FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Auch mehr als zwei Jahrzehnte nach dem Versprechen Brüssels bleiben die Länder der Region aufgrund unvollendeter Reformen, Korruption und geopolitischer Rivalität außerhalb der EU.
Die Länder des westlichen Balkans tragen eine Mitschuld an der verlangsamten Erweiterung der Europäischen Union, die auf die mangelhafte Umsetzung demokratischer Reformen zurückzuführen ist, aber auch die Europäische Union selbst, die in der Region lange Zeit der Stabilität Vorrang vor der Demokratie eingeräumt hat.
EUobserver wirft die Frage auf, ob die Länder des westlichen Balkans jemals EU-Mitglieder werden, und warnt davor, dass dies „geopolitische Risiken für Europa birgt, da externe Mächte versuchen, ihren Einfluss in der Region zu stärken“ .
„Man muss sich nur Serbien ansehen“, betont das Portal und fügt hinzu: „In Serbien ist die Unterstützung für einen EU-Beitritt zwar Kandidatenland, aber die geringste in der Region; nur 33 Prozent der Bürger befürworten ihn.“ „Serbien unter Präsident Aleksandar Vučić ist weiterhin auf russisches Gas angewiesen und vertieft die Zusammenarbeit mit China “, schreibt EUobserver.
Zur Untermauerung dieser Einschätzung verweist das Portal auch auf eine separate Analyse, in der es heißt: „Serbische Studenten und die Diaspora lassen nicht locker im Druck auf Vučić, Neuwahlen auszurufen, aber die Europäische Union hilft ihnen dabei nicht.“
Beitrag in EUobserver
Im Jahr 2003 versprach die Europäische Union den Ländern des Westbalkans, dass sie eines Tages Mitglieder der Union werden würden. Mehr als zwei Jahrzehnte sind vergangen, und sie sind immer noch nicht Mitglied. Warum warten sie noch immer? Und wird dieser Tag jemals kommen?
Albanien, Bosnien und Herzegowina, Serbien, Kosovo, Nordmazedonien und Montenegro – das sind die sogenannten „Westbalkan-Sechs“. Sie alle sind Beitrittskandidaten der EU. Seit dem Beitritt Kroatiens im Jahr 2013 ist der „Warteraum“ jedoch nicht leer. Und seit 2022 wird die Erweiterungsdebatte maßgeblich von der Ukraine-Frage dominiert.
Dies, obwohl einige Westbalkanländer im Beitrittsprozess deutlich weiter fortgeschritten sind als die Ukraine. Welche Länder werden also voraussichtlich als erste beitreten?
Montenegro scheint derzeit am nächsten an einer Mitgliedschaft zu sein, gefolgt von Albanien. Doch selbst für diese führenden Länder bestehen weiterhin erhebliche Hindernisse. Das hartnäckigste Problem in der Region ist der Rückgang der Demokratie, einschließlich systemischer Korruption und mangelnder Transparenz.
Die im März in Montenegro abgehaltenen Gespräche unterstrichen, dass Brüssel, obwohl sich das Land in der „letzten Phase“ der Verhandlungen befinde, dennoch erwarte, dass es die Reformen beschleunige und starke Institutionen aufbaue, die in der Lage seien, die Demokratie zu schützen.
Rasti i Shqipërisë e ilustron edhe më qartë këtë sfidë. Edhe pse kryeministri Edi Rama shpesh duket si një figurë natyrale në tryezën e liderëve të BE-së, në realitet vendi i tij ka rrëshqitur drejt një shteti de facto njëpartiak që prej ardhjes së tij në pushtet trembëdhjetë vite më parë.
Sipas Transparency International, Shqipëria vazhdon të regjistrojë nivele të larta korrupsioni. Prabakthimi demokratik është përhapur në të gjithë rajonin. Të paktën kështu tregon Indeksi i Perceptimit të Korrupsionit për vitin 2025.
A mban Bashkimi Europian një pjesë të përgjegjësisë për këtë situatë?
Disa ekspertë mendojnë se po. Ata argumentojnë se disa aspekte të politikës së zgjerimit të BE-së kanë favorizuar prej kohësh stabilitetin e regjimeve më shumë sesa demokracinë.
Procesi funksionon në këtë mënyrë: BE-ja u ofron vendeve kandidate asistencë financiare dhe teknike, në mënyrë që ato të përshtatin atë që njihet si acquis i BE-së — me fjalë të tjera, kuadrin ligjor dhe rregullator të unionit.
Por për shumë studiues, kjo çon vetëm në adoptim sipërfaqësor të normave dhe nuk arrin të ndryshojë realitetet politike të rajonit.
Së dyti, ritmi i ngadaltë i integrimit është vetë pjesë e problemit. Kur elitat qeverisëse shohin se anëtarësimi nuk ka gjasa të realizohet gjatë karrierës së tyre politike, ato kanë pak motivim për të çuar përpara reforma të vështira.
Megjithatë, për Bashkimin Europian ka shumë në lojë.
Zvarritja e zgjerimit sjell gjithashtu rreziqe gjeopolitike në rritje për Europën në tërësi, sepse fuqi të jashtme po përpiqen të konsolidojnë ndikimin e tyre në rajon.
Mjafton të shohim Serbinë. Pavarësisht se është vend kandidat, mbështetja për anëtarësimin në BE atje është më e ulëta në rajon, vetëm 33 për qind.
Nën drejtimin e presidentit Aleksandar Vuçiç, vendi vazhdon të mbështetet te gazi rus dhe të thellojë bashkëpunimin me Kinën.
E njëjta gjë vlen edhe për Bosnjën dhe Hercegovinën, ku lideri i Republikës Sërpska, Milorad Dodik, mbështet hapur afrimin me Moskën.
Kina gjithashtu ka krijuar një prani të konsiderueshme në rajon, duke investuar 32 miliardë euro që nga viti 2014, kryesisht përmes projekteve të infrastrukturës dhe energjisë.
Për të thyer ngërçin, po fitojnë terren qasje alternative.
Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë mbron atë që e quan “integrim operacional”, përfshirjen e institucioneve të Ballkanit Perëndimor në procese dhe agjenci të përzgjedhura të BE-së pa u dhënë anëtarësim të plotë.
Vetëm pak ditë më parë, kancelari gjerman Friedrich Merz hodhi idenë e “vendeve të asociuara”, të cilat mund të marrin pjesërisht pjesë në negociatat e BE-së. Ai i referohej kryesisht Ukrainës.
But the idea of gradual membership has been discussed for a long time and could gain momentum if the political will exists within the union.
But, returning to our initial question: when can the Western Balkans join the EU?
Montenegro hatte gehofft, bis 2028, also in zwei Jahren, Mitglied zu werden. Doch aus all den genannten Gründen dürfte es schwierig werden, diesen Termin einzuhalten.
Daher klingt der Beginn der 2030er Jahre realistischer, auch wenn es dafür keinerlei Garantien gibt.
Auch die Europäische Union selbst muss einige interne Probleme lösen, bevor sie neue Mitglieder aufnehmen kann, darunter die Frage der Einstimmigkeit bei Entscheidungen über bestimmte Politikbereiche. / Broschüre /
Lini një Përgjigje