FLASH
Shkruar nga Pamfleti 
Pekini dhe Moska synojnë ta mbajnë Uashingtonin të mbërthyer në një konflikt të kushtueshëm dhe të stërzgjatur në Lindjen e Mesme. Ky skenar synon të shterojë burimet amerikane, të dëmtojë imazhin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës si fuqi globale dhe t’u lirojë rivalëve hapësirën për të diktuar rendin e ri botëror...
Lufta e Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Izraelit kundër Iranit u ka dhënë Rusisë dhe Kinës një mundësi të rëndësishme, pasi si Moska, ashtu edhe Pekini, e shohin konfliktin si një shans për të minuar interesat amerikane në Lindjen e Mesme dhe më gjerë.
Që të dyja janë të interesuara ta shfrytëzojnë luftën për të dobësuar fuqinë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, për të mbledhur inteligjencë mbi sistemet ushtarake amerikane dhe për të gërryer rendin ndërkombëtar të udhëhequr nga Uashingtoni.
Ato po përdorin opsione të shumta diplomatike dhe ushtarake, të hapura dhe të fshehta, që deri tani po arrijnë sukses. Ngërçi që po përjeton Rusia në Ukrainë shërben si model për llojin e dëmit që Moska dhe Pekini shpresojnë t’i shkaktojnë Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Mbështetja amerikane për Kievin, që nga pushtimi i plotë rus në shkurt të vitit dy mijë e njëzet e dy, nuk ka qenë vetëm për mbrojtjen e një demokracie më të vogël. Përkundrazi, është edhe një luftë që e mban të zënë një kundërshtar të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, dobëson fuqinë ruse dhe i kushton Kremlinit dhjetëra miliarda dollarë çdo vit, duke dëmtuar imazhin e aftësive ushtarake ruse dhe duke e detyruar Moskën të shpenzojë gjithnjë e më shumë burime.
Në Iran, Rusia dhe Kina shohin mundësinë për të kthyer situatën në favor të tyre, sepse një Amerikë e zhytur në luftëra të pafundme në Lindjen e Mesme u shkakton atyre më pak probleme.
Në fakt, pozita ndërkombëtare e Kinës u përmirësua ndjeshëm gjatë dy dekadave pas sulmeve të njëmbëdhjetë shtatorit të vitit dy mijë e një, kur Shtetet e Bashkuara të Amerikës ishin të përqendruara në luftërat e rajonit. Siç e ka thënë ministri i jashtëm indian, Subrahmanyam Jaishankar: “Për dy dekada, Kina fitoi pa luftuar, ndërsa Shtetet e Bashkuara luftoi pa fituar”.
Sot, Moska dhe Pekini synojnë të përfitojnë nga përfshirja e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në rajon, sepse ata kanë interes ta mbajnë atë të bllokuar në një konflikt të zgjatur me intensitet të ulët, që konsumon burime dhe dëmton reputacionin e saj.
Të dyja këto vende zotërojnë mjete për ta arritur këtë përmes mbështetjes për Iranin. Uashingtoni mund ta shmangë këtë rezultat duke mos ndjekur objektiva maksimalistë dhe duke zgjedhur një qasje pragmatike: të frenojë veprimet destabilizuese të Iranit, t’i hapë rrugën diplomacisë dhe të forcojë aleancat.
Ka prova të forta se Rusia dhe Kina e kanë furnizuar Iranin me inteligjencë satelitore dhe elektronike për ta ndihmuar në shënjestrim dhe vlerësim dëmesh. Nëse kjo është e vërtetë, ato kanë ndihmuar një vend me kapacitete të kufizuara vëzhgimi të godasë objektiva të një kundërshtari shumë më të fuqishëm.
Në të njëjtën kohë, ato po studiojnë operacionet ushtarake amerikane, njësoj siç Shtetet e Bashkuara të Amerikës studiojnë Rusinë në Ukrainë. Edhe pse Amerika dhe Izraeli kanë pasur sukses në goditjen e objektivave, Irani nuk është dorëzuar; vrasjet e liderëve iranianë dhe goditjet ndaj infrastrukturës ushtarake nuk kanë prodhuar ende një fitore të qartë.
Lufta i ka sjellë përfitime Rusisë, sepse heqja e disa sanksioneve ndaj naftës ruse ka rritur të ardhurat e saj. Gjithashtu, dronët iranianë “Shahed” janë përmirësuar falë përvojës ruse në fushëbetejë, ku Moska po i ndan këto përmirësime me Teheranin.
Megjithëse Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë epërsi ajrore dhe depërtim në inteligjencë, imazhi i tyre si fuqi ushtarake e pakrahasueshme është dëmtuar. Irani është goditur rëndë, por vazhdon të rezistojë.
Një tjetër përfitim për Moskën është dëmtimi i aleancave të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Përçarjet me Evropën - e cila ka shprehur rezerva të mëdha ndaj luftës, mund të kenë pasoja afatgjata për marrëdhëniet transatlantike, pasi një konflikt i zgjatur vetëm sa do t’i thellojë këto tensione.
Nga ana tjetër, Kina ka përfituar më shumë në planin politik dhe diplomatik duke u paraqitur si një fuqi e përgjegjshme që nxit negociatat. Në një kohë kur Amerika perceptohet si e paparashikueshme, Kina ka adoptuar një ton të matur diplomatik, duke fituar besimin e disa vendeve.
Gjithashtu, ajo është përpjekur të pozicionohet si ndërmjetëse dhe partnere për paqe, duke ndërtuar mbi sukseset e mëparshme diplomatike në rajon, ndërkohë që ka mbështetur Iranin edhe ushtarakisht duke i ofruar komponentë për raketa dhe potencialisht sisteme më të avancuara.
Pasoja më e dëmshme e luftës mund të jetë minimi i rendit ndërkombëtar të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Që nga Lufta e Ftohtë, Amerika është përpjekur të ndërtojë një sistem aleancash të bazuar në rregulla dhe bashkëpunim.
Por, nëse Uashingtoni ndërmerr luftëra pa justifikim të qartë ligjor, ai e humbet besueshmërinë për të kritikuar veprimet e Rusisë apo Kinës. Këto të fundit nuk kundërshtojnë vetëm Organizatën e Traktatit të Atlantikut Verior, por vetë konceptin e aleancave të strukturuara, duke preferuar një botë me marrëdhënie dypalëshe ku mund të ushtrojnë më shumë ndikim.
Rezultati ideal për Moskën dhe Pekinin është një konflikt i zgjatur me intensitet të ulët që konsumon Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe që tregon kufijtë e fuqisë së tyre. Ironikisht, një skenar i tillë mund t’i përshtatet edhe Iranit, i cili mund të përfitojë ekonomikisht dhe politikisht nga një tension i vazhdueshëm.
Ndërkaq, strategjia e duhur për Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk është as lufta maksimaliste, as tërheqja naive. Ajo duhet të synojë një ekuilibër realist: të parandalojë veprimet destabilizuese të Iranit, të rikthejë diplomacinë dhe të shmangë një konflikt të pafund.
Në vend që të kërkojë poshtërimin e Iranit, Amerika duhet të ofrojë një rrugëdalje diplomatike. Kjo mund të përfshijë, për shembull, një konsorcium ndërkombëtar për pasurimin e uraniumit në një ishull iranian, duke ruajtur kapacitetin civil pa lejuar militarizimin.
Një tjetër hap mund të jetë një pakt mossulmimi me Teheranin. Edhe pse do të kritikohej nga të dy krahët politikë, një qasje e tillë reflekton më mirë realitetin: Irani është shumë i dobët për të dominuar rajonin, por shumë i fortë për t’u mposhtur lehtësisht. Po aq e rëndësishme është rindërtimi i marrëdhënieve me aleatët - sidomos me Evropën dhe partnerët në Gjirin Persik - dhe shmangia e retorikës përçarëse.
Testi i vërtetë për Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk është vetëm shkatërrimi i objektivave ushtarake, por aftësia për të krijuar një rezultat ku Irani integrohet në ekonominë globale dhe nuk përbën më një kërcënim të madh rajonal.
Një strategji e matur dhe e kufizuar mund të shmangë një luftë të gjatë që do të dobësonte Amerikën dhe do t’u jepte avantazh rivalëve të saj. Në këtë kontekst, maturia nuk është dobësi - është përdorim i fuqisë me një qëllim të qartë./Pamfleti nga ”Foreign Affairs”
Lini një Përgjigje