FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Pas pesë javësh lufte dhe bllokimit të ngushticës së Hormuzit, mbetet e paqartë si do të përfundojë konflikti dhe cilat do të jenë pasojat globale
Pas pesë javësh lufte dhe bllokimit të ngushticës së Hormuzit nga Irani, rritet shqetësimi për kohëzgjatjen dhe përfundimin e kësaj përballjeje në Lindjen e Mesme.
Superlativat e Donald Trump janë të parashikueshme, por vendimet e tij jo. Fjalimi i presidentit amerikan drejtuar kombit, të mbajtur të mërkurën në mbrëmje para Pashkëve, përmbante kryesisht vetëlavdërim. Ai nuk dha përgjigje të qarta për vijimin e luftës kundër Iranit, siç prisnin shumë vëzhgues. Sipas tij, konflikti ka zgjatur një muaj, por kjo është e shkurtër në krahasim me Luftën e Vietnamit.
Objektivat, sipas Trump, janë pothuajse të arritura, por jo plotësisht, ndaj lufta duhet të vazhdojë edhe dy ose tre javë. Nëse nuk arrihet marrëveshje, Irani do të “bombardohet deri në epokën e gurit”, deklaroi ai. Kjo deklaratë ndikoi përkohësisht në uljen e çmimit të naftës. Ekonomia botërore shfaq një optimizëm të kujdesshëm, por e ardhmja mbetet e paqartë, veçanërisht nëse do të ketë një ofensivë tokësore.
NZZ Pro paraqet tre skenarë të mundshëm për përfundimin e luftës dhe pasojat e tyre gjeopolitike.
1. SHBA dhe Izraeli arrijnë objektivat, shkohet drejt një periudhe qetësimi
Edhe pas një muaji luftë, regjimi iranian vazhdon rezistencën ushtarake. Sulmet me raketa dhe dronë arrijnë herë pas here të depërtojnë mbrojtjen e Izraelit, SHBA-së dhe shteteve të Gjirit. Ngushtica e Hormuzit mbetet e bllokuar për shkak të rrezikut të sulmeve iraniane.
Megjithatë, në këtë skenar, sulmet e vazhdueshme të SHBA-së dhe Izraelit ndaj infrastrukturës ushtarake iraniane japin rezultat. Garda Revolucionare dhe ushtria dobësohen ndjeshëm. Strategjia për eliminimin e figurave kyçe të regjimit shkakton përçarje dhe demoralizim në udhëheqje.
Presidenti reformist iranian arrin të rikthejë ndikimin duke u aleuar me figura të tjera reformiste. Mbështetja popullore për ndryshim rritet. Ndërkohë, shtetet e Gjirit ushtrojnë presion ndaj Teheranit për të pranuar një zgjidhje.
Një ndryshim i brendshëm në regjim çon në armëpushim dhe shmang një luftë civile. Irani pranon të ndalë programin bërthamor dhe të lejojë kontrolle ndërkombëtare. Në këmbim, SHBA dhe BE lehtësojnë sanksionet.
Çmimet e energjisë bien dhe stabilizohen. Ndikimi i Rusisë dhe Kinës në rajon dobësohet, ndërsa SHBA forcon pozicionin e saj global dhe fokusohet më shumë në Paqësor.
2.Fund pa ndryshime të mëdha, një fazë e paqëndrueshme
Në këtë skenar, Garda Revolucionare humbet pjesë të kapaciteteve, por vazhdon sulmet me raketa dhe dronë. Objektivat kryesore iraniane mbeten të mbrojtura mirë. Lufta forcon vendosmërinë e forcave radikale në Iran, të cilat mobilizojnë ndjenjat nacionaliste. Bllokimi i Hormuzit rrit tensionet në tregjet energjetike dhe financiare. Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë paralajmëron për një krizë të mundshme. Trump, i shqetësuar për pasojat politike të brendshme, kërkon një dalje të shpejtë nga lufta. Ai shpall një marrëveshje, pavarësisht kundërshtimeve të Izraelit dhe disa aleatëve rajonalë.
Irani jep sinjale për kompromis, por ka dyshime se vazhdon fshehurazi programin bërthamor. Sanksionet mbeten. Hormuzi hapet, por me kontrolle të paformalizuara nga forcat iraniane. Ekonomia globale stabilizohet, por tensionet gjeopolitike vazhdojnë. SHBA shihet më pak e besueshme, ndërsa Kina përfiton nga situata. Bota hyn në një periudhë të gjatë pasigurie me aleanca të lëvizshme.
3. Përshkallëzim global, dobësim i SHBA-së
Në skenarin më negativ, konflikti përshkallëzohet ndjeshëm. SHBA vendos trupa tokësore në Iran dhe kontrollon zona strategjike. Irani përgjigjet me sulme intensive ndaj infrastrukturës energjetike dhe forcave amerikane.
Brenda SHBA-së rritet kundërshtimi politik ndaj luftës. Megjithatë, Trump vendos të sulmojë edhe infrastrukturën civile energjetike iraniane, duke shkaktuar reagime të forta ndërkombëtare.
Çmimet e naftës rriten mbi 150 dollarë për fuçi. Tregjet financiare destabilizohen dhe investimet bien. Rusia dhe Kina mbështesin Iranin dhe rrisin ndikimin e tyre.
Irani zgjeron konfliktin duke goditur edhe objektiva në Evropë. Lufta merr dimension global.
Në fund, SHBA tërhiqet duke shpallur sukses, por lë pas një rajon të destabilizuar. Rusia dhe Kina fitojnë terren dhe ndikojnë në formimin e një rendi të ri botëror. Irani forcon kontrollin e brendshëm dhe avancon programin bërthamor.
Ekonomia globale dobësohet dhe pasiguria bëhet normë.
Sipas analizës, zhvillimet në javët e ardhshme do të jenë vendimtare. Rezultati i këtij konflikti mund të përcaktojë drejtimin e rendit ndërkombëtar për vitet në vijim. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje