FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Një tekst i humbur për një mijëvjeçar është zbuluar gjatë një bashkëpunimi midis Enrique Jiménez, profesor i Letërsisë së Lashtë të Lindjes së Afërt në Institutin e Asiriologjisë LMU, dhe Universitetit të Bagdadit. Një punim mbi këtë zbulim është botuar në revistën Iraq .
“Është një himn magjepsës që përshkruan Babiloninë në gjithë lavdinë e saj dhe jep një pasqyrë të jetës së banorëve të saj, burrave dhe grave”, thotë Jimenez.
Babilonia u themelua në Mesopotami rreth vitit 2000 p.e.s. Dikur qyteti më i madh në botë, ishte një metropol kulturor në të cilin u shkruan vepra që janë pjesë e trashëgimisë sonë letrare botërore sot.
Tekstet babilonase u shkruan në shkrim kuneiform mbi pllaka argjile, të cilat kanë mbijetuar vetëm në fragmente.
Një nga qëllimet e bashkëpunimit me Universitetin e Bagdadit është deshifrimi i qindra pllakave kuneiforme nga Biblioteka e famshme Sippar dhe ruajtja e tyre për brezat e ardhshëm. Legjenda thotë se Noeu i fshehu ato këtu nga ujërat e përmbytjes përpara se të hipte në arkë.
Me ndihmën e inteligjencës artificiale, ata "lexuan" fragmentet dhe identifikuan 30 dorëshkrime të tjera, falë të cilave, studiuesit arritën ta deshifronin plotësisht himnin e lavdërimit në pllakën prej balte, pjesë të së cilës mungonin.
"Himni u kopjua nga fëmijët në shkollë. Është e pazakontë që një tekst kaq popullor në kohën e tij të mos ishte i njohur për ne më parë", thotë Jimenez.
Me sa duket, paeani daton që nga fillimi i mijëvjeçarit të parë para Krishtit dhe përbëhet nga 250 vargje.
“U shkrua nga një babilonas që donte të lavdëronte qytetin e tij. Autori përshkruan ndërtesat e qytetit, por edhe se si ujërat e Eufratit sjellin pranverën dhe gjelbërojnë fushat. Kjo është edhe më spektakolare pasi letërsia mbijetuese e Mesopotamisë është e kursyer në përshkrimet e fenomeneve natyrore”, vëren Jimenez.
Informacioni rreth grave babilonase, rolit të tyre si priftëresha dhe detyrave të lidhura me to, i ka habitur gjithashtu ekspertët, pasi më parë nuk njiheshin tekste që përshkruanin këto gjëra. Përveç kësaj, himnet ofrojnë informacion rreth bashkëjetesës në shoqërinë urbane. Për shembull, banorët përshkruhen si njerëz që respektojnë të huajt.
Rrënojat e qytetit të lashtë të Babilonisë ndodhen rreth 85 kilometra në jug të Bagdadit dhe janë një Vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s.
Fragment nga himni i zbuluar së fundmi
Poeti tani e kthen vëmendjen te bashkëqytetarët e tij, "raca e Lugal-abzu-së", "pasardhësit e Alalgar-it" (125, 127, Alalgari është pasardhësi i Alulu-t si mbret i Eridu-së në traditën mesopotamiane).
“Qytetarët e lirë” ( ṣābū kidinni ) të Babilonisë janë, për autorin e këtij himni, në thelb priftërinjtë e Babilonisë, një tregues se autori i tij ndoshta ishte anëtar i kësaj klase. Babilonasit janë të drejtë, ata mbrojnë jetimët dhe të përulurit (136-138), ata ndjekin urdhërimet hyjnore dhe zbatojnë drejtësinë”, shkruajnë autorët e studimit.
Vargjet e mëposhtme janë nga himni i zbuluar së fundmi. Ato përshkruajnë lumin Eufrat, në brigjet e të cilit ndodhej Babilonia në atë kohë:
Eufrati është lumi i tij, i themeluar nga sundimtari i mençur Nudimmud
Lea është shuar, freni i kallamishteve është i ngopur,
I shkarkon ujërat e tij në një lagunë dhe në det,
Fushat e tij janë plot me barëra dhe lule,
Livadhet e saj, në lulëzim të ndritshëm, mbijnë elb,
Nga të cilat, të mbledhura së bashku, rrotat janë grumbulluar,
Kopetë dhe tufat shtrihen në kullota të gjelbra,
Pasuria dhe madhështia – çfarë i ka hije njerëzimit –
Ato shpërblehen, shumëfishohen dhe jepen mbretërisht.
Lini një Përgjigje