FLASH
Shkruar nga Enio Jaçe
Albaniens Flamingos lassen sich nicht bestechen, und die friedliche Revolution, die sie angestoßen haben, ist der billigste und einfachste Sieg, den der Westen auf dem Westbalkan erringen kann.
Im Morgengrauen, bevor die Hitze einsetzt, stehen Flamingos über der Narta-Lagune in einer langen rosa Reihe zwischen dem Wasser und der Adria. Sie brüten schon so lange an diesem Ufer, dass sich hier niemand mehr daran erinnern kann.
Anfang nächster Woche erwarten sie Besuch. Eine Delegation von Europaabgeordneten wird sie besuchen. Sie kommen nicht nur, um die Vögel zu sehen. Sie wollen sich nicht nur das Wasser ansehen, sondern auch das System, das es sauber halten soll.
Und was Flamingos angeht: Sie sind nicht käuflich. Sie ernähren sich in flachen, sauberen Salzwassern, und sobald das Wasser verschmutzt wird, fliehen sie. Kein Lobbyist kann sie zum Bleiben bewegen. Keine Genehmigung kann ihre Rückkehr beschleunigen. Flamingos sind heute Albaniens wichtigster Glaubwürdigkeitsprüfer – ein unverzichtbarer Beweis für die Integrität der Institutionen des Landes. Wo Flamingos bleiben, ist das Wasser sauber. Wo sie fliehen, stimmt etwas nicht. Und dieses Jahr haben sie eine Revolution ausgelöst.
Am Rande ihrer geschützten Küste soll ein Luxusresort entstehen, das mit Jared Kushner und Ivanka Trump in Verbindung steht. Das Gebiet ist jedoch international geschützt, ein wichtiges Vogelschutzgebiet (Important Bird Area, IBA) und wird nach Albaniens EU-Beitritt auch Teil des Natura-2000-Netzwerks sein.
Dutzende albanische Umweltorganisationen sowie BirdLife und EuroNatur protestierten gegen den Bau, der ohne Umweltverträglichkeitsprüfung, ohne öffentliche Anhörung und ohne Genehmigung erfolgte. „Naturschutz, öffentliche Anhörung und Rechtsstaatlichkeit sind Voraussetzung für die EU-Mitgliedschaft“, erklärte Gabriel Schwaderer von EuroNatur.
Die Reaktion der Bevölkerung ist beispiellos. Was am 23. Mai im Dorf Zvërnec begann, ist mittlerweile die größte Bürgerbewegung in Albanien seit 35 Jahren. Jeden Abend füllen Bürgerinnen und Bürger die Straßen von Tirana. Der Marsch am 20. Juni war mit über 150.000 Teilnehmenden laut Medienberichten der bisher größte.
Die jungen, parteiunabhängigen und friedlichen Demonstranten halten Flamingos sowie albanische, europäische und amerikanische Flaggen nebeneinander. „Albanien ist nicht zu verkaufen“ lautet ihr Slogan, den später der deutsche Europaabgeordnete Sebastian Everding im Europäischen Parlament wiederholte.
Dies beflügelte die Fantasie und die Reaktionen der internationalen Medien: Reuters, AP, Financial Times, The Guardian, Le Monde und El País berichten nun live von einem Ort, der der westlichen Presse normalerweise verborgen bleibt. Das allein ist schon einzigartig.
Sinjalet e para për botën perëndimore janë, që kjo lëvizje nuk është një problem për t’u menaxhuar. Në fakt është dhurata më e madhe falas që Uashingtoni dhe Brukseli do të marrin për një kohë të gjatë. Një lëvizje paqësore që do të çojë përpara një nga qëllimet madhore për secilin prej tyre.
Ta nisim me Uashingtonin. Doktrina e re e administratës Trump për Ballkanin Perëndimor është pragmatike dhe tregtare. Administrata e ka mbyllur ciklin e përkëdheljeve dhe mbikëqyrjeve të vazhdueshme për Ballkanin. Ajo kërkon një rajon që qëndron me këmbët e veta dhe shkul korrupsionin dhe rrjetet e organizuara të drogës që helmojnë Amerikën.
Dhe tani një komb në Ballkan, po ndërton veten. Falas. Revolucioni i Flamingove është ekzaktësisht ajo që kërkon doktrina. Shqiptarët nuk po i kërkojnë Amerikës ta rregullojë Shqipërinë; ata kërkojnë që institucionet që Amerika ngriti, të funksionojnë.
SPAK-u, gjykata e pavarur kundër korrupsionit që Uashingtoni dhe Brukseli e mbështetën, ka nisur një hetim për marrëveshjet e tokës nga individë të lidhur me trafikun e drogës. SPAK ka ngrirë 128.3 milionë euro të ardhura nga shitjet e kontestuara.
Protestuesit kërkojnë vetëm që SPAK të ndjekë rrugën e vet, dhe asnjë marrëveshje, kushdo qoftë, të mos i shpëtojë rregullave të konkurrencës së ndershme. Asgjë nuk përmbush më shumë doktrinën amerikane, sesa një komb që e bën vetë punën e institucioneve të pastra -
pa ushtri, dhe pa miliona dollarë ndihmash nga taksapaguesit amerikanë. Për vite në Dhomën Amerikane të Tregtisë, kam kërkuar vetëm një gjë: kapitali amerikan nuk kërkon favore, kërkon rregulla të drejta, të barabarta dhe të parashikueshme. Projekti i Zvërnecit/Sazanit - pa leje, pa konsultim, dhe pa garë - është e kundërta. Mbështetja e protestuesve nuk shkon kundër investimeve; është në favor të konkurrencës.
Për Brukselin, rasti është akoma dhe më i qartë. Në sondazhin Eurobarometër të 2025, 91 për qind e shqiptarëve mbështetën anëtarësimin në BE - shifra më e lartë e çdo vendi kandidat. Mesa duket, populli më pro-evropian në kontinent nuk ndodhet brenda Unionit; po qëndrojnë në një lagunë, duke mbrojtur rregullat evropiane që vetë qeveria e tyre i shkeli.
Ata nuk kanë asnjë interes të tërheqin pas vetes në Evropë një klasë politike të kapur. Ata duan të hyjnë të pastër. Dhe duket se Evropa po dëgjon. Partia Demokratike Evropiane, pjesë e grupit Renew Europe, e ka përqafuar hapur kauzën e protestuesve.
Në 17 qershor, Parlamenti Evropian votoi 483 me 103 për ndalimin e menjëhershëm të ndërtimeve në zonat e mbrojtura dhe shfuqizimin e amendamentit të 2024 që e hoqi mbrojtjen.
Brukselit i mjafton vetëm të nderojë parimin e vet: të mbështesë një shoqëri që po ndërton shtetin e së drejtës nga poshtë-lart. Shqipëria po kryen falas, atë që Brukseli shpenzon dekada e miliona duke u përpjekur ta ndërtojë nga lart-poshtë.
Perëndimi pyet shpesh si mund ta bëjë Ballkanin Perëndimor më të sigurt. Përgjigjja nuk është edhe një samit apo një tjetër prerje shiriti.
Die Antwort liegt bei den rosa Flamingos im flachen Wasser von Narta – dafür zu sorgen, dass sie dort auch in den kommenden Jahren auf einem Bein bleiben.
Wenn die Europaabgeordneten nächste Woche zur Lagune fahren, können sie das Einzige tun, was sich nicht manipulieren lässt: morgens am Ufer entlangspazieren und die Flamingos zählen.
Solange die Vögel da sind, wird Albanien genau der Partner, den sich der Westen wünscht. Und das gelingt ihm aus eigener Kraft. Der einzige Fehler wäre es jetzt, dem Wasser den Rücken zu kehren, solange es noch sauber ist. / Broschüre aus „Emerging Europe“
Anmerkung: Enio Jaço ist der ehemalige Präsident der Amerikanischen Handelskammer in Albanien und Leiter einer Nichtregierungsorganisation, die sich für den Beitritt des Westbalkans zur EU einsetzt.
Lini një Përgjigje