FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Presidenti në të vërtetë nuk ka pushtet mbi zgjedhjet, por kjo nuk e ka ndaluar Trumpin të hedhë themelet për të sfiduar rezultatet në nëntor.
Kur Donald Trump iu drejtua kombit në një transmetim televiziv javën e kaluar, ai përsëriti një pretendim që e ka artikuluar prej vitesh: se zgjedhjet presidenciale të vitit 2020, të fituara nga Joe Biden, nuk ishin legjitime.
Presidenti deklaroi se zgjedhjet amerikane janë "të cenueshme nga manipulimi dhe vjedhja", duke pretenduar se "besimi i popullit amerikan u shkatërrua" pas humbjes së tij në vitin 2020.
Historikisht, partia që kontrollon Shtëpinë e Bardhë humbet terren në zgjedhjet e mesmandatit. Me një normë miratimi rreth 37%, republikanët rrezikojnë të humbasin vende në Senat, në Dhomën e Përfaqësuesve, si dhe në zgjedhjet shtetërore dhe lokale që do të mbahen në nëntor.
Deklaratat e fundit të Trumpit, ku ai akuzoi edhe Kinën për ndërhyrje në zgjedhjet e vitit 2020, janë parë nga organizatat që mbrojnë të drejtën e votës si pjesë e një strategjie më të gjerë për të ndikuar ose për të kontestuar rezultatet e zgjedhjeve të mesmandatit të vitit 2026.
"Rreziku më i madh për zgjedhjet amerikane janë gënjeshtrat që vazhdojnë të dalin nga Shtëpia e Bardhë," deklaroi Adrian Fontes, sekretari i shtetit i Arizonës, institucioni përgjegjës për administrimin e zgjedhjeve në këtë shtet.
Trump po ushtron presion ndaj Kongresit për miratimin e projektligjit Save Act, i cili do t'i jepte qeverisë federale kompetenca më të mëdha mbi procesin zgjedhor. Ai gjithashtu ka kërkuar që qeveria federale të marrë kontroll të drejtpërdrejtë mbi zgjedhjet në disa shtete, duke përsëritur pretendimet se humbjet e tij në vitin 2020 ishin të paligjshme.
Megjithatë, ekspertët kujtojnë se sistemi zgjedhor amerikan nuk administrohet nga qeveria federale.
"Zgjedhjet në SHBA organizohen nga shtetet dhe autoritetet lokale. Presidenti në fakt nuk ka kompetenca mbi administrimin e tyre", tha Ben Berwick, drejtues i ekipit ligjor për zgjedhjet në organizatën Protect Democracy.
Ndryshimi i hartave zgjedhore
Në disa shtete të drejtuara nga republikanët kanë nisur ndryshimet e kufijve të zonave elektorale, pas një vendimi të Gjykatës Supreme që dobësoi ndjeshëm një pjesë të rëndësishme të Voting Rights Act, ligjit historik për mbrojtjen e të drejtës së votës.
Luiziana ishte ndër shtetet e para që miratoi një hartë të re zgjedhore, e cila pritet t'u japë republikanëve pesë nga gjashtë vendet në Kongres. Sipas kritikëve, këto ndryshime synojnë të ndikojnë në rezultatet e zgjedhjeve të ardhshme.
Në të njëjtën kohë, Trump ka vazhduar sulmet ndaj votimit me postë, ka ngritur dyshime për makineritë elektronike të votimit dhe ka përsëritur akuza të pabazuara për mashtrim zgjedhor.
Aktivistët paralajmërojnë se kjo retorikë mund të shërbejë si bazë për të kontestuar rezultatet në rast se ato nuk i shkojnë për shtat republikanëve.
Kujtimi i sulmit ndaj Kapitolit më 6 janar 2021, i nxitur nga refuzimi i Trumpit për të pranuar humbjen në zgjedhjet e vitit 2020, mbetet ende i freskët.
"Është e papërgjegjshme që presidenti vazhdon me këtë retorikë dhe që njerëzit përreth tij e lejojnë ta bëjë këtë. Një klimë e tillë mund të nxisë sërish sjellje që rrezikojnë jetë njerëzish," tha Fontes.
Votimi me postë
Një nga objektivat kryesore të administratës Trump mbetet votimi me postë.
Trump e ka krahasuar vazhdimisht këtë mënyrë votimi me mashtrimin zgjedhor, ndonëse edhe vetë ka votuar me postë.
Sipas Ben Berwick, administrata mund të përpiqet të përdorë Shërbimin Postar Amerikan (USPS) për të ndikuar në shpërndarjen e fletëve të votimit me postë ose për të krijuar pengesa në proces.
Sipas të dhënave të States United Democracy Center, demokratët përdorin më shpesh votimin me postë sesa republikanët.
Tetë shtete amerikane dhe Distrikti i Kolumbisë mbështeten pothuajse tërësisht në votimin përmes postës.
Administrata Trump propozoi gjithashtu që shtetet t'i dorëzonin qeverisë federale listat e votuesve, në mënyrë që autoritetet federale të përcaktonin se cilët qytetarë nuk kishin të drejtë vote.
Ky plan, i zbatuar përmes një urdhri ekzekutiv në muajin mars, është bllokuar përkohësisht nga gjykatat, të cilat e kanë cilësuar antikushtetues. Organizata të tilla si NAACP dhe League of Women Voters e kanë sfiduar vendimin në gjykatë.
Drejtoresha e League of Women Voters, Celina Stewart, tha se ndërhyrja ligjore kishte për qëllim të garantonte që kufizimet ndaj votimit me postë të mos hynin në fuqi përpara zgjedhjeve paraprake.
Dyshimet mbi makineritë e votimit
Në fjalimin e tij televiziv të 16 korrikut, Trump ngriti dyshime edhe mbi makineritë elektronike të votimit.
Ai pretendoi se Kina kishte siguruar në mënyrë të paligjshme të dhënat e 220 milionë votuesve amerikanë.
Megjithatë, dokumente të deklasifikuara të hetuesve amerikanë tregojnë se Kina kishte shkarkuar vetëm të dhëna publike zgjedhore gjatë vitit 2022 dhe se nuk kishte ndërhyrë në procesin zgjedhor.
Organizatat që monitorojnë zgjedhjet druhen se administrata mund të përdorë pretendime të tilla si justifikim për të ndërhyrë pas zgjedhjeve, duke kërkuar sekuestrimin e materialeve zgjedhore ose duke penguar certifikimin e rezultateve.
Berwick kujton bastisjen e FBI-së në qarkun Fulton të Georgias, ku u sekuestruan materiale zgjedhore të vitit 2020, duke paralajmëruar se mund të tentohet një skenar i ngjashëm nën arsyetimin e hetimit të votimeve të pretenduara të paligjshme.
Dobësimi i institucioneve zgjedhore
Sipas kritikëve, administrata Trump ka dobësuar edhe institucionet federale që mbështesin sigurinë zgjedhore.
Election Assistance Commission, agjencia federale që ndihmon shtetet në administrimin teknik të zgjedhjeve, aktualisht nuk ka komisionerë, pasi Trump shkarkoi anëtarët demokratë dhe lejoi dorëheqjen e republikanëve.
Njëkohësisht, më shumë se një e treta e stafit të Cybersecurity and Infrastructure Security Agency (CISA) u shkurtua gjatë reformës së administratës për uljen e shpenzimeve, përfshirë edhe ekipin përgjegjës për sigurinë kibernetike të zgjedhjeve.
"Nuk mund të mos vihet re ironia që administrata pretendon se po mbron sigurinë zgjedhore, ndërkohë që dobëson institucionin përgjegjës pikërisht për këtë," tha Hannah Fried, drejtoreshë ekzekutive e organizatës All Voting is Local.
Çfarë parashikon Akti i shpëtimit
Projektligji Akti i shpëtimit, që ende nuk është miratuar nga Kongresi, kërkon që qytetarët të paraqesin pasaportë ose certifikatë lindjeje për t'u regjistruar si votues, si dhe dokument identifikimi me fotografi për të votuar personalisht.
Organizatat për të drejtat civile argumentojnë se këto kërkesa do të preknin në mënyrë disproporcionale afro-amerikanët, komunitetet indigjene, të moshuarit dhe studentët.
Ligji parashikon gjithashtu kufizime të reja për votimin me postë dhe detyrimin që shtetet t'ia dorëzojnë qeverisë federale listat e votuesve.
Edhe nëse projektligji nuk miratohet, ekspertët paralajmërojnë se agjencitë federale mund të ushtrojnë presion mbi shtetet për të pastruar listat zgjedhore duke përdorur të dhëna federale që mund të rezultojnë të pasakta.
Frika nga presioni mbi votuesit
Figura të së djathtës radikale, përfshirë ish-këshilltarin e Trumpit, Steve Bannon, kanë kërkuar vendosjen e agjentëve të emigracionit (ICE) ose forcave federale pranë qendrave të votimit.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se ligji federal ndalon praninë e trupave ose agjentëve federalë në vendvotime.
Celina Stewart tha se raste të intimidimit të votuesve janë regjistruar tashmë pranë kutive të votimit në Arizona, ku persona të armatosur monitoronin zgjedhësit.
Organizata e saj arriti të siguronte brenda 24 orësh një vendim gjykate që ndalonte këtë praktikë.
Retorika si faktor destabilizues
Sipas senatores së shtetit të Gjeorgjisë, Saira Draper, kërcënimi më i madh nuk është vetëm ndërhyrja institucionale, por edhe retorika që minon besimin e qytetarëve tek zgjedhjet.
"Duke mbjellë mosbesim ndaj procesit zgjedhor, pavarësisht rezultatit, krijohet një ndarje e vazhdueshme në shoqëri dhe mobilizohen mbështetësit për të kundërshtuar rezultatet," tha ajo.
Pas zgjedhjeve të vitit 2020, disa anëtarë republikanë të bordeve zgjedhore refuzuan të certifikonin rezultatet, megjithëse nuk kishte prova për manipulim.
Sipas ekspertëve, një refuzim i ngjashëm në shkallë më të gjerë mund të krijojë krizë institucionale nëse ndodh pas zgjedhjeve të ardhshme.
Në përfundim, Adrian Fontes vlerëson se ndërhyrjet dhe deklaratat e vazhdueshme të presidentit nuk ndihmojnë askënd.
"Nuk ka asnjë arsye reale që qytetarët të kenë frikë se zgjedhjet amerikane nuk funksionojnë. Shpjegimi i vetëm është se Donald Trump nuk e ka pranuar ende humbjen e tij në vitin 2020," u shpreh ai./Përshtati "Pamfleti" nga "The Guardian"
Lini një Përgjigje