FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Udhëtimi i Presidentit Vuçiç në Moskë ka qenë i mbushur me sfida, nga mohimet e hapësirës ajrore deri te kërcënimet e sigurisë. Megjithatë, me raportet që konfirmojnë se ai tashmë ka mbërritur në kryeqytetin rus, vëmendja së shpejti do të zhvendoset te festimet që përkujtojnë fundin e Luftës së Dytë Botërore dhe sakrificat e bëra gjatë asaj kohe.
Presidenti serb Aleksandar Vuçiç bëri një ulje të paplanifikuar në Baku të Azerbajxhanit, ndërsa ishte duke udhëtuar për në Moskë për paradën e Ditës së Fitores. Ndalesa e papritur iu atribua tensioneve në rritje dhe operacioneve ushtarake në Evropën Lindore, të cilat e bënë fluturimin të pasigurt, siç raportoi portali serb Informer .
Situata rreth fluturimit të Vuçiçit u ndërlikua nga kufizimet e vendosura nga vendet fqinje. Si Letonia ashtu edhe Lituania i kishin mohuar më parë avionit të Vuçiçit aksesin në hapësirën e tyre ajrore, duke përmendur "ndjeshmërinë politike" të qëllimit të fluturimit. Autoritetet lituaneze shpjeguan se refuzimi ishte për shkak të "rrethanave teknike dhe diplomatike", duke i ndërlikuar më tej planet e udhëtimit të Vuçiçit.
Sipas gazetës serbe Blic, avioni i Vuçiçit nuk mundi të vazhdonte udhëtimin e tij për në Moskë për shkak të sulmeve të vazhdueshme me dronë dhe funksionimit të sistemeve të mbrojtjes ajrore në rajon. Raportohet se avioni po priste lejet e nevojshme për të rifilluar fluturimin e tij për në kryeqytetin rus.
Pavarësisht uljes emergjente, Ambasada serbe konfirmoi për TASS se vizita e Vuçiçit në Moskë vijoi sipas orarit. Raportet nga aeroporti i Bakusë treguan se pas ndalesës së shkurtër, avioni i Vuçiçit u nis me sukses për në Moskë, ku ai do të marrë pjesë në festimet e 80-vjetorit të Ditës së Fitores më 9 maj 2025.
Në sfondin e këtij incidenti, Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky i kishte këshilluar më parë udhëheqësit botërorë të mos merrnin pjesë në festimet në Moskë, duke përmendur shqetësime sigurie. Deklaratat e Zelensky theksuan konfliktin e vazhdueshëm dhe rreziqet e mundshme që lidhen me ngjarjen, duke vënë në dukje: "Ne zgjedhim pika të tilla të vështira për Rusinë që do ta nxisin Moskën drejt diplomacisë... Ata duhet të shqetësohen se kjo luftë vazhdon. Ata duhet ta përfundojnë luftën."
Ndërsa avioni i Vuçiçit po udhëtonte drejt Moskës, u raportua se kufizimet në udhëtimet ajrore kishin ndikuar rëndë edhe në fluturime të tjera. Gjatë ditës së kaluar, aeroportet e Moskës kishin pezulluar vazhdimisht pritjen dhe nisjen e avionëve për shkak të situatës së shtuar të sigurisë, duke rezultuar në anulimin e dhjetëra fluturimeve. Shoqata e Operatorëve Turistikë të Rusisë vlerësoi se të paktën 60,000 pasagjerë u prekën, duke prishur oraret e afërsisht 350 fluturimeve.
Udhëtimi i Vuçiçit vjen pas një periudhe të trazuar për presidentin serb. Vetëm pak ditë më parë, më 3 maj, ai u detyrua ta ndërpriste vizitën e tij në Shtetet e Bashkuara për shkak të shqetësimeve shëndetësore, të cilat çuan në spekulime rreth aftësisë së tij për të marrë pjesë në festimet e ardhshme në Moskë. Pasi doli nga spitali, ai fillimisht kishte anuluar disa angazhime, duke ngritur dyshime rreth pjesëmarrjes së tij.
