FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Një aleat historik i Kievit, Polonia e ka gjetur veten në vijën e parë të luftës Ukrainë-Rusi. Ajo që filloi si një krizë kufitare në vitin 2021, tani është evoluar në një luftë në shkallë të plotë për siguri, sovranitet dhe mbijetesë në krahun lindor të NATO-s.
Nëse ka pasur një moment dhe një vend kur Polonia e kuptoi se bota siç e njihnim do të ndryshonte, ai ishte gushti i vitit 2021, në pyllin Białowieża, në kufirin me Bjellorusinë.
Papritmas, nga askundi, mijëra emigrantë filluan të kalonin në vend, të shtyrë nga rojet e Minskut, të bllokuar nga forcat polake dhe të bllokuar për javë të tëra në të ftohtin acarues të pyllit të fundit të lashtë të Evropës. Atëherë, autoritetet në Varshavë folën për herë të parë për një përshkallëzim të luftës hibride të Rusisë kundër Polonisë.
Por bota nuk e kishte idenë se vetëm pak muaj më vonë, Rusia do të pushtonte Ukrainën dhe vëmendja u përqendrua mbi të gjitha te 142 migrantët që ngrinë për vdekje dhe gjithashtu te mosbesimi i hershëm i Polonisë ndaj Rusisë.
Sot e dimë se kjo ishte një krizë e sajuar dhe e manipuluar nga vasali i Presidentit rus Vladimir Putin, Presidenti bjellorus Aleksandr Lukashenko, i cili ndërkohë po grumbullonte trupa dhe burime përpara “operacionit special”. Tani e dimë se Varshava kishte të drejtë që dha alarmin për agresionin rus.
“Të gjitha vendet që kufizohen me Rusinë kanë një sizmograf më të ndjeshëm. Ne e ndiejmë rrezikun të parët. Nëse Rusia sulmon, ne jemi të parët në radhë. Kjo është arsyeja pse jemi më vigjilentë”, shkrimtari Witold Szabłowski.
Në vijën e frontit gjeografik
Që nga 24 shkurti 2022, Polonia është bërë baza e Evropës kundër agresionit të Putinit. Jo vetëm sepse ndan një kufi prej 535 kilometrash me Ukrainën dhe mbi 400 kilometra me Bjellorusinë, aleatin ushtarak të Moskës, por që kur Rusia pushtoi Ukrainën, Varshava ka jetuar sikur të ishte tashmë në luftë, edhe pa tanke në rrugë. Në vijën e frontit, jo vetëm gjeografikisht, por edhe ushtarakisht.
Sulmi me dronë në orët e para të së mërkurës, më 10 shtator, është vetëm sulmi më i fundit dhe më seriozi ndaj aleatit kryesor të Kievit. Shërbimet e sigurisë thonë se çdo ditë, polakët vuajnë nga efektet e luftës hibride të Rusisë: sulme kibernetike, sabotim, dronë të paligjshëm dhe propagandë.
Në vitin 2022, menjëherë pas pushtimit, Agjencia Kombëtare e Sigurisë Kibernetike “Cert Polska” regjistroi më shumë se 29,000 incidente serioze kibernetike, një rritje prej 70% krahasuar me vitin e kaluar.
Në vitin 2023, numri u rrit përsëri, ndërsa në vitin 2024 Varshava raportoi të paktën 15 akte sabotimi të lidhura me inteligjencën ruse: zjarre në depot e logjistikës, ndërprerje të linjave hekurudhore që çojnë në Ukrainë dhe madje sulme ndaj infrastrukturës energjetike.
Më 18 mars 2024, një depo karburanti në Wroclaw u përfshi nga flakët dhe në Varshavë të gjithë ende e kujtojnë zjarrin në qendrën tregtare Marywilska 44 në maj 2024: 1,400 dyqane dhe një megastrukturë e tërë u rrafshuan me tokë. “Një akt terrorist rus”, përfundoi hetimi.
Fqinji mirëdashës
Dhe pastaj janë dronët. Në fund të gushtit 2025, dy UAV rusë u rrëzuan mbi Podlaskie, pranë kufirit me Bjellorusinë. Nuk ishte hera e parë: që nga shkurti i vitit 2022, Varshava ka raportuar 20 ndërhyrje në hapësirën e saj ajrore. "Një akt agresioni", tha Donald Tusk, i cili në shtator njoftoi mbylljen e përkohshme të kufirit me Minskun.
Mbështetja për Kievin dhe rezistenca ndaj agresionit rus janë të shkruara në ADN-në e Polonisë.
Të jesh bastioni i parë i Perëndimit do të thotë gjithashtu të japësh më shumë se kushdo tjetër. Që nga viti 2022, Polonia e ka furnizuar Ukrainën me më shumë armë, në krahasim me PBB-në e saj, sesa çdo vend tjetër evropian. Sipas Institutit Kiel për Ekonominë Botërore, Varshava ka transferuar pajisje ushtarake me vlerë më shumë se 4 miliardë euro: mbi 350 tanke, duke përfshirë Leopard 2, PT-91 dhe T-72; gati 300 automjete të blinduara; dhe më shumë se njëqind armë artilerie.
“Një investim në sigurinë tone”, theksoi Ministri i Mbrojtjes Radosław Sikorski, i cili shpesh duket i lodhur duke u kujtuar njerëzve se mbështetja për Kievin dhe rezistenca ndaj agresionit rus tani janë të shkruara në ADN-në e Polonisë.
Një kërcënim ekzistencial
Në asnjë vend evropian mosbesimi ndaj Rusisë nuk është aq i rrënjosur sa në Poloni. Polonia ka qenë gjithmonë një tokë pushtimi.
Në shekullin e 17-të sundohej nga carët; në shekullin e 18-të u fshi nga harta me anë të ndarjeve, në shekullin e 19-të u shtyp dhe u rusifikua. Çdo brez ka pasur traumën e vet në duart e Moskës.
Shekulli i 20-të i konfirmoi të gjitha: lufta e vitit 1920, Pakti Molotov-Ribbentrop, Katyni, mbërritja e Ushtrisë së Kuqe në vitin 1945, e ndjekur nga një pushtim tjetër që zgjati deri në vitin 1989. Edhe tragjedia e Smolenskut e vitit 2010 rihapi plagët dhe dyshimet.
Për Varshavën, Rusia nuk është një homologe, por një kërcënim ekzistencial. Kjo është arsyeja pse sot ajo është kryeqyteti më anti-rus në Evropë: Mbështet Kievin, investon më shumë se 3% të PBB-së në mbrojtje, vulos kufijtë e saj dhe ndërton barriera. E bindur se sapo Ukraina të bjerë, do të vijë radha e saj.
Hija e Orbánit
Kufiri është gjithashtu politik, një lidhje me vendet që ndajnë një të kaluar sovjetike, siç janë vendet baltike. Por nuk është më blloku i bashkuar i Vishegradit: Me Hungarinë e Viktor Orbán që mban lidhje të ngushta me Moskën, Varshava ka marrë rolin e avokates së Ukrainës në BE, duke shtyrë për zgjerim që të përfshijë Ukrainën dhe Moldavinë dhe duke mbështetur financim më të madh të përbashkët të mbrojtjes.
Marrëdhëniet me Pragën dhe Bratislavën janë të paqëndrueshme. Boshti natyror është me shtetet baltike dhe Gjermaninë, pavarësisht mosbesimit të vazhdueshëm. Edhe me tensionet midis Kryeministrit Tusk dhe Presidentit të ri Nawrocki, ndjenja e kërcënimit e mban shoqërinë të bashkuar.
Polonia synon të investojë 4% të PBB-së së saj në mbrojtje deri në vitin 2026. Ajo ka nënshkruar kontrata miliardë eurosh me Korenë e Jugut dhe Shtetet e Bashkuara për tanke të reja, obusë, sisteme Patriot dhe avionë. Një program riarmatimi që Tusk e quan një "garanci mbijetese" dhe që po e shndërron Poloninë në fuqinë më të madhe ushtarake tokësore të Bashkimit Evropian./Përshtati “Pamfleti” nga “WorldCrunch”.
Lini një Përgjigje