TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota 6 Qershor 2025, 11:11

Europa në gatishmëri/ Kërcënimi i trefishtë i Trump dhe diskutimet mbi Ukrainën, NATO-n dhe tregtinë

Shkruar nga Pamfleti

Europa në gatishmëri/ Kërcënimi i trefishtë i Trump dhe

Zyrtarët evropianë kanë në tryezë skenarët më të këqij - përkatësisht pezullimin e plotë të ndihmës amerikane për Ukrainën, mbylljen e "rubinetit" të informacionit nga SHBA-ja, ndalimin e shitjes së armëve amerikane anëtarëve të bllokut, një luftë tregtare me efekte të tmerrshme në rritjen ekonomike dhe largimin e shpejtë të trupave amerikane nga Kontinenti i Vjetër...

Brukseli po ndjek një qasje pritjeje ndaj negociatave të ardhshme me Presidentin e SHBA-së Donald Trump , të cilat do të përcaktojnë ekuilibrin e viteve të ardhshme mbi çështjet "e nxehta" për Evropën - përkatësisht mbrojtjen, ekonominë dhe sigurinë.

Sipas Financial Times, planet për të rindërtuar një "Evropë të pavarur" janë ngrirë kohët e fundit, me zyrtarët evropianë që përpiqen të ruajnë mbështetjen e Donald Trump në negociatat mbi Ukrainën, tregtinë transatlantike dhe angazhimin e SHBA-së ndaj NATO-s.

Negociatorët evropianë duken gjithnjë e më të shqetësuar se presidenti amerikan do të kërkojë lëshime në një fushë kritike në këmbim të mbështetjes në një tjetër, duke e detyruar Bashkimin Evropian të zgjedhë midis sakrifikimit të vlerave të tij ose "prerjes" së lidhjeve me Uashingtonin.

“Të gjitha këto kriza së bashku: është stuhia e përsosur”, tha Josep Borrell, ish-kreu i diplomacisë evropiane i cili la postin në nëntor, duke shtuar “ai mund të përpiqet të na bëjë presion, mund të na rrethojë nga të tre drejtimet".

“Ai mund të na thotë: ‘nëse nuk më jepni një marrëveshje të mirë tregtare, atëherë ne nuk do ta mbështesim Ukrainën’, ose ‘nëse më bëni presion që të mbështes Ukrainën, atëherë ne do të rrisim shpenzimet e mbrojtjes për NATO-n, për shembull’”, tha Borrel.

Sipas FT, zyrtarët evropianë kanë vënë në tryezë skenarët më të këqij - përkatësisht pezullimin e plotë të ndihmës amerikane për Ukrainën, mbylljen e "rubinetit" të informacionit nga SHBA-ja, ndalimin e shitjes së armëve amerikane anëtarëve të bllokut, një luftë tregtare me efekte të tmerrshme në rritjen ekonomike dhe largimin e shpejtë të trupave amerikane nga Kontinenti i Vjetër.

Një zyrtar evropian i paidentifikuar i tha gazetës se fillimisht u shqyrtuan skenarët më të mirë, por në fund ata vendosën për kontrollin e dëmeve - domethënë, mënyrën se si do ta menaxhonin dëmin.

"Në tregti, mbrojtje dhe Ukrainë, do të ketë një rezultat të keq ose shumë të keq", theksoi ai në mënyrë karakteristike.

Donald Trump do të përballet me udhëheqësit evropianë në Samitin e G7 në Kanada më 15 qershor.

Zyrtarët vlerësojnë se presidenti amerikan do të sqarojë gjatë këtij takimi qëllimet e tij në lidhje me Ukrainën dhe sanksionet e mundshme kundër Rusisë.

Qeveritë evropiane duan që Trump të bëjë një angazhim të qartë për të mbështetur Kievin, por kanë frikë se ai dëshiron një plan paqeje që do ta linte Ukrainën - dhe pjesën tjetër të Evropës - të prekshme ndaj agresionit të ardhshëm rus.

Takim në Hagë

Një javë pas takimit vendimtar në Kanada, udhëheqësit e shteteve anëtare të NATO-s do të takohen në Hagë, ku evropianët do të premtojnë të rrisin shpenzimet e tyre të mbrojtjes dhe shpresojnë se kjo do të jetë e mjaftueshme për të siguruar që mbështetja amerikane për mbrojtjen evropiane të mos humbasë.

