TAGS-AT E JAVËS

Forum26 Qershor 2026, 14:39

Mesazh i fortë nga Uashingtoni për Evropën: Kujtoni kush na bashkoi

Shkruar nga *Andrew Puzder & Bill White
Mesazh i fortë nga Uashingtoni për Evropën: Kujtoni kush na
Flamuri amerikan

"Këtë vit, familja jonë transatlantike ka një mundësi të festojë atë që na ka mbajtur të bashkuar gjatë 250 viteve të fundit dhe shpresojmë, do të na mbajë të bashkuar edhe për 250 vitet e ardhshme..."

Shtetet e Bashkuara janë gati të festojnë 250-vjetorin e themelimit të tyre. Të gjitha misionet amerikane në Bruksel kanë punuar me përkushtim për të siguruar që kjo të jetë një festë e denjë për këtë moment historik.

Lidhjet kulturore dhe historike të Amerikës me Evropën janë të thella dhe marrëdhëniet tona me Belgjikën, Bashkimin Evropian dhe NATO-n mishërojnë këto lidhje. Ne besojmë se kjo e bën Brukselin vendin ideal për këtë kremtim dhe kemi nderin të ftojmë miqtë dhe aleatët tanë të bashkohen me ne.

Roli i Evropës në themelimin e vendit tonë ishte thelbësor. Ndonëse nënshkrimi i Deklaratës sonë të Pavarësisë më 4 korrik 1776 ishte një ngjarje krejtësisht amerikane, që shpalli pavarësinë nga sundimi kolonial britanik, vetë dokumenti mbështetet gjerësisht në historinë e përbashkët qytetëruese që kolonitë e para ndanin me Evropën.

Filozofi anglez John Locke, i konsideruar gjerësisht si frymëzuesi filozofik i Revolucionit Amerikan, pati një ndikim të madh te Thomas Jefferson, hartuesi kryesor i Deklaratës, dhe rrjedhimisht edhe te vetë dokumenti. Idetë e tij shfaqen dukshëm në parathënien frymëzuese të Deklaratës, ku thuhet se "të gjithë njerëzit janë krijuar të barabartë" dhe janë "të pajisur nga Krijuesi i tyre me disa të drejta të patjetërsueshme", ndër të cilat janë e drejta për "Jetën, Lirinë dhe Kërkimin e Lumturisë".

Teksti vazhdon duke theksuar se "qeveritë krijohen" për të mbrojtur këto të drejta, duke marrë "pushtetin e tyre të ligjshëm" jo nga monarkitë trashëgimore, aleancat fetare apo forca ushtarake, por "nga pëlqimi i të qeverisurve". Këto fjalë frymëzuese vazhdojnë të prekin zemrat edhe 250 vjet pasi Jefferson i shkroi.

Shpallja e një republike të lirë në Deklaratë lindi në kontekstin e Iluminizmit evropian. Filozofët holandezë Hugo Grotius dhe Baruch Spinoza, filozofi gjerman Samuel Pufendorf, francezi Baron de Montesquieu dhe filozofi skocez David Hume kontribuan të gjithë në të njëjtën botë intelektuale nga e cila lindi Deklarata. Të gjithë këta mendimtarë u mbështetën në traditat më të pasura intelektuale që ka njohur ndonjëherë bota, të cilat e kanë zanafillën në Greqinë dhe Romën e lashtë.

Pyetja themelore, si atëherë ashtu edhe më pas, ishte nëse këto ideale të larta mund të shërbenin si bazë intelektuale për një komb që do të mbijetonte.

Në vitin 1863, gjatë Luftës sonë Civile, një nga presidentët më të mëdhenj të Amerikës, Abraham Lincoln, u përball me këtë pyetje në Fjalimin e Gettysburgut, vetëm 87 vjet pas themelimit të vendit tonë. Ai ritheksoi se ne ishim ende "një komb i ri, i lindur në liri dhe i përkushtuar ndaj parimit se të gjithë njerëzit janë krijuar të barabartë", por pyeti gjithashtu, mes një lufte shkatërrimtare, nëse "çdo komb i krijuar dhe i përkushtuar në këtë mënyrë mund të mbijetojë gjatë".

Më 28 qershor në Bruksel, kombi ynë, i krijuar dhe i përkushtuar mbi këto parime, do të festojë faktin se ka mbijetuar dhe ka qëndruar i fortë. Ne po i ftojmë miqtë tanë evropianë të bashkohen me ne, jo vetëm si aleatë, por edhe në shenjë vlerësimi për kontributin e tyre intelektual në themelimin e vendit tonë.

Gjatë këtyre dy shekujve e gjysmë, aleancat kanë ndryshuar; armiqtë janë bërë miq dhe miqtë janë bërë armiq. Por trashëgimia jonë e përbashkët dhe idealet e Iluminizmit që frymëzuan themelimin e vendit tonë nuk janë zbehur kurrë dhe nuk do të zbehen. Që nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore, Shtetet e Bashkuara dhe Evropa kanë mbetur aleatët më të qëndrueshëm, të bashkuar nga këto ideale të përbashkëta.

Ne të dy e njohim personalisht Presidentin Donald Trump dhe mund t'ju sigurojmë se nuk ka pasur kurrë një president më të përkushtuar ndaj idealeve të Deklaratës së Pavarësisë, ndaj lirisë politike, lirisë së shprehjes dhe parimit të qeverisjes me pëlqimin e të qeverisurve, apo ndaj paqes dhe mirëqenies në botë. Jemi jashtëzakonisht krenarë që shërbejmë në administratën e tij.

Shtetet e Bashkuara kanë pasur një ambasadë në Belgjikë prej 192 vitesh, që nga periudha menjëherë pas themelimit të Belgjikës moderne. Ajo vazhdon të luajë një rol aktiv në forcimin e lidhjeve ekonomike, politike dhe shoqërore ndërmjet dy vendeve tona, qoftë në fushën e mbrojtjes së përbashkët, të kompanive të teknologjisë së avancuar apo të partneriteteve energjetike.

Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian kanë marrëdhënien më të madhe tregtare në botë. Vetëm gjatë vitit të kaluar, ne arritëm një marrëveshje gjithëpërfshirëse për kuadrin e bashkëpunimit tregtar, një memorandum mirëkuptimi për një partneritet strategjik mbi mineralet kritike, miratuam Planin e Veprimit për Mineralet Kritike dhe Bashkimi Evropian iu bashkua nismës Pax Silica, e cila synon të sigurojë së bashku zinxhirët e furnizimit që lidhen me inteligjencën artificiale. Gjithashtu, po punojmë për modernizimin e NATO-s me shpresën që ajo të mbetet shtylla kryesore e paqes dhe sigurisë në Evropë.

Kemi shumë arsye për të festuar dhe mezi presim ta bëjmë këtë së bashku me miqtë tanë të mirë këtu në Bruksel, në një mbrëmje që do të mbahet mend.

Në çdo familje do të ketë gjithmonë dallime mendimesh për çështje shoqërore, politike dhe ekonomike. Megjithatë, këtë vit familja jonë transatlantike ka një mundësi të festojë atë që na ka mbajtur të bashkuar gjatë 250 viteve të fundit dhe shpresojmë, do të na mbajë të bashkuar edhe për 250 vitet që do të vijnë. /Përshtati Pamfleti nga Politico/

*Andrew Puzder është ambasadori i SHBA-së në BE/ Bill White është ambasadori i SHBA-së në Belgjikë

 

shba be ftesa

Lini një Përgjigje