FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Administrata amerikane publikoi dokumentin që mund të riformësojë marrëdhëniet mes Washingtonit dhe Teheranit...
Shtetet e Bashkuara publikuan të mërkurën tekstin zyrtar të memorandumit të mirëkuptimit të arritur gjatë fundjavës me Iranin. Një zyrtar i lartë i administratës amerikane lexoi dokumentin me 14 pika, i cili përcakton dispozitat për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, lehtësimin e disa kufizimeve financiare ndaj Iranit dhe pritshmëritë për trajtimin e programit bërthamor iranian gjatë bisedimeve teknike të ardhshme.
Dokumenti, i titulluar “Memorandumi i Mirëkuptimit i Islamabadit ndërmjet Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Republikës Islamike të Iranit”, u publikua pas kritikave se teksti i tij nuk ishte bërë publik.
“Në thelb kjo marrëveshje na lejon të hapim menjëherë Ngushticën e Hormuzit, të angazhojmë iranianët për eliminimin e materialit bërthamor të pasuruar dhe më pas krijon një mekanizëm ku, nëse iranianët përmirësojnë sjelljen e tyre, ne përgjigjemi duke rritur lehtësimin ekonomik dhe të sanksioneve që mund ta bëjë vendin e tyre më të begatë”, tha zyrtari i lartë amerikan.
Memorandumi pritet të nënshkruhet zyrtarisht të premten, duke hapur një periudhë 60-ditore për negociimin e kushteve përfundimtare të marrëveshjes.
Teksti i plotë i memorandumit
Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Republika Islamike e Iranit bien dakord me mirëbesim më [data] për sa vijon:
1.Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Republika Islamike e Iranit, së bashku me aleatët e tyre në luftën aktuale, nënshkruajnë këtë memorandum për të shpallur përfundimin e menjëhershëm dhe të përhershëm të operacioneve ushtarake në të gjitha frontet, përfshirë Libanin, dhe angazhohen që nga ky moment të mos nisin asnjë luftë apo operacion ushtarak kundër njëra-tjetrës, si dhe të përmbahen nga kërcënimi ose përdorimi i forcës kundër njëra-tjetrës, duke garantuar integritetin territorial dhe sovranitetin e Libanit. Marrëveshja përfundimtare do të konfirmojë përfundimin e përhershëm të luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin, si dhe dispozitat e tjera të këtij paragrafi.
2. Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Republika Islamike e Iranit angazhohen të respektojnë sovranitetin dhe integritetin territorial të njëra-tjetrës dhe të përmbahen nga ndërhyrja në punët e brendshme të njëra-tjetrës.
3. Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Republika Islamike e Iranit angazhohen të negociojnë dhe të arrijnë një marrëveshje përfundimtare brenda një afati maksimal prej 60 ditësh, i cili mund të zgjatet me pëlqim të ndërsjellë.
4. Menjëherë pas nënshkrimit të këtij memorandumi, Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të fillojnë heqjen e bllokadës së tyre detare dhe të çdo pengese apo ndërhyrjeje kundër Republikës Islamike të Iranit, dhe do ta përfundojnë plotësisht heqjen e bllokadës brenda 30 ditësh. Gjatë kësaj periudhe, trafiku detar do të rikthehet gradualisht në nivelet para luftës. Shtetet e Bashkuara angazhohen gjithashtu të tërheqin forcat e tyre nga afërsia e Iranit brenda 30 ditëve pas marrëveshjes përfundimtare.
5. Pas nënshkrimit të memorandumit, Republika Islamike e Iranit do të ndërmarrë masat e nevojshme për të garantuar kalimin e sigurt dhe pa pagesë të anijeve tregtare për një periudhë 60-ditore nga Gjiri Persik drejt Detit të Omanit dhe anasjelltas. Trafiku tregtar do të rifillojë menjëherë, ndërsa, duke marrë parasysh nevojën për heqjen e pengesave teknike dhe ushtarake si dhe pastrimin e minave, ai do të rikthehet plotësisht brenda 30 ditësh. Irani do të zhvillojë dialog me Sulltanatin e Omanit për të përcaktuar administrimin e ardhshëm dhe shërbimet detare në Ngushticën e Hormuzit, në konsultim me shtetet e tjera bregdetare të Gjirit Persik, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare dhe të drejtat sovrane të shteteve bregdetare.
6. Shtetet e Bashkuara angazhohen, së bashku me partnerët rajonalë, të hartojnë një plan përfundimtar të dakordësuar nga të dyja palët me vlerë të paktën 300 miliardë dollarë amerikanë për rindërtimin dhe zhvillimin ekonomik të Republikës Islamike të Iranit. Mekanizmi i zbatimit të këtij plani do të finalizohet si pjesë e marrëveshjes përfundimtare brenda 60 ditësh. SHBA do të lëshojë të gjitha licencat, përjashtimet dhe autorizimet e nevojshme për transaksionet financiare përkatëse.
7. Shtetet e Bashkuara angazhohen të heqin të gjitha llojet e sanksioneve ndaj Republikës Islamike të Iranit, përfshirë rezolutat e Këshillit të Sigurimit të OKB-së, rezolutat e Bordit të Guvernatorëve të Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA), si dhe të gjitha sanksionet e njëanshme amerikane, primare dhe sekondare, sipas një kalendari që do të përcaktohet në marrëveshjen përfundimtare. Të dyja palët njohin rëndësinë kritike të çështjes së heqjes së sanksioneve dhe shprehin synimin për ta trajtuar menjëherë gjatë negociatave.
8. Republika Islamike e Iranit riafirmon se nuk do të sigurojë ose zhvillojë armë bërthamore. Shtetet e Bashkuara dhe Irani kanë rënë dakord të zgjidhin çështjen e materialeve të pasuruara bërthamore sipas një mekanizmi që do të përcaktohet me marrëveshje të ndërsjellë, në përputhje me afatin e përmendur në paragrafin 7, me metodën minimale të hollimit të materialit në vend dhe nën mbikëqyrjen e IAEA-s. Të dyja palët ranë dakord gjithashtu të diskutojnë çështjen e pasurimit të uraniumit dhe tema të tjera të lidhura me nevojat bërthamore të Iranit, bazuar në një kuadër të pranueshëm që do të përcaktohet në marrëveshjen përfundimtare.
9. Deri në arritjen e marrëveshjes përfundimtare, SHBA dhe Irani bien dakord të ruajnë status quo-në. Irani do të ruajë gjendjen aktuale të programit të tij bërthamor, ndërsa SHBA nuk do të vendosë sanksione të reja dhe nuk do të dislokojë forca shtesë në rajon.
10. Shtetet e Bashkuara angazhohen që menjëherë pas nënshkrimit të memorandumit dhe deri në përfundimin e sanksioneve, Departamenti Amerikan i Thesarit do të lëshojë përjashtime për eksportin e naftës bruto iraniane, produkteve të naftës dhe derivateve të tyre, si dhe për të gjitha shërbimet e lidhura, përfshirë transaksionet bankare, sigurimet, transportin dhe shërbime të tjera.
11. Shtetet e Bashkuara angazhohen të vënë plotësisht në dispozicion fondet dhe asetet e ngrira ose të kufizuara të Republikës Islamike të Iranit pas zbatimit të memorandumit. Procedurat për lirimin e këtyre fondeve do të përcaktohen me marrëveshje gjatë negociatave. Këto fonde do të mund të përdoren plotësisht për pagesa ndaj çdo përfituesi përfundimtar të përcaktuar nga Banka Qendrore e Republikës Islamike të Iranit. SHBA angazhohet të lëshojë të gjitha autorizimet dhe licencat e nevojshme.
12. Shtetet e Bashkuara dhe Republika Islamike e Iranit bien dakord të krijojnë një mekanizëm ekzekutiv për monitorimin e zbatimit të suksesshëm të memorandumit dhe respektimit të marrëveshjes përfundimtare.
13. Pas nënshkrimit të memorandumit dhe me kusht që të fillojë zbatimi i paragrafëve 1, 4, 5, 10 dhe 11, si dhe të vazhdojë zbatimi i tyre, SHBA dhe Irani do të nisin negociatat për marrëveshjen përfundimtare vetëm për paragrafët e tjerë të dokumentit.
14. Marrëveshja përfundimtare do të miratohet përmes një rezolute detyruese të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje