FLASH
Shkruar nga Diplomatico | Pamfleti.net
Mes presionit ushtarak, krizës bërthamore dhe kalkulimeve politike të Trump, Uashingtoni dhe Teherani negociojnë jo për paqe, por për të shmangur luftën...
Bisedimet e hapura mes Shtetet e Bashkuara dhe Irani, të ndërmjetësuara në Oman, po shfaqen si një nga momentet më delikate të diplomacisë globale të vitit 2026, jo vetëm për shkak të përmbajtjes së tyre, por sidomos për kontekstin politik në të cilin zhvillohen. Administrata amerikane, e drejtuar nga Donald Trump, po përpiqet të ndërtojë një formulë negociimi që kombinon presionin maksimal me një kanal të kontrolluar dialogu, ndërsa Teherani kërkon të dalë nga izolimi ekonomik pa dhënë lëshime që prekin arkitekturën e tij strategjike të sigurisë. Sipas analizave të fundit të CNN, këto nuk janë bisedime për paqe afatgjatë, por një përpjekje për të shmangur përshkallëzimin e menjëhershëm drejt një përplasjeje ushtarake që askush nuk e kontrollon plotësisht.
Thelbi i negociatave mbetet programi bërthamor iranian, por ndryshe nga marrëveshja e vitit 2015, Uashingtoni kërkon një kuadër më të gjerë që të përfshijë edhe sjelljen rajonale të Iranit, ndikimin e tij mbi aktorët jostetërorë në Lindjen e Mesme dhe kapacitetet balistike. Kjo qasje reflekton filozofinë politike të Trump: marrëveshje më të pakta, por më “të forta”, edhe nëse ato janë më të vështira për t’u arritur. Irani, nga ana tjetër, shfaqet i gatshëm për kompromis teknik, por jo për dorëzim strategjik; për Teheranin, heqja reale e sanksioneve është kushti minimal për çdo marrëveshje, ndërsa çdo përpjekje për ta zgjeruar agjendën shihet si tentativë për ta dobësuar regjimin nga brenda.
CNN thekson se këto bisedime zhvillohen nën hijen e një presioni të dyfishtë: presionit ushtarak dhe atij politik. Prania e shtuar amerikane në rajon, lëvizjet paralajmëruese të Iranit dhe nervozizmi i tregjeve energjetike krijojnë një sfond ku diplomacia nuk është zgjedhje ideale, por domosdoshmëri. Në këtë kuptim, dialogu nuk buron nga besimi reciprok, por nga frika e përbashkët e një lufte që do të destabilizonte jo vetëm Lindjen e Mesme, por edhe ekonominë globale.
Për Trump, këto bisedime janë gjithashtu një instrument politik i brendshëm: ai synon të projektojë figurën e liderit që “flet fort dhe negocion nga pozita force”, duke shmangur një konflikt të hapur, por pa u kthyer në marrëveshje që mund të interpretohen si lëshime. Për Iranin, dialogu është një test për të kuptuar nëse Uashingtoni është realisht i gatshëm të shkëputet nga logjika e sanksioneve të përhershme apo thjesht po blen kohë.
Në thelb, ajo që po ndodh me bisedimet SHBA-Iran nuk është afrimi i dy armiqve historikë, por një përballje e ftohtë interesash, ku secila palë kërkon të shmangë më të keqen pa hequr dorë nga ambiciet e saj. Rezultati më realist nuk është një marrëveshje e madhe historike, por një ekuilibër i përkohshëm, i brishtë dhe i kushtëzuar, që do ta mbajë rajonin larg luftës së hapur, por jo larg tensionit. Ky proces duhet lexuar si diplomaci nën presion, jo si pajtim, dhe si një kujtesë se në politikën globale të vitit 2026, paqja shpesh është vetëm mungesë e përkohshme e luftës./Pamfleti
Lini një Përgjigje