FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Shpërbërja e traktateve historike po e lë botën pa mbrojtje ndaj një gare të re dhe të shfrenuar armatimesh. Në këtë epokë të pasigurt, fati i njerëzimit nuk mund t'i lihet më vullnetit të një individi të vetëm…
Bota po kapërcen pragun e një epoke të re dhe rrëqethëse bërthamore. Këtë muaj skadoi përfundimisht traktati “New START” midis Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë, kufizimi i fundit madhor mbi dy arsenalet më të mëdha bërthamore në planet.
Në vakuumin e rrezikshëm që la pas, administrata Trump po zbaton një politikë të bazuar mbi kërcënime të turbullta dhe një lojë të rrezikshme me zjarrin, e cila paralajmëron një garë armatimesh të pakufizuar, përmasat e së cilës nuk janë parë që nga kulmi i Luftës së Ftohtë.
Qasja e presidentit Trump ndaj kësaj epoke të re dhe të shfrenuar është alarmante, si në retorikën e saj, ashtu edhe në mekanizmat që po vë në lëvizje. Në vend që të ruajë stabilitetin që e ka mbrojtur njerëzimin për gjysmë shekulli, administrata aktuale po mendon seriozisht mundësinë e vendosjes në gatishmëri të shumë armëve bërthamore dhe, ndoshta në aktin më të pamatur të mundshëm, rifillimin e testimeve bërthamore nëntokësore.
Gazeta dhe ne si bord editorial i kemi kaluar dy vitet e fundit duke dokumentuar realitetin e tmerrshëm të këtyre armëve në serinë tonë “Në prag të humnerës”. Ne përshkruam pasojat katastrofike të një shpërthimi të vetëm, fatin e viktimave të harruara të testimeve të kaluara dhe brishtësinë e skajshme të sistemeve që synojnë të parandalojnë të paimagjinueshmen.
Qëllimi i asaj serie shkrimesh ishte zgjimi i ndërgjegjes publike rreth rreziqeve ekzistenciale të armëve bërthamore. Mirëpo tani, kjo mungesë ndërgjegjësimi po shfrytëzohet për të braktisur marrëveshjen e fundit ndërkombëtare që ndihmoi në mbajtjen e njerëzimit të sigurt për dekada, duke i hapur rrugën një gare të pakontrolluar armatimesh.
Administrata Trump duket se udhëhiqet nga bindja se, kur bëhet fjalë për armët bërthamore, “më shumë është më mirë”. Me skadimin e “New START", Marina e SHBA-së po studion nëse duhet të rihapë tubat e lëshimit në nëndetëset e klasit “Ohio” dhe të ngarkojë koka shtesë bërthamore në raketat e saj balistike ndërkontinentale.
Këto lëvizje mund të dyfishonin arsenalin e sotëm gati për të goditur. Po ashtu, zyrtarët kanë hedhur gjithashtu idenë e një anijeje luftarake të “klasit Trump”, të armatosur me raketa lundrimi të afta për të mbajtur mbushje bërthamore.
Logjika e ofruar nga Departamenti i Shtetit është se traktati i vjetër vendosi kufizime “të papranueshme” mbi Shtetet e Bashkuara dhe dështoi të merrte parasysh arsenalin në rritje të Kinës.
Edhe pse është e vërtetë që Kina po i zgjeron forcat e saj bërthamore, shkatërrimi i barrierave ekzistuese mbrojtëse me Rusinë, me shpresën për ta detyruar Pekinin të arrijë një marrëveshje, është një strategji që tashmë ka dështuar.
Kina e ka bërë të qartë vazhdimisht se nuk ka interes në negociata, për sa kohë që arsenali i saj është vetëm një thërrime përpara madhësisë së atij të Amerikës. Duke braktisur kufizimet, presidenti Trump nuk po i detyron rivalët e tij të ulen në tryezë; ai po i fton ata të vrapojnë krah për krah tij në këtë garë të çmendur.
Përçmimi i tij për aleatët amerikanë i ka inkurajuar gjithashtu këta të fundit të marrin në konsideratë zgjerimin e premtimeve të tyre bërthamore. Udhëheqësit evropianë kanë filluar të diskutojnë nëse Franca, e cila zotëron armë bërthamore, duhet të zotohet të mbrojë pjesë të tjera të Evropës Perëndimore nga Rusia, duke pasur parasysh mungesën e papritur të besueshmërisë së Shteteve të Bashkuara.
