FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ata që e kërkojnë këtë nga jashtë duket se parashikojnë vetëm pastrimin e rrënojave, derdhjen e betonit dhe rehabilitimin e infrastrukturës. Nuk ka asnjë diskutim për rindërtimin e njerëzve, rivendosjen e institucioneve, dinjitetit dhe ndjenjës së përkatësisë së tyre...
Kanë kaluar dy javë që kur udhëheqësit botërorë u mblodhën në Sharm el-Sheikh dhe deklaruan, edhe një herë, se rruga drejt paqes në Lindjen e Mesme ishte gjetur. Ashtu si me deklaratat e mëparshme të tilla, palestinezët, njerëzit që duhet ta jetojnë atë paqe, u lanë jashtë.
Sot, Izraeli e mban peng armëpushimin e brishtë, ndërsa bota është e fiksuar në kërkimin e trupave të mbetur të robërve të saj të vdekur. Nuk ka asnjë diskutim për të drejtën e palestinezëve për të kërkuar dhe nderuar të vdekurit e tyre, për të vajtuar publikisht humbjen. Ideja e rindërtimit u është vënë në dukje banorëve të Gazës. Ata që e kërkojnë këtë nga jashtë duket se parashikojnë vetëm pastrimin e rrënojave, derdhjen e betonit dhe rehabilitimin e infrastrukturës. Nuk ka asnjë diskutim për rindërtimin e njerëzve, rivendosjen e institucioneve, dinjitetit dhe ndjenjës së përkatësisë së tyre.
Por kjo nuk është ajo që u duhet palestinezëve. Rindërtimi i vërtetë duhet të përqendrohet te populli i Gazës dhe nuk duhet të fillojë me çimento, por me restaurimin e klasave dhe të mësimit. Duhet të fillojë me të rinjtë që kanë mbijetuar të paimagjinueshmen dhe ende guxojnë të ëndërrojnë. Pa ta, pa edukatorët dhe studentët palestinezë në qendër, asnjë përpjekje rindërtimi nuk mund të zgjasë.
-Rindërtimi pa përjashtim
Planet për qeverisjen dhe rindërtimin e Gazës që qarkullojnë aktualisht po përjashtojnë ata palestinezë që janë më të prekur nga gjenocidi. Shumë aspekte të këtyre planeve janë hartuar për të kontrolluar në vend, për të instaluar mbikëqyrës të rinj në vend që të ushqejnë udhëheqjen lokale. Ato i japin përparësi sigurisë së Izraelit mbi mirëqenien dhe vetëvendosjen palestineze.
Ne kemi parë se në çfarë çon një përjashtim i tillë në kontekstin palestinez: varësi, frustrim dhe dëshpërim. Si studiues që kemi punuar për vite me radhë përkrah akademikëve dhe studentëve palestinezë, ne kemi parë gjithashtu rolin qendror që luan arsimi në shoqërinë palestineze. Kjo është arsyeja pse ne besojmë se rindërtimi duhet të fillojë me arsimin, përfshirë arsimin e lartë. Dhe ky proces duhet të përfshijë dhe të udhëhiqet nga vetë palestinezët. Edukatorët, akademikët dhe studentët palestinezë kanë treguar tashmë se kanë forcën për të vazhduar dhe për të rindërtuar.
Universitetet e Gazës, për shembull, kanë qenë modele të qëndrueshmërisë. Edhe pse kampuset e tyre u rrafshuan me tokë, profesorët dhe studiuesit vazhduan të jepnin mësim dhe të bënin kërkime në strehimore të improvizuara, tenda dhe sheshe publike, duke mbështetur partneritetet ndërkombëtare dhe duke i dhënë qëllim pjesës më jetësore të shoqërisë: të rinjve.
Në Gaza, universitetet nuk janë vetëm vende studimi; ato janë strehë të mendimit, dhembshurisë, solidaritetit dhe vazhdimësisë, infrastruktura e brishtë e imagjinatës. Pa ata, kush do t’i trajnojë mjekët, infermierët, mësuesit, arkitektët, avokatët dhe inxhinierët që i nevojiten Gazës? Kush do të ofrojë hapësira të sigurta për dialog, reflektim dhe vendimmarrje, themelet e çdo shoqërie funksionale? Ne e dimë se nuk mund të ketë të ardhme të qëndrueshme për palestinezët pa institucione të forta arsimore dhe kulturore që rindërtojnë besimin, rivendosin dinjitetin dhe mbështesin shpresën.
-Solidaritet, jo paternalizëm
Gjatë dy viteve të fundit, ka ndodhur diçka e jashtëzakonshme. Kampuset universitare në të gjithë botën janë bërë vende të zgjimit moral. Studentët dhe profesorët janë bashkuar kundër gjenocidit në Gaza, duke kërkuar fundin e luftës dhe duke bërë thirrje për drejtësi dhe llogaridhënie. Protestat e tyre, vigjiljet dhe kampet na kanë kujtuar se universitetet nuk janë vetëm vende të të mësuarit, por edhe vende të ndërgjegjes. Kjo kryengritje globale brenda arsimit nuk ishte thjesht simbolike; ishte një ripohim i asaj që përfaqëson studimi shkencor. Kur studentët rrezikojnë masa disiplinore për të mbrojtur jetën dhe dinjitetin, ata na kujtojnë se dija e shkëputur nga njerëzimi është e pakuptimtë.
Solidariteti që ata kanë demonstruar duhet të përcaktojë tonin se si institucionet e arsimit të lartë do ta trajtojnë angazhimin dhe rindërtimin e universiteteve të Gazës. Universitetet e botës duhet të dëgjojnë, të bashkëpunojnë dhe të angazhohen në planin afatgjatë. Ato mund të ndërtojnë partneritete me institucionet e Gazës, të ndajnë ekspertizën, të mbështesin kërkimin dhe të ndihmojnë në rindërtimin e infrastrukturës intelektuale të një shoqërie. Bursat, projektet e përbashkëta, mësimdhënia në distancë dhe burimet e hapura dixhitale janë hapa të vegjël që mund të bëjnë një ndryshim të madh.
Komuniteti akademik global ka një detyrë morale të qëndrojë në krah të Gazës, por solidariteti nuk duhet të shndërrohet në paternalizëm. Rindërtimi nuk duhet të jetë një gjest bamirësie; duhet të jetë një akt drejtësie. Sektori i arsimit të lartë palestinez nuk ka nevojë për një plan perëndimor apo një model konsulenti. Ai ka nevojë për partneritete që dëgjojnë dhe përgjigjen, që ndërtojnë kapacitete sipas kushteve palestineze. Ai ka nevojë për marrëdhënie të besueshme për një afat të gjatë.
-Hulumtime që shpëtojnë jetë
Rindërtimi nuk është kurrë vetëm teknik; është moral. Një ekologji e re politike duhet të lindë nga vetë Gaza, e formësuar nga përvoja dhe jo nga modelet e importuara. Puna e ngadaltë dhe gjeneracionale e edukimit është e vetmja rrugë që mund të nxjerrë nga ciklet e pafundme të shkatërrimit. Sfidat që na presin kërkojnë zgjuarsi shkencore, mjekësore dhe ligjore. Për shembull, azbesti nga ndërtesat e shkatërruara tani ndot ajrin e Gazës, duke kërcënuar një epidemi të kancerit të mushkërive. Vetëm ky rrezik kërkon bashkëpunim urgjent në kërkim dhe ndarje të njohurive.
Pastaj është kaosi i pronësisë së pronës dhe trashëgimisë në një vend që është buldozerizuar nga një ushtri gjenocidale. Do të nevojiten avokatë dhe shkencëtarë socialë për të adresuar këtë krizë dhe për të rivendosur pronësinë, për të zgjidhur mosmarrëveshjet dhe për të dokumentuar shkatërrimin për drejtësi në të ardhmen.
Ekzistojnë gjithashtu një mori krimesh lufte të kryera kundër popullit palestinez. Arkeologët mjeko-ligjorë, gjuhëtarët, psikologët dhe gazetarët do t'i ndihmojnë njerëzit të përpunojnë pikëllimin, të ruajnë kujtesën dhe të artikulojnë humbjen me fjalët e tyre. Çdo disiplinë ka një rol për të luajtur. Arsimi i lidh ato së bashku, duke e transformuar dijen në mbijetesë dhe mbijetesën në shpresë.
-Ruajtja e kujtesës
Ndërsa Gaza përpiqet të largohet nga gjenocidi, ajo duhet të ketë gjithashtu hapësirë për të vajtuar dhe për të ruajtur kujtesën, sepse paqja pa të vërtetën bëhet amnezi. Nuk mund të ketë ripërtëritje pa pikëllim, nuk mund të ketë pajtim pa emërtuar humbjen.
Çdo shtëpi e rrënuar, çdo familje e zhdukur meriton të dokumentohet, të njihet dhe të mbahet mend si pjesë e historisë së Gazës, jo të fshihet në emër të përfitimit. Përmes këtij procesi të vështirë, metodologjitë e reja të kujdesit do të dalin në pah në mënyrë të pashmangshme. Aktet e kujtesës janë një gur themeli i drejtësisë.
Arsimi mund të ndihmojë edhe këtu, përmes letërsisë, artit, historisë dhe besimit, duke i dhënë formë pikëllimit dhe duke e shndërruar atë në tokë nga e cila rritet qëndresa. Këtu, peizazhi i brishtë dhe i shkatërruar i Gazës, bota më shumë se njerëzore mund të shërohet gjithashtu përmes arsimit, dhe vetëm atëherë do të kemi përsëri në tokë “gjithçka që e bën jetën të vlefshme për t’u jetuar”, për të përdorur një varg nga poeti palestinez Mahmoud Darwish.
Rindërtimi i Gazës, sigurisht, do të kërkojë vinça dhe inxhinierë. Por më shumë se kaq, do të kërkojë mësues, studentë dhe studiues që dinë si të mësojnë dhe si të praktikojnë me mjeshtëri. Puna e paqes nuk fillon me përzierës çimentoje, por me kuriozitet, dhembshuri dhe guxim.
Edhe mes rrënojave dhe ashlaa'-ve, pjesëve të shpërndara të trupave të stafit dhe studentëve që kemi humbur nga dhuna, universitetet e Gazës mbeten gjallë. Ato janë ruajtësit e kujtesës së saj dhe krijuesit e së ardhmes së saj, prova se vetë të mësuarit është një akt rezistence dhe se arsimi është dhe duhet të mbetet hapi i parë drejt paqes së qëndrueshme./Përshtati "Pamfleti" nga "Aljazeera"
Lini një Përgjigje