FLASH
Shkruar nga Veronika Melkozerova
Dy të rinj kishin mungesë të madhe parash. Pastaj Kremlini ndërhyri për të ndihmuar...
Olena, 19 vjeç, dhe Bohdan, 22 vjeç, buzëqeshin të lumtur ndërsa hyjnë në dhomë; ata janë në pranga dhe shoqërohen nga agjentë të armatosur të Shërbimit të Sigurisë së Ukrainës.
Është hera e parë që çifti është parë me njëri-tjetrin në një muaj; të dy po mbahen në një qendër paraburgimi deri në gjyqin e tyre për akuzat për tradhti.
Olena është bjonde me tipare të buta e fëminore, dhe Bohdan është një djalë i ri me trup atletik. Të dy pranojnë se kanë bashkëpunuar me Rusinë me shpresën për të marrë një dënim me 15 vjet burg në vend që të kalonin jetën pas hekurave. Ata nuk u identifikuan me mbiemrat e tyre.
Shërbimi i sigurisë, ose SBU, akuzoi Olenën dhe Bohdanin se kishin përdorur kamera spiune për të parë dërgesat e armëve perëndimore dhe një stacion policie, dhe se po përgatiteshin t'u zbulonin rusëve vendndodhjet e mbrojtjes ajrore në Kiev dhe në rajonet veriore të Çernihovit. Ata u kapën nga agjentët e SBU-së.
Bohdan dhe Olena nuk janë vetëm. Shërbimi i Sigurisë Kombëtare (SBU) ka hetuar më shumë se 24,000 raste krimesh kundër sigurisë kombëtare të Ukrainës që nga shkurti i vitit 2022 dhe më shumë se 4,100 raste tradhtie shtetërore, me më shumë se 2,300 prej të cilave aktualisht janë në shqyrtim nga gjykatat, tha shërbimi për shtyp i SBU-së.
Krime dhe kundërvajtje
“Gjithçka filloi kur gjetëm një reklamë në një kanal Telegram të quajtur Punë në Kiev. Reklama premtonte para të lehta. Ne filluam ta bënim, sepse na duheshin vërtet para, si shumica e njerëzve në Ukrainë sot”, tha Olena.
“Ne me të vërtetë donim të jetonim së bashku, por ishim në borxhe, punonim shumë, ziheshim shumë sepse ende nuk kishim para”, tha Bohdan.
Së pari, Olena dhe Bohdani u pyetën të kërkonin supermarkete lokale, duke fotografuar raftet dhe etiketat e çmimeve dhe duke kontrolluar oraret e dyqaneve. Por me kalimin e kohës, detyrat ndryshuan.
Ata morën urdhër për të vendosur kamera pranë një stacioni policie dhe pastaj në një hekurudhë të përdorur për të transportuar ngarkesa me armë perëndimore në Ukrainë. Pastaj ishte detyra e fundit - të vendosnin kamera spiune për të dalluar vendndodhjet e mbrojtjes ajrore në rajonin e Kievit.
Bohdan pranoi se e kuptoi se ata po punonin për Rusinë pas dy punëve të para, por preferoi të “mendonte pozitivisht”.
Kishte gjithashtu frikë se çfarë mund t’u bënte Rusia nëse do të përpiqeshin t’i ndalonin. “Ata djem nuk do të të linin të hidheshe aq lehtë”, tha Olena.
Zakonisht, rusët u premtojnë shuma të ndryshme rekrutëve të tyre në Ukrainë, varësisht nga kompleksiteti i punës, tha një zyrtar i SBU-së në kushte anonimiteti për të zbuluar detaje të hetimeve.
Detyrat mund të ndryshojnë: nga fotografimi i fabrikave ushtarake, hekurudhave, infrastrukturës së energjisë elektrike dhe rafinerive të naftës, gjë që i ndihmon rusët të lokalizojnë objektivat dhe të drejtojnë raketat dhe dronët, deri te bombardimi i zyrave të rekrutimit ushtarak dhe stacioneve të policisë, si dhe djegia e makinave ushtarake.
Katër vjet pas fillimit të një lufte brutale, motivimi për ata që refuzojnë të bëjnë diçka është më shumë para sesa ideologji. Kanë mbetur pak aleatë rusë në territorin e mbajtur nga Ukraina, në vend të kësaj, Rusia kërkon agjentë midis të varfërve dhe të dëshpëruarve që kanë nevojë për para, thanë disa zyrtarë të SBU-së.
Olena dhe Bohdan pranojnë se po e ndihmonin Rusinë për para. Ajo punonte si kuzhiniere në një restorant ushqimi të shpejtë, ndonjëherë për 12 deri në 16 orë në ditë për një pagë të vogël, ndërsa ai punonte në punë të përkohshme.
“Shpërblimi mund të fillojë nga disa qindra deri në disa mijëra hryvnia, pa asnjë garanci se ata do të paguhen realisht”, tha zyrtari i SBU-së. “Olena dhe Bohdan merrnin 400-3,000 hryvnia (8-62 euro) për një mision.”
Loja e Kremlinit
SBU tha se Rusia po drejton shumë burime për të destabilizuar Ukrainën nga brenda.
Byroja Shtetërore e Hetimit e Ukrainës, agjencia më e lartë e zbatimit të ligjit në vend, ka regjistruar 1,500 procedime penale për tradhti kundër zyrtarëve, gjyqtarëve, personelit ushtarak dhe oficerëve të zbatimit të ligjit ukrainas që nga viti 2022.
“Çdo fakt i tradhtisë së lartë, bashkëpunimit, ndihmës ndaj shtetit agresor dhe krimeve të tjera hetohet plotësisht nga zbatuesit e ligjit në përputhje me juridiksionin e tyre”, tha SBU.
Pastaj është çështja e ukrainasve që jetojnë nën pushtimin rus, ku lufta për të mbijetuar mund t’i vendosë ata në anën e gabuar të ligjit ukrainas.
“Në asnjë mënyrë nuk po i justifikoj bashkëpunëtorët e vërtetë. Por shumë nga ata që janë në gjyq për kolaboracionizëm janë thjesht njerëz që përpiqen të mbijetojnë nën pushtimin rus”, tha Hanna Rassamakhina, drejtuese e Departamentit të Luftës dhe Drejtësisë në organizatën joqeveritare Iniciativa e Medias për të Drejtat e Njeriut. “Ne shohim se çdo person që ka mbetur në territorin e pushtuar, i cili detyrohet të kërkojë punë, mjete jetese, sigurisht, ai është në kontakt me autoritetet e pushtimit kundër vullnetit të tij, një person i tillë nuk mund të jetë 100 për qind i sigurt se nuk do të akuzohet për kolaboracionizëm më vonë.”
Ndërsa disa të pandehur më të profilit të lartë mund të punësojnë avokatë të shtrenjtë për t'u përpjekur t'i lirojnë nga përgjegjësia dhe t'u ulin dënimet, kjo nuk ka gjasa të ndodhë për Bohdanin dhe Olenën.
“Një avokat profesionist është shpesh i mjaftueshëm për të rrëzuar akuzën. Por shumë prej këtyre njerëzve nuk janë në gjendje të punësojnë një avokat profesionist. Në fund të fundit, gjykatat në fakt i pranojnë të gjitha argumentet e prokurorisë dhe këta njerëz dënohen”, tha Rassamakhina.
Kjo i shtyn shumë të akuzuar të bëjnë marrëveshje për pranimin e fajësisë për të ulur ashpërsinë e dënimit.
Olena dhe Bohdan janë pajtuar me faktin se ka shumë të ngjarë të mos takohen për të paktën 15 vjet. Ata planifikojnë të takohen përsëri pasi të kenë kryer dënimin.
Kur iu kujtua mundësia e lirimit nga burgu nëse një i dënuar pranon të shërbejë në ushtrinë ukrainase, Bohdan tha se do të preferonte të qëndronte në burg.
“Kam folur tashmë me disa të burgosur për këtë dhe, e dini… Njerëzit nuk kthehen që andej… Dhe nuk dua ta humbas jetën kot”, tha Bohdan. /Përshtatur nga Politico/
Lini një Përgjigje