FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Përpjekja e Turqisë për anëtarësim në BE ka qenë "e pasigurt" që nga pengesat nën drejtimin e ish-presidentit francez Nicolas Sarkozy dhe ish-kancelares gjermane Angela Merkel, të përkeqësuara nga zhvillimet e brendshme politike të vendit. Megjithatë, lufta në Ukrainë ka shkaktuar një rivlerësim dhe "realizëm të ri" në kryeqytetet evropiane…
Turqia po shfaqet si një partner i rëndësishëm, ndërsa Evropa përballet me sfidat e dyfishta të rënies së angazhimit të SHBA-së në NATO dhe frikës së vazhdueshme nga Rusia, thotë një analist i njohur.
Timothy Ash, një strateg i lartë i tregjeve në zhvillim dhe analist i vjetër i Turqisë, beson se Ankaraja është në një pozicion unik për të ndihmuar në mbushjen e boshllëqeve strategjike dhe industriale me të cilat përballet tani plani evropian i mbrojtjes.
Në një intervistë me Anadolu Agency (AA), Ash theksoi ndryshimet themelore në arkitekturën e sigurisë së Evropës, të nxitura pjesërisht nga stili i lidershipit të Presidentit të SHBA-së Donald Trump dhe mbështetja ushtarake amerikane në rënie, mbi të cilën aleatët evropianë të NATO-s janë mbështetur prej kohësh.
"Mbështetja e sigurisë amerikane për Evropën dhe NATO-n po avullon me shpejtësi", tha ai, duke shtuar se kjo vjen në një kohë kur Evropa po përballet me dobësi të konsiderueshme për shkak të vonesës në shpenzimet e mbrojtjes dhe prodhimin ushtarako-industrial, së bashku me kërcënimin e Rusisë.
Ash theksoi se megjithëse Evropa zotëron teknologji të përparuara ushtarake, kapaciteti i saj i prodhimit në fushën e mbrojtjes nuk është i pajisur mirë për të shkallëzuar prodhimin në përgjigje të kërcënimeve në rritje të shpejtë.
“Ky është momenti kur Turqia, me ushtrinë e saj të fuqishme dhe industrinë e mbrojtjes në lulëzim, mund të mbushë boshllëkun”, tha ai, duke theksuar se aftësia e Turqisë për të rritur prodhimin mund ta ndihmojë Evropën të adresojë boshllëqet e menjëhershme të furnizimit në prodhimin e mbrojtjes.
“Turqia krenohet me ushtrinë më të madhe në Evropë, jashtë Ukrainës dhe Rusisë, me gati 400,000 trupa dhe një kompleks ushtarako-industrial në rritje të shpejtë. Turqia mund të ndihmojë Francën, Mbretërinë e Bashkuar dhe vendet e tjera të mbajnë një forcë paqeruajtëse të besueshme në Ukrainë duke kontribuar me dhjetëra mijëra trupa tokësore”, vuri në dukje ai.
Ankaraja, vazhdoi ai, ka gjithashtu "potencialin për t'u partnerizuar me vendet evropiane në shkëmbimet teknologjike, duke kombinuar ekspertizën shkencore të Evropës me kapacitetin e saj prodhues".
Ai përmendi bashkëpunimin e fundit midis prodhuesit turk të dronëve Baykar dhe kontraktorit italian të mbrojtjes Leonardo si një shenjë premtuese të partneriteteve në rritje në fushën e mbrojtjes. Më shumë partneritete të tilla ka të ngjarë të pasojnë, të nxitura nga interesat e ndërsjella në luftimin e kërcënimeve rajonale dhe diversifikimin e zinxhirëve të furnizimit, shtoi ai.
Rëndësia e Turqisë shtrihet përtej fushëbetejës, me Ash që nënvizon vlerën e vendit për Evropën si në aspektin e integrimit ekonomik ashtu edhe në atë të diversifikimit të energjisë. Me bazën e saj të gjerë prodhuese të integruar tashmë brenda zinxhirëve të furnizimit evropian, veçanërisht në sektorin e automobilave, Turqia mund ta ndihmojë kontinentin të përballet me sfida të tilla si rritja e importeve kineze të automjeteve elektrike, tha ai.
Ai shpjegoi se riorganizimi i bazës prodhuese të Turqisë drejt kompleksit ushtarako-industrial mund të lehtësojë presionet ekonomike afatshkurtra, duke përmbushur njëkohësisht nevojat e mbrojtjes së Evropës.
"Me një gur vret dy zogj ", tha Ash.
Lidhur me energjinë, ai nënvizoi se vendndodhja gjeografike e Turqisë e bën atë një qendër të rëndësishme tranziti të energjisë, duke ofruar rrugë alternative furnizimi nga Azia Qendrore, Kaukazi Jugor dhe Lindja e Mesme që mund ta ndihmojnë Evropën të diversifikohet nga varësia e saj e tepërt nga gazi rus.
"Kjo përputhet me tranzicionin e përshpejtuar të energjisë së Evropës dhe shtytjen për burime të rinovueshme", tha analisti. Ndërsa potenciali për bashkëpunim strategjik është i rëndësishëm, Ash pranoi pengesat politike në marrëdhëniet e Turqisë me BE-në.
Ai theksoi se përpjekja e Turqisë për anëtarësim në BE ka qenë "e pasigurt" që nga pengesat nën drejtimin e ish-presidentit francez Nicolas Sarkozy dhe ish-kancelares gjermane Angela Merkel, të përkeqësuara nga zhvillimet e brendshme politike të vendit. Megjithatë, Ash beson se lufta në Ukrainë ka shkaktuar një rivlerësim dhe "realizëm të ri" në kryeqytetet evropiane, duke e bërë sigurinë kombëtare tani përparësinë kryesore të kontinentit. "Evropa duhet të zgjohet ndaj realitetit se nuk është në gjendje të mbajë mbrojtjen e vet", tha Ash, duke theksuar nevojën për kompromise të tilla si përditësimi i Unionit Doganor BE-Turqi për të lehtësuar bashkëpunimin më të thellë.
Ash nënvizoi gjithashtu rëndësinë e pozicionimit strategjik të Turqisë në gjeopolitikën globale, duke përfshirë marrëdhënien e saj relativisht të favorshme me administratën Trump. Ai vuri në dukje se raporti personal i Presidentit Rexhep Tajip Erdogan me Trump e ka mbrojtur Turqinë nga disa nga masat më të ashpra tregtare të vendosura ndaj vendeve të tjera dhe ka çuar në përparim në çështje si përmirësimet e F-16 dhe rikthimi i mundshëm në programin F-35.
"Roli i Turqisë në Siri, Iran dhe Mesdheun Lindor nënvizon më tej rëndësinë e saj si një lojtar i madh rajonal", shtoi ai.
Ash gjithashtu vuri në dukje lidhjet e forta me Mbretërinë e Bashkuar si dëshmi të rëndësisë në rritje të Turqisë, duke thënë se marrëdhëniet dypalëshe janë në nivelin më të fortë në 25 vjet, të nxitura nga respekti i ndërsjellë dhe bashkëpunimi në mbrojtje.
“Mbretëria e Bashkuar, së bashku me Spanjën dhe Italinë, është e etur të çojë përpara marrëveshje si shitja e Eurofighter, pavarësisht rezervave gjermane”, tha ai. Duke parë përpara, Ash sugjeroi që firmat turke të mbrojtjes mund të përfitojnë nga plani i BE-së për të investuar 500 miliardë euro (mbi 560 miliardë dollarë) në fushën e mbrojtjes duke blerë ose duke u partnerizuar me kompani evropiane, duke i mundësuar Ankarasë të marrë pjesë në programet kryesore të prokurimit të NATO-s.
"Partneri natyror për Turqinë është Evropa", përfundoi Ash, duke theksuar lidhjet e tyre të thella ekonomike dhe interesat e përbashkëta në adresimin e sfidave të reja rajonale dhe globale. /Përshtati Pamfleti nga Daily Sabah/
Lini një Përgjigje