FLASH
Shkruar nga Carlo Panella
Zgjedhjet presidenciale të vitit 2027 po afrohen mes bllokimit parlamentar dhe krizës së partive tradicionale. Sistemi i ndërtuar nga de Gaulle tani po zbulon të gjitha dobësitë e tij...
Një gjë e sigurtë dhe dramatike dominon përgatitjet intensive për zgjedhjet e ardhshme presidenciale franceze. Kushdo që do të zgjidhet president në maj të vitit 2027 nuk do të ketë në dispozicion një shumicë parlamentare në mbështetje të qeverisë së tij. Ky është një tjetër fryt i helmatisur i vendimit aventurier të Emmanuel Macron për të shpërndarë Asamblenë Kombëtare në maj të vitit 2024.
Pas atij votimi, asnjë kamp politik nuk arriti të sigurojë shumicën dhe qëndrimi sektar, veçanërisht i socialistëve, pengoi çdo përpjekje për krijimin e një qeverie të unitetit kombëtar. Si pasojë, në njëzet e dy muaj u pasuan katër qeveri minoritare, me një ritëm që të kujton periudhat më të paqëndrueshme të politikës italiane. Natyrisht, puna parlamentare ka qenë e dobët dhe aktiviteti i ekzekutivëve, të përqendruar pothuajse ekskluzivisht në shmangien e miratimit të një mocioni mosbesimi, ka qenë praktikisht i papërfillshëm.
Problemi për Francën është se ky do të jetë i njëjti ekuilibër, ose më saktë çekuilibër parlamentar, edhe pas zgjedhjeve presidenciale të pranverës së vitit 2027, përballë të njëjtit Parlament të zgjedhur në vitin 2024. Për këtë arsye, presidenti i ri do të detyrohet të formojë sërish një qeveri minoritare, të presë që ajo të mos arrijë të qeverisë në mënyrë efektive dhe të humbasë disa muaj përpara se të ketë mundësinë të shpërndajë Asamblenë Kombëtare, me shpresën për të siguruar më në fund një shumicë parlamentare. Ky është një skenar pothuajse i sigurt në rast se Jordan Bardella fiton garën për Pallatin Élysée, ndërsa Marine Le Pen mbetet jashtë garës për shkak të një dënimi që e bën përjashton nga postet.
Vendimi i Emmanuel Macron për të shpërndarë Asamblenë Kombëtare, i marrë në vetmi të plotë dhe pa ia komunikuar as kryeministrit të tij Gabriel Attal, ka shkëputur për herë të parë, madje për një periudhë dyvjeçare, votimin për presidentin nga ai për Parlamentin. Për gjashtëdhjetë vjet këto dy procese zgjedhore kanë ecur paralelisht dhe kanë prodhuar rezultate homogjene. Në një sistem institucional të karakterizuar nga semipresidencializmi i fortë i projektuar nga Charles de Gaulle, kjo situatë rrezikon të krijojë një ngërç serioz në vetë aftësinë konkrete për të qeverisur Francën.
Në teori, shumë në teori, do të ishte e mundur të shmangej kjo periudhë e re paqëndrueshmërie në qendër të kontinentit nëse Pallati Élysée do të fitohej në raundin e dytë nga një kandidat centrist i aleancës aktuale makroniste, si Édouard Philippe, Gabriel Attal ose Jean Castex. Megjithatë, paaftësia e plotë e klasës aktuale politike franceze për të ushtruar artin e ndërmjetësimit dhe kompromisit, e forcuar nga gjashtë dekada bipolarizëm të ngurtë, nuk lë të kuptohet se një periudhë e gjatë qeverish të unitetit kombëtar apo e një koalicioni të madh mund të jetë e realizueshme.
Situata rëndohet më tej nga kriza e dukshme jo vetëm programore dhe strategjike, por mbi të gjitha e lidershipit dhe madje e organizimit që prek si qendrën politike franceze ashtu edhe të majtën e moderuar. Paaftësia e plotë politike e Emmanuel Macron për të ndërtuar gjatë dhjetë viteve të fundit si një grup të fortë drejtues në kampin e tij politik, ashtu edhe një pasardhës dhe, mbi të gjitha, një parti të rrënjosur në territor, ka prodhuar një rezultat katastrofik.
Sot, në garën për Pallatin Élysée janë pozicionuar tashmë dy aleatë të Macron dhe ish-kryeministra të tij, Édouard Philippe dhe Gabriel Attal. Megjithatë, të gjithë e dinë se ekziston edhe një kandidat i tretë në pritje, ish-kryeministri Jean Castex, i cili po përgatitet të hyjë në garë. Ndërkohë, kampi centrist është i mbushur edhe me kandidaturën e figurës neo-gaulliste Bruno Retailleau. Kandidatët janë tepër të shumtë dhe, për më tepër, shumë të ngjashëm me njëri-tjetrin, pa përmendur peshën e ambicieve personale.
Në të majtë, pasi më në fund u konsumua ndarja me ekstremistët e akuzuar për antisemitizëm të Jean-Luc Mélenchon, po humbet kohë, njësoj si në modelin e Campo Largo në Itali, me debate nëse duhet apo jo të zhvillohen zgjedhje paraprake. Kjo ndodh pa ditur ose pa dashur të përcaktohet një program i shkurtër që të jetë në gjendje të tërheqë elektoratin.
Në realitet, skena politike franceze dominohet nga një lojë e ndërlikuar ambiciesh të mëdha personale, të shkëputura plotësisht nga një strategji e mirëfilltë politike.
Ky përbën një skenar ideal për të djathtën ekstreme, e udhëhequr pa vështirësi nga Jordan Bardella, i cili tashmë kryeson në të gjitha sondazhet e popullaritetit, duke lënë pas edhe Marine Le Pen./Përshtati “Pamfleti” nga “Linkiesta”
Lini një Përgjigje