FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Përvoja historike me agresionin rus ka shtyrë Finlandën të ndërtojë një sistem sigurie që përfshin të gjithë shoqërinë. Disa ekspertë britanikë argumentojnë se Mbretëria e Bashkuar duhet të marrë shembull nga ky model…
Finlanda, e cila ndan një kufi prej rreth 1340 kilometrash me Rusinë, ka ndërtuar gjatë dekadave një model unik të sigurisë kombëtare që nuk mbështetet vetëm te ushtria, por te e gjithë shoqëria. Sipas udhëzimeve zyrtare, qytetarët finlandezë duhet të kenë në shtëpi rezerva bazë për të paktën tre ditë, përfshirë ujë të ambalazhuar, ushqime, barna, radio, elektrik dore dhe mjete të tjera të nevojshme për emergjenca.
Shërbimi ushtarak është i detyrueshëm për burrat dhe vullnetar për gratë. Çdo vit rreth 20.000 të rinj kryejnë shërbimin, duke zgjedhur mes detyrave ushtarake ose shërbimit civil në institucione publike si shkollat dhe spitalet. Pas përfundimit të shërbimit, rekrutët kalojnë automatikisht në forcat rezervë. Ky sistem i jep Finlandës mundësinë të mobilizojë afërsisht një milion persona në rast nevoje, gati 20 për qind të popullsisë së vendit.
Megjithatë, koncepti finlandez i sigurisë shkon përtej forcave të armatosura. Institucionet shtetërore, bizneset private, organizatat vullnetare dhe komunitetet lokale bashkëpunojnë për të garantuar funksionimin e shoqërisë gjatë krizave, qoftë në rast lufte, fatkeqësish natyrore apo sulmesh hibride.
Komiteti finlandez i Sigurisë thekson se qytetarët nuk kanë vetëm të drejtën për siguri, por edhe përgjegjësinë për të kontribuar në forcimin e saj. Sipas këtij parimi, çdo individ konsiderohet një aktor i rëndësishëm në mbrojtjen e vendit.
Qeveria ka përcaktuar 56 detyra strategjike që duhet të përmbushen për të ruajtur gatishmërinë kombëtare, nga mbrojtja e sistemit shëndetësor deri te ruajtja e moralit publik. Për realizimin e tyre angazhohen ministri të ndryshme, kompani private dhe organizata të shoqërisë civile.
Petteri Korvala, Sekretar i Përgjithshëm i Komitetit të Sigurisë së Finlandës, ka deklaruar se shumica e funksioneve kritike të shoqërisë, si energjia, komunikimet, logjistika dhe transporti, administrohen nga sektori privat. Për këtë arsye, bashkëpunimi mes shtetit dhe biznesit konsiderohet thelbësor për sigurinë kombëtare.
Komiteti i Sigurisë, ku bëjnë pjesë ministra, zyrtarë të lartë dhe drejtues ushtarakë, mblidhet çdo muaj për të koordinuar politikat e gatishmërisë dhe për të harmonizuar veprimet ndërinstitucionale.
Brigadieri Ari Laaksonen e përshkruan këtë model si "shtylla kurrizore e qëndrueshmërisë kombëtare". Sipas tij, forcat ushtarake stërviten rregullisht me policinë dhe institucionet e tjera civile për të garantuar reagim të koordinuar në situata emergjente.
Sondazhet tregojnë se rreth 78 për qind e të rinjve finlandezë do të ishin të gatshëm të mbronin vendin e tyre në rast nevoje. Kjo shifër kontraston ndjeshëm me Britaninë e Madhe, ku një studim i vitit të kaluar zbuloi se vetëm 11 për qind e të rinjve do të luftonin për vendin e tyre, ndërsa 41 për qind deklaruan se nuk do të merrnin armët në asnjë rrethanë.
Koloneli Ari Maatta, zëvendëskomandant i Brigadës Karelia, e lidh këtë gatishmëri me historinë e Finlandës. Në vitin 1939, Bashkimi Sovjetik pushtoi Finlandën, e cila u detyrua të dorëzonte rreth 11 për qind të territorit të saj.
Sipas tij, shërbimi ushtarak është pjesë e identitetit kombëtar finlandez prej më shumë se një shekulli. Pothuajse çdo familje ka pasur anëtarë që kanë kryer shërbimin ushtarak ose kanë kontribuar në mbrojtjen e vendit.
Ai thekson se sistemi aktual është ndërtuar për situata lufte dhe krizash të mëdha, ndërsa zhvillimet e fundit në Evropë kanë treguar se Finlanda është më e përgatitur se shumë vende të tjera për t'u përballur me kërcënime të mundshme.
Debati për adoptimin e elementeve të modelit finlandez po zhvillohet edhe në Britaninë e Madhe. Ish-ministri britanik i Mbrojtjes, Tobias Ellwood, ka propozuar një formë të shërbimit kombëtar që do t'u ofronte të rinjve mundësinë të zgjedhin mes angazhimit ushtarak dhe atij civil.
Sipas tij, brezi i ri mund të kontribuojë në fusha moderne si inteligjenca artificiale, siguria kibernetike, lufta kundër dezinformimit dhe mbrojtja e infrastrukturës kritike.
Ellwood argumenton se një model i ngjashëm me atë finlandez do të ndihmonte qytetarët të kuptonin se çfarë roli mund të luajnë në rast krizash, nga përmbytjet deri te sulmet kibernetike.
Ai vlerëson se një nga faktorët kryesorë të suksesit finlandez është vetëdija kolektive se çdo qytetar ka një rol në mbrojtjen e vendit. Sipas tij, kjo gatishmëri e përgjithshme shërben edhe si faktor parandalues ndaj kundërshtarëve të mundshëm. /Përshtati Pamfleti nga The Telegraph/
Lini një Përgjigje