Në kontekstin e festimeve të Ditës së Fitores, Kremlini ka shprehur pakënaqësinë e tij në lidhje me kufizimet e hapësirës ajrore të vendosura nga vendet fqinje, duke i etiketuar veprimet e tyre si një "politikë absurde të mbushur me rusofobi". Dmitry Peskov, zëdhënësi i Kremlinit, theksoi tensionet në rritje brenda Bashkimit Evropian në lidhje me këto çështje.
Ndërsa afrohet data e paradës së Ditës së Fitores, Kremlini ka njoftuar se pritet të marrin pjesë disa udhëheqës të huaj, përfshirë Xi Jinping, Kryetarin e Republikës Popullore të Kinës. Yuri Ushakov, një ndihmës i Presidentit të Rusisë, tregoi se 29 udhëheqës të huaj kishin konfirmuar pjesëmarrjen e tyre, duke nënvizuar rëndësinë e ngjarjes në skenën ndërkombëtare.
Udhëtimi i Presidentit Vuçiç në Moskë ka qenë i mbushur me sfida, nga mohimet e hapësirës ajrore deri te kërcënimet e sigurisë. Megjithatë, me raportet që konfirmojnë se ai tashmë ka mbërritur në kryeqytetin rus, vëmendja së shpejti do të zhvendoset te festimet që përkujtojnë fundin e Luftës së Dytë Botërore dhe sakrificat e bëra gjatë asaj kohe.
Bashkimi Evropian ka paralajmëruar vazhdimisht se nuk do t’i shohë me sy të mirë veprime të tilla nga shtetet anëtare ose vendet kandidate, gjë që Serbia ka qenë që nga viti 2012.
“Marrëdhëniet me Rusinë nuk mund të vazhdojnë si zakonisht”, tha javën e kaluar zëdhënësi i Komisionit Evropian, Markus Lammert, duke iu referuar pushtimit të Ukrainës nga Moska.
Por ai nuk pranoi të spekulonte mbi ndonjë pasojë.
Kjo i ka lënë hapësirë manovrimi Vuçiçit, të cilin Putini e nderoi me një çmim të lartë në vitin 2019 për promovimin e lidhjeve midis vendeve.
Vuçiç, i cili ka qenë në pushtet që nga viti 2012, priti ambasadorin rus të mërkurën para nisjes së tij për në Moskë, i ndjekur menjëherë nga ambasadori britanik, vetëm disa ditë pas një vizite në Shtetet e Bashkuara.
Vendi ballkanik ka mbajtur prej kohësh lidhje të ngushta me Rusinë dhe një mospëlqim të përbashkët ndaj NATO-s që nga bombardimet e luftës në Kosovë në vitin 1999.
Që kur trupat ruse pushtuan Ukrainën në shkurt të vitit 2022, Beogradi ka ruajtur marrëdhënie me Moskën dhe nuk ka vendosur sanksione, megjithatë ka mbështetur rezolutat e OKB-së kundër saj.
Mbajtja e marrëdhënieve të mira me Putinin pa humbur favorin e BE-së është “një nga shtyllat” e politikës së jashtme të Vuçiçit, edhe nëse “ai ka qenë më i kujdesshëm vitet e fundit”, tha Florian Bieber, i Universitetit të Gracit.
Bëhet fjalë gjithashtu për “kalibrimin e intensitetit të marrëdhënies së Serbisë me Evropën”, tha Eric Gordy, një specialist i Ballkanit në University College London, i cili e krahasoi qasjen e Vuçiçit me atë të ish-presidentit jugosllav Josip Broz Tito.
Nga ana ruse, të kesh “vendin dhe ekonominë më të madhe në mes të Ballkanit është një levë shumë e rëndësishme -- jo për të ndikuar drejtpërdrejt, por thjesht për të qenë i pranishëm, për të provokuar... instrumentalizuar (ose edhe) për të minuar projektet e BE-së”, tha Nemanja Todorovic Stiplija, nga grupi i ekspertëve Qendra për Politikë Bashkëkohore me seli në Beograd. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje