FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Samiti i Bashkimit Evropian përfundoi me punë të papërfunduar falë një burri nga Budapesti. Viktor Orban bllokoi kredinë e rënë dakord për Ukrainën, por pjesëmarrësit e tjerë të samitit i bënë të ditur se kjo nuk do të zhdukej ashtu.
Kancelari gjerman Friedrich Mertz nuk e fshehu zemërimin e tij ndaj kryeministrit hungarez Viktor Orbán dhe bllokimit të një kredie prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën.
"Është një akt i pabesisë së madhe brenda Bashkimit Evropian që nuk e kemi përjetuar më parë në këtë formë", tha Mertz pas samitit të BE-së në Bruksel. Kjo dëmton aftësinë për të vepruar dhe reputacionin e Bashkimit Evropian në tërësi.
Sjellja e Orbán-it në lidhje me Ukrainën "do të ketë pasoja që shkojnë përtej asaj ngjarjeje të vetme", paralajmëroi Mertz. Edhe ata që kanë qenë të pranishëm në samitet e BE-së shumë më gjatë se ai ishin vetë "thellësisht të mërzitur" nga një sjellje e tillë, theksoi kancelari.
Kredi nga dera e pasme
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, megjithatë shprehu optimizëm pas samitit se kredia për Ukrainën do të miratohet. Unioni do t'i japë kredi Ukrainës në një mënyrë ose në një tjetër, theksoi Von der Leyen.
Presidenti i Këshillit të BE-së, Antonio Costa, tha se udhëheqësit e tjerë të shteteve ose qeverive të BE-së e dënuan qartë sjelljen e Orbán.
"Askush nuk mund ta shantazhojë Këshillin e BE-së", theksoi Košta.
Në samit, Hungaria dhe Sllovakia, pavarësisht presionit nga shtetet e tjera anëtare, i përmbaheshin bllokimit të kredive prej 90 miliardë eurosh. Orban është gati ta heqë veton vetëm kur Hungaria të fillojë të marrë përsëri naftë ruse.
Hungaria akuzon Ukrainën për pengimin e vazhdimit të furnizimeve me naftë përmes tubacionit Druzhba. Ky tubacion kalon nga Rusia, përmes Bjellorusisë dhe Ukrainës, në Hungari dhe Sllovaki.
Ukraina i hedh poshtë këto akuza dhe thekson se tubacioni është aktualisht i papërdorshëm për shkak të pasojave të sulmeve ruse. Riparimet, thonë ata nga Kievi, kërkojnë rreth një muaj e gjysmë tjetër.
Sipas vëzhguesve, Orbán dhe partia e tij Fidesz po e bazojnë fushatën e tyre për zgjedhjet e 12 prillit kryesisht në kundërshtimin ndaj Ukrainës dhe Bashkimit Evropian, duke pretenduar se po bashkëpunojnë për të sjellë në pushtet rivalin e tij elektoral, Peter Magyar nga partia Tisza.
Asnjë luftë me asnjë çmim
Tema e dytë e rëndësishme e samitit njëditor të Këshillit të BE-së ishte lufta në Iran. Krerët e shteteve ose qeverive të BE-së në Bruksel kanë konfirmuar se përjashtojnë mundësinë e pjesëmarrjes aktive në luftë. Përveç kësaj, ata kërkuan një "moratorium për sulmet ndaj infrastrukturës energjetike dhe furnizimit me ujë".
Në deklaratën e tyre përfundimtare, pjesëmarrësit e samitit përshëndetën gatishmërinë e shteteve anëtare të Unionit për të siguruar Ngushticën e Hormuzit "sapo të përmbushen parakushtet". Friedrich Mertz konfirmoi se Gjermania mund të përfshihet në masat e sigurisë - por, siç shtoi ai, "kjo është e mundur vetëm kur të ndalen operacionet luftarake".
Presidenti francez Emmanuel Macron tha pas samitit se qeveria e tij planifikon të diskutojë me anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit rreth krijimit të një kuadri të Kombeve të Bashkuara për të siguruar këtë kalim të rëndësishëm detar për tregtinë globale të naftës. Megjithatë, për të kryer një mision të tillë, operacionet luftarake do të duhet të ndërpriten më parë.
Nuk do të lejojmë përsëritjen e vitit 2015.
Përveç furnizimit me energji, një tjetër shqetësim i madh për BE-në është migrimi masiv i mundshëm. Udhëheqësit e unionit nuk duan të habiten nga një krizë e mundshme migrantësh për shkak të përshkallëzimit të situatës në Lindjen e Mesme. "Ne nuk do të lejojmë një përsëritje të vitit 2015", tha Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen pas samitit në Bruksel. Për momentin, për shkak të situatës, nuk ka lëvizje migrantësh drejt Evropës, por BE duhet të jetë e përgatitur.
Në deklaratat përfundimtare të udhëheqësve të shteteve ose qeverive, thuhet se BE-ja është e gatshme të përdorë instrumentet e saj diplomatike, ligjore, operacionale dhe financiare për të parandaluar "lëvizjet e pakontrolluara të migrantëve". "Siguria dhe mbikëqyrja e kufijve të jashtëm të Bashkimit Evropian do të forcohet më tej."
Kritika ndaj Izraelit
Pjesëmarrësit e samitit dënuan gjithashtu dhunën ndaj kolonëve në Bregun Perëndimor. "Këshilli i BE-së dënon fuqimisht dhunën e vazhdueshme dhe në rritje nga kolonët kundër popullsisë palestineze, përfshirë dhunën kundër komuniteteve të krishtera", thuhej në një deklaratë të lëshuar të enjten në mbrëmje në Bruksel. Ajo gjithashtu konfirmoi kërkesën për të respektuar status quo-në kur bëhet fjalë për vendet e shenjta në Jerusalem.
Përveç kësaj, udhëheqësit e vendeve të BE-së dënojnë me forcë masat me të cilat Izraeli dëshiron të zgjerojë praninë e tij në Bregun Perëndimor, përfshirë Jerusalemin Lindor. Izraeli duhet të përmbushë detyrimet e tij sipas ligjit ndërkombëtar dhe të mbrojë popullsinë palestineze në territoret e pushtuara.
Sipas të përditshmes izraelite Haaretz, vetëm që nga fillimi i këtij muaji, shtatë palestinezë janë vrarë në sulmet e kolonëve izraelitë. Dhuna e kolonëve u rrit ndjeshëm pas sulmit terrorist të 7 tetorit 2023 ndaj Izraelit nga Hamasi.
Lini një Përgjigje