FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Der heutige Gipfel in Istanbul war nicht nur ein formelles Treffen, sondern Ausdruck des türkischen Bestrebens, ein neues Machtzentrum zu schaffen, in dem Ankara als Hauptachse erscheint und den traditionellen Einfluss von Brüssel und Washington in den Schatten stellt...
Zu Beginn dieses Jahres erlebt die regionale Diplomatie eine gefährliche Wendung, die die Position des Balkans auf der geopolitischen Landkarte grundlegend verändert. Der türkische Präsident Recep Tayyip Erdoğan verfolgt offenbar eine Strategie, die Donald Trumps „America First“-Doktrin ähnelt, jedoch an die Realität des Balkans angepasst und unter Ankaras Führung in ein „Balkans First“ umgewandelt wurde.
Das zweite Treffen der Balkan-Friedensplattform, das heute in Istanbul stattfand, war ein Treffen der Außenminister der Länder der Region, organisiert vom türkischen Außenminister Hakan Fidan.
Letzterer, der seit vielen Jahren Chef des türkischen Geheimdienstes MIT ist, pflegt gute Beziehungen zu Washington und wird weithin als möglicher Nachfolger Erdogans angesehen, was seiner Rolle bei dieser Initiative, die im Juli des vergangenen Jahres ins Leben gerufen wurde, besonderes Gewicht verleiht.
Der nächste Gipfel war nicht nur ein formelles Treffen, sondern Ausdruck des türkischen Bestrebens, ein neues Machtzentrum zu schaffen, in dem Ankara als Hauptachse erscheint und den traditionellen Einfluss von Brüssel und Washington in den Schatten stellt.
In diesem Kontext führte Fidan das Konzept der „regionalen Eigenverantwortung“ als Grundprinzip ein: Die Balkanländer sollten ihre Streitigkeiten ohne ausländische Vermittler selbst beilegen. Dies ist eine klare Botschaft gegen die EU-Bürokratie und die Einmischung der USA und positioniert die Türkei als „primus inter pares“, als Ersten unter Gleichen – ganz im Sinne von Trumps Vorgehen gegen internationale Organisationen im Namen nationaler Interessen.
Und Erdogan verbindet diesen Ansatz mit pragmatischer Diplomatie, die auf konkreten Projekten und nicht auf ideologischer Rhetorik basiert.
Der Gipfel in Istanbul konzentrierte sich außerdem auf die Energiesicherheit mit dem Ziel, die Türkei zu einem strategischen Drehkreuz für Gas und Energie auf dem Balkan zu entwickeln; auf die Digitalisierung und Hochtechnologie, in die die Türkei stark investiert hat, insbesondere in Drohnen und Militärtechnologie; sowie auf Infrastruktur und Logistik, wobei die Transportkorridore kontrolliert werden, die Asien über den Balkan mit Europa verbinden.
Dies ist ein Beispiel für die Politik des „Deals“, bei der anstelle von Forderungen nach schmerzhaften Justizreformen oder abstrakten Standards konkrete Investitionen in Technologie und Grenzsicherung angeboten werden. Gleichzeitig hat die Ankündigung eines möglichen Abzugs der US-Truppen aus der KFOR ein sichtbares Vakuum in der Region geschaffen, das Erdoğan rasch ausnutzt.
Platforma e Paqes në Ballkan, po prezantohet si një forcë plotësuese, por realiteti tregon se Turqia po synon të krijojë një mini-Shengen gjeopolitik nën ndikimin e saj, duke mbledhur në një tryezë Shqipërinë, Kosovën, Serbinë, Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut.
Kjo qasje ndaj BE-së, është në fakt një mënyrë për t’i thënë Brukselit se çdo marrëveshje për Ballkanin duhet të kalojë fillimisht nga Ankaraja. Gjithsesi, ky projekt përballet me sfida të mëdha. Migracioni i parregullt mbetet një problem i mprehtë, dhe Turqia po e përdor menaxhimin e kufijve si një instrument presioni dhe bashkëpunimi, duke e pozicionuar veten si garantues i sigurisë së Ballkanit.
Ashtu si Trumpi e ktheu murin në kufirin me Meksikën në simbol të sovranitetit, Turqia po e përdor kontrollin e kufijve si një mjet për të forcuar rolin e saj rajonal. Strategjia e Ankarasë nuk synon prishjen e marrëdhënieve me BE-në, por rinegocimin e tyre nga një pozicion më i fortë.
Në këtë kuadër, Erdogan nuk po e kopjon Trumpin në formë, por në substancë. Ai po e kupton se në një botë multipolare, është vendimtar kontrolli i oborrit të shtëpisë. Me krijimin e Platformës së Paqes në Ballkan, Turqia po i ofron rajonit një alternativë ndaj pritjes së gjatë në dyert e BE-së.
Pyetja që ngrihet për udhëheqësit ballkanikë, është nëse kjo qendër e re pushteti do të shërbejë si garanci për stabilitetin e rajonit, apo thjesht si një instrument që Ankaraja do ta përdorë si ‘monedhë këmbimi’ në lojërat e saj të mëdha me fuqitë globale.
Në këtë pikë shtohen edhe disa pyetje të tjera të natyrshme, që e vendosin nismën e Stambollit jo thjesht si një projekt rajonal, por si një test për mënyrën se si fuqitë e mëdha do të ripozicionohen në Ballkan.
Si do të reagojë Brukseli ndaj Platformës së Paqes, duke pasur parasysh se BE tradicionalisht e ka parë veten si ndërmjetësin kryesor të stabilitetit rajonal? A do ta shohë Uashingtoni këtë nismë si një sfidë ndaj rolit të tij historik në Ballkan, apo si një mundësi për të ndarë barrën e sigurisë me një aleat shpesh problematik si Turqia?
Deri ku mund të shkojë Turqia në rinegocimin e marrëdhënieve me BE-në, duke e përdorur Ballkanin si një kartë strategjike? A është kjo qasje një version i ri i doktrinës së Ahmet Davutoglu për “zero konflikte me fqinjët”, apo një transformim i saj në një formë më të ashpër të real-politikës?
Çfarë nënkupton mungesa e Greqisë në këtë tryezë? A është kjo një zgjedhje e qëllimshme për të shmangur tensionet e hapura, apo një sinjal se Turqia po synon të krijojë një arkitekturë rajonale, ku Athina mbetet jashtë?
Si do të ndikojë ky konfigurim në marrëdhëniet e brishta mes vendeve të Ballkanit, sidomos në raportet Kosovë-Serbi dhe Shqipëri-Maqedoni e Veriut? A do të pranojnë vendet e rajonit që Turqia të shfaqet si “garantuesi” i stabilitetit, apo do ta shohin këtë si një formë të re varësie politike?
Diese Dilemmata machen deutlich, dass die Balkan-Friedensplattform nicht einfach nur eine diplomatische Initiative ist, sondern ein ehrgeiziges Projekt, das darauf abzielt, die Architektur der regionalen Sicherheit und Zusammenarbeit neu zu gestalten.
Ob sich daraus eine Stabilitätsgarantie oder ein neues Instrument der türkischen Machtpolitik entwickeln wird, bleibt abzuwarten, wie Brüssel, Washington und die Hauptstädte des Balkans selbst reagieren werden.
Eines ist jedoch sicher: Der wachsende türkische Einfluss in Albanien und auf dem Balkan nimmt die Dimensionen einer echten neo-osmanischen Strategie an, mit der Ankara als dominierender Akteur in dem Gebiet zurückkehren will, das einst Teil seines Reiches war.
Turqia eshte nje vend autokratik,bie shpejt nga krizat politike dhe ekonomike,vend me interesa gjeopolitike nderkombetare, qe per interesa ekonomike fuqite grabitqare biles edhe ato qe e mbajne veten per demokratike,per nje thele,nuk e kane problem te izolojne vende me te vogla nen diktate te llojit te semure te Bosforit,sepse fatkeqesisht me ate mentalitet vazhdon e ece Turqia, nuk eshte nga Azia e afert, as nga Europa.
"Platforma e Paqes"për zgjidhjen paqësore të konfliktit Izraelito-Palestinez me palë të interesuara për paqe dhe me VETO nga Tramp për çdo vendimarrje, mesa duket do shoqërohet me të njëjtin mekanizëm për zgjidhjen e konfliktit ndër ballkanik:"Platforma e Paqes në Ballkan". Mesa duket të drejtën e vetos do ta ketë Erdogan. Palë të interesuara do jenëcSHBA- Rusi dhe vënde të tjera Europiane. Greqia ndaj e refuzoi kërkesën e Tramp për në "Bordin e Paqes" në Davos. Ka hallin e preçedentit.