TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota25 Shtator 2025, 07:16

Rënia e demokracive/ Trump si Palpatine, George Lucas e parashikoi para 20 viteve

Shkruar nga Pamfleti

Rënia e demokracive/ Trump si Palpatine, George Lucas e parashikoi para 20

Metodat e Trump janë çuditërisht të ngjashme me ato të udhëheqësve autoritarë që ai shpesh i ka lavdëruar. Dhe ato korrespondojnë me veprimet e Kancelarit Galaktik Palpatine, i cili e minoi sistematikisht Republikën e Vjetër nga brenda në Episodet 1 deri në 3 të Star Wars...

Kur George Lucas publikoi filmin e 6-të të Star Wars, "Revenge of the Sith", në vitin 2005, askush nuk mund ta parashikonte se sa profetike do të bëheshin deklaratat e tij për rënien e demokracive.

Në një intervistë me Chicago Tribune, regjisori shpjegoi se presidenca e Richard Nixon e kishte nxitur të "mendonte historikisht se si demokracitë transformohen në diktatura. Sepse demokracitë nuk përmbysen; ato jepen".

Ky depërtim formon themelin tematik të sagës së tij Star Wars. Siç e sqaroi Lucas në një intervistë tjetër  "i gjithë qëllimi i filmave, elementi themelor që i bën filmat të funksionojnë, është se pavarësisht nëse shkon prapa apo përpara, fillon në një demokraci dhe demokracia shndërrohet në diktaturë."

Vizioni i Lucasit dhe mandati i dytë i Trumpit

Zhvillimet që nga rikthimi i Trump në Shtëpinë e Bardhë në janar 2025 u japin fjalëve të Lucas një rëndësi të re dhe shqetësuese. Ajo që mund të ishte interpretuar si një sulm i ngathët ndaj normave demokratike gjatë mandatit të tij të parë, ka evoluar në një çmontim sistematik të lirisë së shtypit dhe institucioneve demokratike në mandatin e tij të dytë.

Organizata “Reporterët pa Kufij” dokumenton se mbi 3,500 gazetarë dhe punonjës të medias janë në rrezik të humbasin vendet e tyre të punës për shkak të mbylljes së Agjencisë Amerikane për Median Globale (USAGM) nga Trump. Shpërbërja e USAGM në mars 2025 me urdhër ekzekutiv përfaqëson një sulm të paprecedentë ndaj lirisë së shtypit. Zëri i Amerikës, Radio Evropa e Lirë dhe media të tjera ndërkombëtare të financuara nga SHBA-ja janë mbyllur në mënyrë efektive.

Edhe më serioze janë ndërhyrjet e drejtpërdrejta në peizazhin mediatik vendas. Në maj 2025, Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv që shkurtonte fondet për mediat publike si NPR dhe PBS. Që nga shtatori 2025, Pentagoni u ka kërkuar gazetarëve të nënshkruajnë një premtim për të mos mbledhur informacione të paautorizuara, duke hequr në mënyrë efektive kërkimin hetimor.

Rasti i komedianit Jimmy Kimmel ilustron veçanërisht qartë se si paralajmërimi i Lucas për "dhënien e demokracisë" po bëhet realitet. Pas komenteve kritike të Kimmel në lidhje me shfrytëzimin politik të vrasjes së aktivistit konservator Charlie Kirk në shtator 2025, emisioni i tij u hoq fillimisht nga transmetimi nga ABC.

Nën maskën e sigurisë: militarizimi i politikës së brendshme

Një pikë tjetër që sigurisht tërheq paralele me ngritjen e Perandorisë Galaktike në Star Wars: Trump e ka zgjeruar masivisht përdorimin e ushtrisë në vend. Që më 20 janar 2025, ai shpalli një emergjencë kombëtare në kufirin jugor dhe autorizoi ushtrinë të zbatonte ligjet e imigracionit. Edhe më serioze është vendosja e trupave për zbatimin e ligjit nga ana e civilëve: Në qershor 2025, Trump vendosi 700 marinsa dhe 4,000 ushtarë të Gardës Kombëtare në Los Angeles, në gusht në Uashington D.C. dhe në shtator në Memphis.

Për të siguruar siguri dhe stabilitet të përgjithshëm të vazhdueshëm, Republika do të transformohet në Perandorinë e Parë Galaktike! Për të mirën e një shoqërie të qëndrueshme dhe të sigurt!

Një gjykatës federal zbuloi se administrata Trump shkeli Aktin Posse Comitatus me këto vendosje trupash, duke i përshkruar veprimet si një përpjekje të hapur për të "krijuar një forcë policore kombëtare me presidentin si udhëheqës të saj". Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv në gusht 2025 duke krijuar "njësi të specializuara" të Gardës Kombëtare "të trajnuara dhe të pajisura posaçërisht për t'u marrë me problemet e rendit publik".

Trump ka rivendosur gjithashtu të ashtuquajturin program "Schedule F", i cili lejon që dhjetëra mijëra punonjës federalë të hiqen nga garancitë e tyre të punës dhe të zëvendësohen me besnikë politikë.

Vlerësimet variojnë nga 50,000 deri në mbi 100,000 pozicione të prekura, një politizim i paparë i qeverisë federale.

Veçanërisht alarmante është futja e testeve të besnikërisë për punonjësit federalë në qershor 2025. Siç e kritikoi përfaqësuesi Stephen Lynch, punonjësit federalë tani duhet të bëjnë një betim besnikërie ndaj Trump në vend që të "mbështesin dhe mbrojnë Kushtetutën" siç parashikohet në kushtetutë.

Gjyqësori si “zyra personale ligjore e Trumpit”

Në të njëjtën kohë, Trump e transformoi sistematikisht Departamentin e Drejtësisë në "zyrën e tij personale të avokatit", siç shkruan The Guardian. Në korrik 2025, Prokurorja e Përgjithshme Pam Bondi shkarkoi rreth 20 punonjës, përfshirë disa prokurorë të përfshirë në ndjekjet penale të komplotistëve të kryengritjes së 6 janarit 2021.

Departamenti i Drejtësisë kërcënon gjithashtu të ngrejë padi ose të ndërhyjë në rastet e prokurorëve të zgjedhur vendorë nëse ata shfaqin "mangësi në procesin e rregullt ligjor", një eufemizëm për vendimet që administrata Trump nuk i pëlqen. Projekti famëkeq 2025 madje rekomandon në mënyrë të qartë shkarkimin e prokurorëve vendorë që refuzojnë të ndjekin penalisht krime të caktuara.

Paralele ndërkombëtare me sistemet autoritare

Metodat e Trump janë çuditërisht të ngjashme me ato të udhëheqësve autoritarë që ai shpesh i ka lavdëruar. Taktikat janë praktikisht identike me ato të Viktor Orbán në Hungari, një aleat i ngushtë i Trump, stili i të cilit i udhëheqjes respektohet nga shumë konservatorë në SHBA.

Dhe ato korrespondojnë me veprimet e Kancelarit Galaktik Palpatine, i cili e minoi sistematikisht Republikën e Vjetër nga brenda në Episodet 1 deri në 3 të Star Wars duke shfrytëzuar dhe zgjeruar me zgjuarsi fuqitë e tij të dhëna demokratike, derisa mbeti vetëm një guaskë autokratike.

Demokracia “është dhënë falas”

Teza qendrore e Lucasit, se demokracitë nuk përmbysen, por "dhurohen", gjen konfirmim të frikshëm në zhvillimet aktuale. Administrata Trump po përdor mekanizma ligjorë dhe pushtet institucional për të kufizuar sistematikisht lirinë e shprehjes, liritë civile dhe lirinë gjyqësore. Siç vëren një ekspert nga Universiteti i Pensilvanisë: "sulmet ndaj të gjitha institucioneve tona mediatike janë sigurisht të pashembullta në historinë moderne amerikane. Nuk mund ta imagjinoj një paralele."

Unioni Amerikan për Liritë Civile paralajmëron për një "model shqetësues" nga administrata Trump, ku zyrtarët qeveritarë inkurajojnë publikun të telefonojë punëdhënësit e individëve që shprehin pikëpamje kritike ndaj qeverisë dhe zotohen të "përdorin çdo burim të Departamentit të Drejtësisë dhe Sigurisë Kombëtare për të identifikuar, ndërprerë dhe shkatërruar këta individë".

Ndryshe nga mandati i parë i Trump, këtë herë ka më pak rezistencë institucionale. Ndërsa gjykatat ende funksionojnë pjesërisht si një masë korrigjuese, si në rastin e urdhrave kundër depërtimeve, presioni mbi median e pavarur dhe zërat kritikë është bërë më sistematik dhe i suksesshëm.

Fakti që edhe shfaqjet komike si ato të Jimmy Kimmel mund të censurohen tregon se sa larg ka përparuar tashmë erozioni i normave demokratike . Fakti që vlerësimet e miratimit të Trump mbeten mbi 40 përqind pavarësisht këtyre tendencave autoritare nënvizon rrezikun për demokracinë amerikane.

Trump dhe Palpatine

Analiza e vitit 2005 e George Lucas dëshmon se nuk është vetëm një paralajmërim, por edhe një parashikim i saktë i zhvillimeve aktuale. Vëzhgimi i tij se demokracitë po "dhurohen" vlen pikërisht për sulmet sistematike të administratës Trump ndaj lirisë së shtypit, lirisë së shprehjes dhe institucioneve demokratike.

Paralelet midis perandorisë fiktive të Lucasit dhe realitetit të sotëm janë të pamundura të injorohen: një udhëheqës që përdor mekanizma ligjorë për të heshtur opozitën, për të kontrolluar median dhe për të eliminuar zërat kritikë. Ajo që filloi si fantastiko-shkencore është bërë realitet politik.

Tragjedia e vërtetë qëndron në faktin se thirrja e Lucasit për vigjilencë nuk u mor parasysh. Siç profetizoi Padmé Amidala në Hakmarrja e Sithëve: "Kështu zhduket liria. Me duartrokitje të fuqishme.

Në Amerikën e Trumpit të vitit 2025, kjo duartrokitje nuk është më trillim, por realitet i hidhur. /Përshtatur nga Merkur.de/

Lini një Përgjigje