“Ne e shohim Ukrainën, mbrojtjen evropiane dhe tregtinë si çështje të ndara, por Trump thjesht sheh të njëjtët njerëz që i bëjnë pyetje bezdisëse. Ai nuk do t’i trajtojë ato veçmas dhe në kontekste të ndryshme”, tha një diplomat i lartë evropian, duke shtuar “pra, jemi në finishin e katastrofës për tre çështje ekzistenciale për Evropën: mbrojtja, ekonomia dhe siguria... Kjo është arsyeja pse të gjithë janë kaq të shqetësuar."

Zyrtarët dhe diplomatët evropianë pranojnë se në Bruksel ekziston frika se presidenti amerikan do të përpiqet të "ngatërrojë" shumë çështje të ndryshme në një negociatë.

Në fakt, duket se përfaqësuesit e 27 shteteve anëtare kanë shprehur shqetësim në javët e fundit në lidhje me mungesën e alternativave të bllokut.

Siç thanë ata, një qëndrim i ashpër për një çështje mund të ketë ndikim në një fushë tjetër.

"Diskutimet janë surreale," tha njëri nga zyrtarët, duke shtuar “përgjigja për të gjitha problemet me të cilat përballemi është: SHBA-ja. Dhe SHBA-ja supozohet të jetë aleati ynë më i madh".

Franca ka kohë që po e shtyn Bashkimin Evropian të ndërmarrë hapa drejt pavarësisë nga SHBA-të, një qëndrim që ka fituar gjithnjë e më shumë mbështetës që nga rizgjedhja e Donald Trump nëntorin e kaluar.

“Epoka jonë e madhe e ardhshme, projekti i madh i bashkimit të ardhshëm, do të jetë rindërtimi i një Evrope të pavarur”, tha Presidentja e Komisionit Ursula von der Leyen në një fjalim javën e kaluar.

Dhe ndërsa pamja e jashtme mund të tregojë një frymë uniteti, zyrtarët në Bruksel janë të shqetësuar se mund të ketë "përçarje" midis shteteve anëtare që kërkojnë autonomi strategjike nga SHBA-ja dhe atyre që besojnë se marrëdhëniet transatlantike duhet të mbrohen, pavarësisht kostos.

“Marrëdhënia me SHBA-në është themelore. Për të ruajtur pushtetin e Perëndimit, fatet tona janë të lidhura”, tha së fundmi kryeministrja italiane Giorgia Meloni, një nga partneret më të ngushta politike të Trump në Evropë.

"Dialogu me Uashingtonin duhet të vazhdojë me mençuri dhe gjykim të shëndoshë, në një mënyrë më politike dhe më pak burokratike", shtoi ajo gjithashtu.

Alexandra de Hoop Scheffer, presidentja gjermane e Fondit Marshall, tha se kryeqytetet evropiane tani po ndjekin një qasje “shumë më realiste” ndaj marrëdhënies transatlantike.

"Cilat janë interesat tona të përbashkëta? Nuk e kemi pasur kurrë këtë diskutim... Oferta, propozimi, duhet të vijë nga Brukseli dhe në këtë drejtim ata ende nuk janë të përgatitur", tha ajo.

Qëndrimet në ndryshim të Trumpit e kanë bërë edhe më të ndërlikuar koordinimin e përgjigjeve midis 27 shteteve anëtare mbi tre çështjet "e nxehta".

Fakti që Trump duket se po humbet durimin me Presidentin rus Vladimir Putin ka rritur shpresat se ai mund të mbështesë sanksione të reja ndaj Moskës.

Presidenti amerikan vlerësoi përpjekjet e partnerëve të NATO-s për të rritur shpenzimet, por në të njëjtën kohë kërcënoi të tërheqë trupat amerikane nga Evropa.

Në të njëjtën kohë, ndryshimet në politikën tarifore po shkaktojnë konfuzion.

“Nuk mund ta lejojmë veten të biem përsëri në iluzionin se stuhia do të kalojë, se gjërat do të kthehen siç ishin më parë: sikur të mbaronte lufta, ose të arrihej një marrëveshje për tarifat, ose zgjedhjet e ardhshme të kishin një rezultat të ndryshëm. Jo, kjo nuk do të ndodhë”, tha von der Leyen në fjalimin e saj javën e kaluar.

Qëllimi afatgjatë i një Evrope më autonome mund të gjejë tani veshë të hapur në disa kryeqytete evropiane, por përgjigjja e pyetjes afatshkurtër se si SHBA-të do të qëndrojnë në anën e Kontinentit të Vjetër ndërsa ky i fundit zhvillon të ardhmen e tij alternative mbetet e vështirë.

“A kemi ndonjë problem?”, tha një zyrtar i lartë i BE-së i përfshirë në diskutime. /Përshtati Pamfleti/

Lini një Përgjigje