FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Aleanca synon zgjerimin e tubacioneve drejt krahut lindor, por disa shtete kundërshtojnë koston dhe efektivitetin afatgjatë të investimit
Planet e NATO-s për modernizimin dhe zgjerimin e rrjetit ushtarak të tubacioneve të karburantit, me synimin për t'u përgatitur për një konflikt të mundshëm me Rusinë, po hasin në kundërshtimin e disa vendeve anëtare për shkak të kostos së lartë, e cila sipas propozimit arrin në rreth 26 miliardë euro.
Shtetet e NATO-s po zhvillojnë negociata për të zgjeruar rrjetin e tubacioneve, i ndërtuar gjatë Luftës së Ftohtë, nga Evropa Perëndimore drejt vendeve më të reja anëtare në lindje dhe veri të kontinentit. Disa vende kishin shpresuar që një marrëveshje të arrihej gjatë samitit të NATO-s që do të zhvillohet javën e ardhshme në Ankara.
Sipas 4 diplomatëve të NATO-s, të cilët folën në kushte anonimiteti për shkak të natyrës konfidenciale të diskutimeve, debati po ndan vendet e krahut lindor të aleancës nga anëtarët më të vjetër që tashmë janë të lidhur me rrjetin ekzistues.
Mbështetësit e projektit argumentojnë se zgjerimi është i domosdoshëm për të përmbushur nevojat ushtarake të aleancës dhe për të treguar se Evropa është e gatshme të marrë më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e saj, në përputhje me kërkesat e presidentit amerikan Donald Trump.
"Fokusi gjeografik i aleancës është zhvendosur drejt lindjes. Nëse dërgojmë trupa në krahun lindor, është thelbësore që ato të furnizohen me karburant. Nuk mund të lëvizësh mijëra ushtarë pa një sistem të besueshëm furnizimi", tha një nga diplomatët.
Megjithatë, disa vende shprehin rezerva për miratimin e shpejtë të një projekti kaq të kushtueshëm, i cili do të angazhonte investime për dekada. Dy diplomatë thanë se propozimi aktual parashikon një kosto prej 26 miliardë eurosh. Sipas tyre, ekzistojnë edhe shqetësime se investimi mund të fokusohet në infrastrukturë të projektuar për mjete tradicionale ushtarake, si avionët, ndërkohë që teknologjia ushtarake po ndryshon me ritme të shpejta.
Polonia, Sllovakia, Hungaria, Rumania, Republika Çeke dhe vendet baltike janë mbështetësit kryesorë të projektit. Ndërkohë, Franca, Spanja, Turqia dhe Mbretëria e Bashkuar nuk janë të gatshme të miratojnë një marrëveshje përpara samitit të liderëve më 7-8 korrik.
Ambasadat e Francës, Spanjës dhe Mbretërisë së Bashkuar pranë NATO-s nuk pranuan të komentojnë, ndërsa delegacioni turk nuk iu përgjigj kërkesës për koment të Politico, media që publikoi lajmin.
Diskutimet për modernizimin e rrjetit kanë vazhduar prej muajsh dhe pasqyrojnë ndryshimin e prioriteteve të NATO-s pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia në vitin 2022. Aleanca po i kushton gjithnjë e më shumë rëndësi përgatitjes për një sulm të mundshëm rus, një drejtim që është përforcuar edhe nga presioni i administratës Trump për rritjen e përgjegjësisë evropiane në mbrojtje.
Rrjeti aktual përbëhet nga rreth 10 mijë kilometra tubacione me presion të lartë që transportojnë karburante të rafinuara, përfshirë karburantin e avionëve, benzinën, naftën dhe naftën e lehtë, drejt depove, bazave ajrore ushtarake e civile, rafinerive dhe porteve në 12 vende anëtare të NATO-s.
Ministri polak i Mbrojtjes, Władysław Kosiniak-Kamysz, deklaroi javën e kaluar se ekziston një gatishmëri e madhe, veçanërisht në Evropën Qendrore dhe Lindore, për ndërtimin e tubacioneve të reja nga Gjermania Perëndimore drejt Gjermanisë Lindore, Polonisë, Republikës Çeke, Lituanisë dhe shteteve baltike.
Martin Vladimirov, analist i lartë dhe ekspert i sigurisë energjetike në Qendrën për Studimin e Demokracisë në Sofje, tha se zgjerimi i tubacioneve pasqyron një ndryshim më të gjerë në planifikimin e NATO-s, duke kaluar nga operacionet jashtë territorit të aleancës drejt mbrojtjes së drejtpërdrejtë të territorit të saj.
Sipas tij, paralajmërimet e shumë zyrtarëve të lartë se Evropa duhet të jetë e përgatitur për një sulm rus deri në vitin 2030 kanë rikthyer interesin për infrastrukturë ushtarake të dedikuar që mund të funksionojë edhe në kushte lufte.
Sipas diplomatëve, projekti do të kërkojë rreth 30 vjet për t'u përfunduar dhe përfshin dhjetëra investime, nga modernizimi i tubacioneve deri te ndërtimi i kapaciteteve të reja të depozitimit të energjisë. Ata e konsiderojnë këtë nismën më të kushtueshme të financuar nga fondet e përbashkëta në historinë e NATO-s.
Aleatët po diskutojnë gjithashtu se cilat projekte kombëtare duhet të kenë përparësi, pasi pjesa më e madhe e financimit parashikohet të shpenzohet gjatë pesë viteve të para.
Një zyrtar i NATO-s, duke folur në emër të organizatës, nuk komentoi mbi negociatat, por deklaroi se "kërkesat ushtarake për furnizimin me karburant janë të mirëkuptuara nga aleatët". /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje