TAGS-AT E JAVËS

Forum20 Shkurt 2026, 14:47

Fashizëm sipas manualit!

Shkruar nga Yanis Varoufakis
Fashizëm sipas manualit!
Amerika /

Kushdo që mendon se fashizmi u mposht përgjithmonë në mesin e shekullit XX, duhet të kthejë sytë nga Mineapolisi dhe qytetet e tjera amerikane. Në Amerikën e Donald Trump - dhe ndoshta së shpejti edhe në vende të tjera -  strategjitë e fashizmit kërkojnë shumë pak përditësim.

Imagjinoni sikur fashistët, që mendonim se i kishim mundur përgjithmonë në mesin e shekullit të kaluar, të kishin depozituar një plan në ndonjë kasafortë - një testament për trashëgimtarët e tyre shpirtërorë, të vendosur për ta bërë fashizmin përsëri “të madh”.

Çfarë do të thoshte ai plan? Ai do të fillonte me një strategji të kopjuar nga e majta: do të rekomandonte goditjen e “kapitalizmit të miqve”. Pra, do të kishim një kopje të argumenteve të së majtës kundër sektorit financiar të korruptuar dhe rolit të bankave qendrore në mbështetjen e tij.

Më pas, kritiko sistemin zgjedhor si një strukturë që mbështetet në dy fraksione të të njëjtit regjim oligarkik ose “njëpartiak”. Pas kësaj, shënjestro shtetin, duke pretenduar se ai është vënë vetëm në shërbim të Biznesit të Madh.

Në të njëjtën kohë, përsërit parullën neoliberale, duke u paraqitur si më neoliberal se Margaret Thatcher dhe Ronald Reagan së bashku. Quaji nëpunësit civilë “dembelë” që shfrytëzojnë klasën punëtore, duke krijuar kështu një përçarje midis punonjësve të sektorit publik dhe atij privat.

Për të krijuar një lëvizje, bashko viktimat e neoliberalizmit me njerëz që ruajnë një kujtim nostalgjik për Thatcher-in ose Reagan-in. Për t’i kthyer të gjithë kundër centristëve neoliberalë, demaskoji si “marksistë” ata që kanë neutralizuar të majtën - udhëheqës si Tony Blair dhe Bill Clinton.

Për të forcuar këtë aleancë, premtoju njerëzve kthimin në një “Epokë të Artë” imagjinare. Flisni sa më shumë për një “Rilindje Kombëtare” që kërkon mposhtjen si të borgjezisë dekadente, ashtu edhe të së majtës “tradhtare”.

Mbi të gjitha, mos e nënvlerësoni kurrë fuqinë e kultit të pastërtisë racore. Askush, sigurisht, nuk është “i pastër”. Ne të gjithë jemi bastardë. Por njerëzit mund të rrëmbehen nga një valë entuziazmi nëse i portretizoni qytetet e tyre si të mbushura me ndikime të huaja të rrezikshme (Trump preferon fjalën “parazitë”) dhe premtoni të pastroni “papastërtitë” që përhapen si virus në komunitet.

“Të papastërtit” mund të jenë hebrenjtë, myslimanët, personat transgjinorë - kushdo që mund të stigmatizohet me kosto të ulët. Kjo kërkon që të infektoni shpirtrat e të privuarve me një panik moral: me frikën se ata po zëvendësohen nga njerëz edhe më të mjerë se vetja.

Atëherë, dhe vetëm atëherë, mund të premtoni t’i bëni ata “sërish të mëdhenj”. Ndërsa koalicioni juaj fashist merr formë, gjallërojeni atë me mizogjini dhe premtime se një Udhëheqës i Madh - një baba i mençur - do të vendosë rregull në “shtëpinë kombëtare”.

Duke bërë këtë, fajësoni feminizmin “e zgjuar” (Woke) për paaftësinë e burrave për të mbajtur rregull, duke fshehur shkaqet e vërteta: masat shtrënguese, pasigurinë për strehim dhe shkurtimet në arsim e shëndetësi.

Në vend të kësaj, ofroni një kontratë të thjeshtë shoqërore: Ne do të kujdesemi për ju dhe do t’ju bëjmë përsëri krenarë. Në këmbim, na jepni pushtet absolut. Portretizojeni kombin si një batalion në luftë, ku mosbindja është kërcënim ekzistencial.

Shpallni një proces të pafundëm militarizimi dhe mbështetni buxhete gjigante mbrojtjeje. Në të njëjtën kohë, denonconi “kabalin” e majtisto-liberal që kërkon një qeverisje globale.

Për të marrë pushtetin, shfrytëzoni faktin se konservatorët dhe centristët kanë më shumë frikë nga e majta sesa nga ju. Përqafoni ultra-sionizmin për të “shpëlarë” trashëgiminë tuaj naziste.

Sapo të jeni të sigurt, shtyjini aleatët tuaj mënjanë dhe merrni kontrollin e plotë. Pasi të vini në pushtet, ndaloni emigrimin dhe deklaroni se ekzistojnë vetëm dy gjini për të treguar “seriozitet”.

Krijoni një Gardë Pretoriane për të larguar njerëzit nga rrugët drejt kampeve apo kolonive virtuale. Në prapaskenë, bashkëpunoni me oligarkët e financës dhe teknologjisë që dikur i kritikonit.

Zbatoni Gleichschaltung (sinkronizimin): shkarkoni punonjësit publikë dhe viddni të dhënat e qytetarëve për mbikëqyrje. Falni kriminelët tuaj dhe sulmoni universitetet e gjykatat.

Dhe nëse gjithçka dështon, sigurohuni t’i lini një plan të përditësuar brezit të ardhshëm. Sepse për sa kohë që pasuria e pakicës varet nga varfëria e shumicës, fashizmi do të jetë gjithmonë “i nevojshëm”.

Shënim: Yanis Varoufakis është ish-Ministër i Financave i Greqisë, udhëheqës i partisë MeRA25 dhe profesor ekonomie në Universitetin e Athinës.

fashizëm sipas manualit yanis varoufakis

Lini një Përgjigje