Rivaliteti në BE nxehet ndërsa vendet akuzojnë Komisionin për shkelje të ligjit të BE-së duke nënshkruar një marrëveshje me Parlamentin
Vendet e BE-së po kërcënojnë me veprime ligjore për shkak të sasisë së pushtetit që i është dhënë Parlamentit Europian, sipas një letre të siguruar nga Politico.
Letra, formulimi përfundimtar i së cilës do të miratohet nga vendet e BE-së të mërkurën, vë në pikëpyetje një marrëveshje të arritur midis Parlamentit dhe Komisionit vitin e kaluar që i jep legjislaturës një zë më të madh në procesin e vendimmarrjes.
Këshilli, që përfaqëson kryeqytetet kombëtare, dhe Parlamenti, i përbërë nga ligjvënës të zgjedhur drejtpërdrejt nga qytetarët, së bashku hartojnë ligjet e propozuara nga Komisioni, dega ekzekutive e BE-së. Shpesh i trajtuar si partneri më i vogël, Parlamenti gjatë viteve ka bërë presion për të zgjeruar ndikimin e tij mbi procesin legjislativ, duke arritur marrëveshje me Komisionin dhe duke mbrojtur me forcë rolin e tij në gjykatë sa herë që beson se është lënë padrejtësisht mënjanë.
“Këshilli ka shprehur vazhdimisht rezervat e tij të forta” në lidhje me marrëveshjen, thuhet në draft-letër, si dhe “përputhshmërinë e saj me parimet e përcaktuara në Traktate”.
Vendet janë veçanërisht të mërzitura për një premtim të Komisionit për të siguruar që Këshilli dhe Parlamenti të marrin “trajtim të barabartë” në procesin legjislativ.
“Ky nuk është rasti”, thuhet në letër, siç “demonstrohet qartë” nga traktatet themeluese të BE-së, të cilat i japin Këshillit më shumë pushtet sesa Parlamentit.
Një problem tjetër për vendet e BE-së është ndikimi më i madh që eurodeputetët kanë mbi marrëveshjet ndërkombëtare, veçanërisht në dritën e marrëveshjes tregtare me grupin Mercosur të Amerikës së Jugut, të cilën Parlamenti e shtyu pasi kryeqytetet kishin arritur një marrëveshje 25 vjet më parë.
Nëse Parlamenti dhe Komisioni nuk i ndryshojnë pjesët “problematike” të marrëveshjes, “Këshilli rezervon të drejtën e tij për të ndërmarrë çdo veprim të përshtatshëm për të mbrojtur prerogativat e tij, duke përfshirë edhe sjelljen e çështjes në Gjykatë”, një referencë për Gjykatën e Drejtësisë të BE-së, organin më të lartë gjyqësor të bllokut.
Komisioni nuk iu përgjigj një kërkese për koment.
Rivalitet i nxehtë
Në shtator, Presidentja e Parlamentit Roberta Metsola dhe shefja e Komisionit Ursula von der Leyen nënshkruan një të ashtuquajtur marrëveshje kornizë mbi natyrën e marrëdhënies së institucioneve të tyre pas nëntë muajsh negociatash të vështira. Teksti duhet të ratifikohet nga seanca plenare e Parlamentit më 9-12 mars dhe të miratohet nga Komisioni më pas .
Negociatori kryesor i Parlamentit për marrëveshjen me Komisionin, konservatori gjerman Sven Simon, i cili kryeson komitetin e çështjeve kushtetuese, kundërshtoi pretendimet për rrëmbim pushteti.
“Kam besim në vlerësimin tonë të kompetencave dhe ekuilibrit institucional, dhe nuk shoh asnjë arsye për shqetësim në lidhje me ndonjë procedurë të mundshme para Gjykatës së Drejtësisë”, tha për Politico-n, Simon, i cili është gjithashtu profesor i së drejtës së BE-së në Universitetin e Marburgut.
Ai shtoi se është “për të ardhur keq” që vendet duken “gjithnjë e më të preokupuara me mbrojtjen institucionale, reflekset kombëtare dhe detajet procedurale, në vend që të përqendrohen në përgjegjësinë tonë të përbashkët për ta çuar Evropën përpara me vendosmëri”.
Marrëveshja Komision-Parlament është në axhendën e një takimi të ambasadorëve të BE-së të mërkurën, tha një zëdhënës i Qipros, e cila mban presidencën e rradhës të Këshillit.
“Qëllimi është që Këshilli të miratojë një letër që do t’i dërgohet Parlamentit dhe Komisionit, dhe të zhvillojë një diskutim mbi këtë temë”, thanë ata. “Këshilli ka shprehur shqetësime në lidhje me marrëveshjen kornizë të rishikuar në lidhje me prerogativat e saj dhe ekuilibrin institucional të vendosur nga Traktatet.”
Letra nga Këshilli kundërshton pjesë të marrëveshjes që do t'i lejonin Parlamentit të ishte i pranishëm gjatë negociatave ndërkombëtare. Traktatet "nuk i japin Parlamentit të drejtën e konsultimit gjatë fazës së negociatave, por vetëm të drejtën e informacionit që nuk përfshin dhe as nuk justifikon pjesëmarrjen e anëtarëve të Parlamentit në takimet koordinuese", thuhet në letër.
Vendeve gjithashtu nuk u pëlqen një klauzolë që do të kërkonte që Komisioni të merrte miratimin nga Parlamenti përpara se të vinte në fuqi përkohësisht marrëveshjet tregtare, ndërsa ato janë ende duke u ratifikuar. Sipas traktateve, vetëm Këshilli ka të drejtë të thotë fjalën e tij në lejimin e zbatimit të përkohshëm të një marrëveshjeje tregtare.
Në marrëveshjen midis Komisionit dhe Parlamentit përfshihet premtimi i të parit për të ofruar një justifikim të detajuar nëse përdor Nenin 122 të traktateve, i cili i lejon Komisionit dhe Këshillit të anashkalojnë Parlamentin në raste emergjence. Për shembull, Neni 122 u përdor gjatë krijimit të programit SAFE për kreditë në këmbim të armëve për të forcuar mbrojtjen. Këshilli thotë se kjo do të "ndërhynte në prerogativat e Këshillit dhe për këtë arsye do të ndryshonte ekuilibrin institucional".
Ndërkohë që traktatet i japin vetëm Komisionit fuqinë për të propozuar ose ndryshuar legjislacionin, Parlamenti e ka shtyrë gjithnjë e më shumë Komisionin të hartojë ligje me kërkesë të eurodeputetëve.
Sipas marrëveshjes së re, Komisioni zotohet të japë një justifikim të detajuar nëse nuk e ndjek një kërkesë të Parlamentit për të hartuar një ligj, dhe zotohet t'u japë ligjvënësve mbështetje teknike dhe financiare në hartimin e projekteve pilot për të testuar ligjet e propozuara.
Vendet argumentojnë se kjo krijon një çekuilibër në zemër të ligjvënies së BE-së, pasi rrezikon që Komisioni të shmanget nga roli i tij si ndërmjetës neutral, duke i dhënë Parlamentit "një pozicion më të favorshëm" ndaj Këshillit kur bëhet fjalë për inicimin e ligjeve.
Eurodeputeti Simon i hodhi poshtë shqetësimet e vendeve, duke thënë se teksti i ri ndjek ligjin e BE-së dhe thjesht “forcon llogaridhënien demokratike”.
“Kjo nuk është çështje rivaliteti institucional, por e bërjes së Unionit më të aftë, më transparent dhe më të përgjegjshëm ndaj qytetarëve”, shtoi ai. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje