejohen të mbulojnë dobësitë mjekësore. Transparenca është kontrolli dhe balancimi më themelor i sistemit tonë.
Nëse presidenti ka një problem serioz shëndetësor, dikush në Kongres duhet ta dijë atë.
Edhe nëse ky informacion nuk bëhet publik, dhënia e qasjes “Bandës së të Tetëve” do ta detyrojë Shtëpinë e Bardhë të adresojë çdo problem që lind, në vend që thjesht të pretendojë se ai nuk ekziston. Siguria qëndron te numrat.
Nëse ky ligj miratohet me një shumicë të madhe, nuk do të ketë pasoja negative politike për individët. Të gjithë duhet të bien dakord se nuk mund të marrim si të mirëqenë që një president do të tregohet i hapur për informacione që mund t'i japin fund karrierës së tij.
Edhe nëse besoni se Trump është mirë tani, në moshën thuajse 80-vjeç, gjendja e tij mendore nuk do të përmirësohet gjatë viteve të mbetura të mandatit. Diçka duhet bërë.
Shënim: Chris Truax, është një avokat i apelit, që ka shërbyer si shefi i Kalifornisë Jugore për fushatën paraprake presidenciale të John Mçain në vitin 2008./ Përshtati "Pamfleti" nga “The Hill“
Lini një Përgjigje