“Për sa kohë që fuqitë e mbrapshta kanë armë bërthamore, edhe demokracitë duhet të jenë në gjendje të luajnë rolin e tyre”, tha kryeministri suedez Ulf Kristersson për The Atlantic. Një ombrellë më e madhe bërthamore për çdo vend shton në mënyrë eksponenciale shanset që një keqkuptim ose një gabim njerëzor të çojë në shkatërrim total.
Veçanërisht shqetësues është sinjali i administratës se mund të rifillojë testimet bërthamore nëntokësore. Thomas G. DiNanno, një zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit, tha së fundmi në Gjenevë se Shtetet e Bashkuara duhet të “rivendosin sjelljen e përgjegjshme” në lidhje me testimet.
Ai argumentoi se Rusia dhe Kina kanë mashtruar në lidhje me moratoriumin e testimeve, një pretendim për të cilin provat publike mbeten të pakta dhe tejet të diskutueshme. Trump ka deklaruar më parë se dëshiron të rifillojë shpërthimet “në një bazë të barabartë” me kundërshtarët tanë.
Duhet të jemi të qartë se çfarë do të thotë kjo: Shtetet e Bashkuara nuk kanë kryer një provë bërthamore shpërthyese që nga viti 1992. Të bësh këtë tani do të ishte një keqpërdorim strategjik.
Siç e kemi theksuar më parë, Shtetet e Bashkuara kanë kryer më shumë se 1,000 teste bërthamore, ose gati sa të gjitha vendet e tjera të marra së bashku. Ne zotërojmë një mori të dhënash që na lejojnë të mirëmbajmë arsenalin tonë përmes modelimit kompjuterik pa pasur nevojë të shpërthejmë asnjë ngarkesë të vetme.
Përfitimet teknologjike nga testet e reja janë të papërfillshme krahasuar me dëmin gjeopolitik, sepse kjo do të rrëzonte një normë globale dhe thuajse me siguri do të shkaktonte teste reciproke nga Rusia dhe Kina, duke u lejuar këtyre vendeve të përmirësojnë kokat e tyre bërthamore.
Për më tepër, nuk mund të injorohet kostoja njerëzore e epokës së testimit. Seria jonë e analizave dokumentoi plagët e pashlyeshme të lëna te njerëzit e Ishujve Marshall dhe ata në Perëndimin Amerikan që vuanin nga kanceri dhe zhvendosja si pasojë e mbetjeve radioaktive të shekullit XX.
Të rihapësh derën për testime të reja do të thotë të vazhdosh dëmet mjedisore dhe të heqësh dorë nga autoriteti ynë moral. Kjo administratë ka ende mundësi për të ndryshuar kursin.
Së pari, zoti Trump duhet të përmbahet nga urdhërimi i rifillimit të testimeve bërthamore shpërthyese. Së dyti, Shtetet e Bashkuara duhet të angazhohen për
një respektim të ndërsjellë joformal njëvjeçar të kufizimeve të “New START” me Rusinë, edhe në mungesë të një traktati zyrtar.
Presidenti rus, Vladimir Putin, e ofroi një zgjatje të tillë më parë. Trump duhet ta testojë atë ofertë në vend që ta refuzojë apriori. Kjo do të blinte kohë për një marrëveshje më të mirë, të cilën Trump pretendon se e dëshiron, pa shkaktuar anarki në këtë fushë.
Së treti, administrata duhet të ndalojë së përdoruri kërcënimin potencial të Kinës si justifikim për të filluar një garë armatimesh me Rusinë. Sot, Shtetet e Bashkuara dhe Rusia kanë secila afërsisht një avantazh 6 me 1 në numrin e kokave bërthamore ndaj Kinës.
Këto arsenale janë më se të afta të shkatërrojnë çdo komb në tokë shumë herë radhazi. Ideja se “New START” përbën një disavantazh për Shtetet e Bashkuara është thelbësisht e gabuar.
Së fundmi, Kongresi duhet të ripohojë rolin e tij kushtetues. Presidenti i Shteteve të Bashkuara aktualisht zotëron autoritetin e vetëm dhe të pakontrolluar për të nisur një luftë bërthamore. Në një epokë tensionesh në rritje dhe shfuqizimit të traktateve, lënia e fatit të botës në gjykimin e një personi të vetëm - kushdo qoftë ai - është një rrezik që nuk duhet ta tolerojë asnjë demokraci./Pamfleti nga “New York Times”
Portal provokator.Portal nxitës.Portal me bazë.Thashetheme??????Portal që nuk ju besoi??????Por ju ndjek???për të parë???Se çfar analizash bëni?????dhe kujt i shërbeni??????
Me sa duket gjithë budallenjtë e kanë mbiemrin Noka