FLASH
Shkruar nga Mario Ricciardi
Qytetërim apo barbarizëm? Vetë ideja e ligjit është e papajtueshme me atë të standardeve të dyfishta. Nëse një akt është në kundërshtim me të drejtën penale ndërkombëtare, ai është gjithmonë në kundërshtim, pavarësisht se kush është përgjegjës për të…
Ajo që po ndodh në Gaza është një provë morale në dy mënyra të ndryshme, por të lidhura me njëra-tjetrën. Në një nivel personal, është një mundësi për vetë-ekzaminim, sepse na detyron të përballemi me diçka që sfidon siguritë tona.
E dimë mirë se kjo nuk është hera e parë që dhuna sistematike dhe brutale ka prekur një popullsi deri në pikën e rrezikimit të integritetit dhe madje edhe mbijetesës së saj. Megjithatë, kjo është hera e parë që këto akte kanë ndodhur "nën sytë" e të gjithë bashkësisë ndërkombëtare.
Brenda pak minutash nga një bombardim, ne tashmë e dimë se një fëmijë është vrarë së bashku me familjen e tij ose të saj, ose se një djalë që doli për të kërkuar ushqim nuk u kthye më sepse u qëllua. Në shumë raste, ne i shohim trupat e dhunuar të këtyre viktimave në kohë reale, ose pothuajse, ose dëshmojmë agoninë torturuese që shënon fazën e fundit të jetës së tyre të shkurtër. Ne shohim nënat dhe baballarët duke vajtuar bijtë dhe bijat e tyre, vëllezërit dhe motrat duke u thënë lamtumirë, fëmijë që do të mbajnë plagët e dhunës së pamëshirshme për gjithë jetën e tyre.
E gjithë kjo është e tmerrshme dhe, në mënyrë të kuptueshme, provokon një reagim ikjeje tek shumë njerëz. Megjithatë, shmangia nuk e qetëson ndërgjegjen. Në një farë mënyre, ne do të dështonim në respektin që i detyrohemi vetes si njerëz racionalë nëse do të zgjidhnim t'i injoronim ato trupa, të largonim shikimin nga fytyrat e tyre ose të injoronim ato zëra.
Edhe nëse nuk jemi në gjendje të shpëtojmë banorët e Gazës, sepse individualisht nuk kemi mjetet, ne mund të dëshmojmë atë që u ndodhi këtyre viktimave në masën që jemi të vetëdijshëm për të, duke i rezistuar tundimit për të shtypur zhgënjimin dhe zemërimin tonë duke u përpjekur të mendojmë për diçka tjetër.
Dëshmia është thelbësore, siç ishte për gjenocidin armen dhe Holokaustin, por nuk është e mjaftueshme. Ne duhet t'i përgjigjemi edhe pyetjes "pse" po ndodh e gjithë kjo. A mund ta justifikojë një mizori një tjetër? A mundet gjaku i një personi të pafajshëm të kompensojë vdekjen e dhunshme të një personi tjetër të pafajshëm?
Edhe ata që pranojnë se ka raste në të cilat përdorimi i forcës është i justifikueshëm, për shembull, për të sprapsur një akt agresioni potencialisht vdekjeprurës, nuk mund t'u përgjigjen këtyre pyetjeve në mënyrë pozitive. Ata nuk munden, sepse do të dilnin jashtë kufijve të parimit suprem të moralit: respektit të barabartë që u detyrohemi të gjithë njerëzve.
Kjo na çon te kuptimi i dytë në të cilin ajo që po ndodh në Gaza është një provë morale: ajo publike, e cila ka të bëjë me sferën e marrëdhënieve midis njerëzve brenda një bashkësie politike dhe midis bashkësive politike në nivel ndërkombëtar. Në këtë dimension, nuk është ndërgjegjja individuale që po vihet në provë, por ndërgjegjja kolektive, e cila shprehet në aftësinë për të arsyetuar së bashku rreth së drejtës dhe së gabuarës (kjo është arsyeja pse ata që duan që masakra të vazhdojë deri në pasojat e saj përfundimtare janë kaq të vendosur të parandalojnë bisedën e lirë rreth mizorive të kryera nga ushtria izraelite).
Pyetjet këtu kanë të bëjnë, para së gjithash, me rregullat. Vetë ideja e ligjit është e papajtueshme me standardet e dyfishta. Nëse një akt shkel të drejtën penale ndërkombëtare, ai gjithmonë e shkel, pavarësisht se kush është përgjegjës. Sulmi ndaj këtyre rregullave nga qeveria izraelite, me bashkëpunimin e atyre të shumë vendeve evropiane dhe Shteteve të Bashkuara, po ndryshon mjedisin normativ në të cilin do të jetojnë bijtë dhe bijat tona.
Lajmet e orëve të fundit, dhe në veçanti biseda midis Trump dhe Netanyahu, sugjerojnë se po i afrohemi fazës përfundimtare të shkatërrimit të Gazës, gjë që mund të çojë në zhvendosjen e asaj që ka mbetur nga popullsia lokale diku tjetër.
Ajo që dikur konsiderohej "e paimagjinueshme" po bëhet përsëri aktuale. Duke pohuar standarde të dyfishta me deklaratat dhe veprimet e tyre, qeveritë që kanë mbështetur luftën e Izraelit kundër popullsisë civile të Gazës po ngrenë gjithashtu një çështje të moralit publik që nuk mund ta injorojmë.
A jemi të gatshëm të pranojmë një rikthim në një mentalitet si ai i juristëve të shekullit të 19, të cilët rezervuan mbrojtjen e së drejtës ndërkombëtare vetëm për "kombet e civilizuara"?
A jemi të gatshëm të shikojmë të pafuqishëm ndërsa rikthehet privilegji i një "qytetërimi perëndimor", duke fshehur një supremacizëm gjithnjë e më agresiv, ndaj të cilit edhe "të moderuarit" ulin kokën?
Izraeli "bën punën tonë të ndyrë për ne", tha Friedrich Merz. A duam që kjo frazë t'i dorëzojë historisë atë që ishim dhe karakterin tonë moral? /Përshtati Pamfleti nga Il Manifesto/
Lini një Përgjigje