TAGS-AT E JAVËS

Politike11 Qershor 2026, 11:12

Besa dhe flamingot!

Shkruar nga Joel Sucher

Besa dhe flamingot!

Shqiptarët kanë treguar vazhdimisht një qëndrueshmëri të rrallë historike përballë pushtimeve dhe trysnive të jashtme. Në momente vendimtare, ata kanë ruajtur identitetin dhe kodin e tyre të nderit dhe kjo po ndodh edhe me protestat e ditëve të fundit.

E kam thënë edhe më parë dhe do ta them përsëri: I dua shqiptarët. Krenarë, të ashpër dhe të udhëhequr nga një kod nderi që pjesa më e madhe e botës nuk e ka dëgjuar kurrë dhe nuk do të dinte si ta shqiptonte.

Ky kod quhet Besa, një parim i lashtë shqiptar, i rrënjosur në diçka më të vjetër se Krishterimi apo Islami, më i vjetër se Perandoria Osmane, më i vjetër se çdo gjë që Perëndimi mund të pretendojë se i ka mësuar Ballkanit.

Besa do të thotë, përafërsisht, mbajtja e fjalës. Mbrojtja e atyre që kanë nevojë për mbrojtje, edhe me koston e vetes. Kjo është arsyeja pse ajo që po ndodh tani përgjatë bregdetit Adriatik të Shqipërisë, protestat masive, flamujt flamingo, turmat që mbushin rrugët e Tiranës natë pas nate, nuk më habit aspak.

Shkëndija e menjëhershme është një projekt resorti luksoz prej 4 miliardë dollarësh, i mbështetur nga Affinity Partners i Jared Kushner dhe i lidhur me Ivanka Trump, i planifikuar për Ishullin e Sazanit dhe ligatinat bregdetare të mbrojtura të Zvërnecit, një zonë e çmuar ekologjikisht që ndodh të jetë shtëpia e flamingove, breshkave të detit dhe fokave folezuese. Parlamenti shqiptar miratoi në heshtje ndalimin e ndërtimit në zonat e mbrojtura në vitin 2024, duke hedhur themelet ligjore për atë që kritikët tani e përshkruajnë si një marrëveshje të mirë me investitorë të fuqishëm të huaj dhe interesa të brendshme të lidhura politikisht. Prokuroria Speciale Antikorrupsion në Shqipëri ka hapur një hetim se si është blerë dhe shitur toka. Kur buldozerët u shfaqën në plazh dhe rojet private të sigurisë filluan të dhunonin banorët vendas dhe aktivistët mjedisorë, shqiptarët bënë atë që bëjnë vetë: u shfaqën.

Ajo që filloi si rezistencë rajonale në fshatrat Zvërnec dhe Nartë është shndërruar në një lëvizje kombëtare, me mijëra njerëz që mbajnë flamingo rozë të fryrë, simboli i ligatinave të kërcënuara, dhe banderola me shkrimin “Shqipëria nuk është në shitje!”.

Demonstrata solidariteti janë planifikuar nga Vlora në Milano, Londër, Nju Jork dhe Toronto. Lëvizja është quajtur Revolucioni i Flamingove, dhe lidershipi i saj i decentralizuar dhe estetika e Gjeneratës Z janë krahasuar me lëvizje të tjera proteste të drejtuara nga të rinjtë në nivel ndërkombëtar.

Kryeministri Edi Rama është përgjigjur duke e quajtur atë një “luftë hibride”. Dhe dijeni se kur një politikan përdor atë frazë, zakonisht kjo do të thotë se protestat po funksionojnë.

Por për të kuptuar pse shqiptarët reagojnë në këtë mënyrë ndaj padrejtësisë së perceptuar, pra pse ky komb i vogël malor me 2.6 milionë banorë prodhon njerëz që thjesht nuk do të detyrohen të ulin kokën, duhet të shkoni më tej sesa kjo ofertë turistike. Shumë më tej.

Gjatë pushtimit nazist që filloi në vitin 1943, popullsia shqiptare refuzoi të zbatonte urdhrat për të dorëzuar listat e hebrenjve që jetonin brenda kufijve të vendit. Agjencitë shtetërore u dhanë familjeve hebreje dokumente të falsifikuara, duke i lejuar ato të përziheshin me popullsinë vendase.

Ky nuk ishte një akt i vogël rezistence pasive. Ishte një sfidë sistematike, e qëllimshme dhe e rrezikshme ndaj makinës vrasëse naziste. Shqipëria e përfundoi Luftën e Dytë Botërore si i vetmi vend evropian me më shumë hebrenj sesa kishte në fillim, i vetmi komb i pushtuar nga nazistët që mund ta bëjë këtë pretendim.

Besa, ai detyrim i lashtë mbrojtjeje, ishte parimi frymëzues pas këtij akti të jashtëzakonshëm. Unë kam njohur shqiptaro-amerikanë në zonën metropolitane të Nju Jorkut për dekada të tëra. Disa prej tyre nuk ishin tamam djem shembullorë.

Në vitin 2004, Organizata Shqiptare Rudaj, “Korporata”, siç e quanin anëtarët e saj, u etiketua si familja e gjashtë kriminale në New York City, së bashku me pesë familjet tradicionale italo-amerikane.

Duke vepruar nga Bronx, Queens dhe Westchester County, vendlindja ime, ata u konsideruan nga FBI-ja si më të pamëshirshmit dhe më të vështirë për t’u infiltruar sesa familjet italiane që ata zhvendosën dhe, herë pas here, i poshtëruan.

Por unë do t’ua lë të tjerëve llogaridhënien morale. Ajo që do të them është kjo: edhe në atë botë, kodi mbeti në fuqi. Ju nuk e tradhtuat tuajën. Ju e mbajtët fjalën tuaj. Ju nuk bëtë një marrëveshje dhe pastaj nuk i shitët njerëzit që ju besuan.

Gjë që na kthen përsëri në Zvërnec dhe te buldozerët e Jared Kushner në një plazh të mbrojtur. Jared Kushner, i mbështetur nga marrëdhënia e tij me Trump, In, lundroi në politikën labirint të pasurive të patundshme të Manhattanit dhe u përpoq të bënte të njëjtën gjë duke u shtirur sikur po i vinte markën e tij ngjarjeve që po ndodhnin në Lindjen e Mesme.

Me shumë pretendime ai doli me Ivankën në një kërkim për sfida të reja. Ata gjetën një të tillë në një ishull të bukur shqiptar, ku zbritën nga një jaht, notuan deri në breg, ecën në këmbë zbathur deri në majë dhe, siç e thotë vetë ajo, u “magjepsën”.

Në botën ku jetojnë, magjepsja plus kapitali është e barabartë me blerjen. E sheh, e do, e blen. Por ajo që me sa duket nuk arritën ta shpjegonin, është se ky ishull i veçantë ndodhet pranë brigjeve të një vendi ku kodi është më i vjetër dhe më i thellë se çdo prospekt investimi.

Nuk mund ta blini dot Shqipërinë! Nazistët u përpoqën ta thyenin atë. Enver Hoxha u përpoq për 40 vite ta izolonte atë nga bota. Asnjëri nuk ia doli. Dhe këtë gjë nuk mund ta ndryshojë as një dhëndër me një bllok çeqesh./ Përshtati "Pamfleti" nga “Freedom News”

Lini një Përgjigje