FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Protesta e një brezi që nuk pranon më të presë
Shkatërrimi mjedisor, shfrytëzimi i tokës, oligarkët amerikanë, pabarazia, korrupsioni, turizmi i pakontrolluar, emigrimi: protestat masive që vazhdojnë të përmbytin Shqipërinë përfshijnë të gjitha çështjet më urgjente të kohës sonë.
Një popull që deri vonë dukej i pajtuar me një tranzicion të përjetshëm nga diktatura më e mbyllur dhe brutale e Evropës në shesh lojërash aktuale të vendpushimeve, vijave bregdetare të betonuara dhe turizmit bregdetar me kosto të ulët, po na thotë diçka shumë të qartë: "Shqipëria nuk është në shitje dhe Edi Rama duhet të shkojë në shtëpi."
Kështu, Revolucioni Flamingo ka kaluar muajin e parë të protestave të pamëshirshme. Pavarësisht imazhit të kartolinës që tani është ngulitur në imagjinatën tonë – shumë ndryshe nga anijet e mbushura me njerëz që iknin në vitin 1991 – Shqipëria mbetet një vend nga i cili mund të ikësh. "Shumica e shqiptarëve nuk kanë mundësi të blejnë ose të marrin me qira një apartament: në pesëmbëdhjetë vitet e fundit të qeverisjes së Ramës, ekonomia është nxitur nga ndërtimi dhe turizmi, të nxitura kryesisht nga pastrimi i parave të drogës", shpjegon Redi Muçi, i vetmi deputet nga Lëvizja Bashkë.
Por le të bëjmë një hap prapa: pse "Revolucioni i Flamingove"? "Majin e kaluar, disa makineri të rënda hynë në zonën e mbrojtur Vjosë-Nartë pa paralajmërim dhe filluan ndërtimin. Më 16 maj, ne organizuam demonstrimin e parë. Laguna e Nartës është shtëpia e mijëra flamingove dhe, nga perspektiva e biodiversitetit, është një nga zonat më të rëndësishme në të gjithë Shqipërinë", shpjegon Aleksander Trajce, president i Mbrojtjes dhe Ruajtjes së Mjedisit Natyror të Shqipërisë, OJQ-së më të vjetër dhe më të rëndësishme për mbrojtjen e mjedisit në vend.
Mosmarrëveshja
Jemi në Zvërnec, një nga komunat më të afërta me kantierin e ndërtimit, dhe më 30 maj, pas disa demonstratave lokale, konflikti përshkallëzohet: një banor që përpiqet të kalojë telin me gjemba rrihet brutalisht nga një prej punonjësve të sigurisë private që ruan perimetrin, ndërsa Policia e Shtetit vëzhgon skenën pa ndërhyrë. E gjithë ngjarja është filmuar nga Emiljando Kita, një anëtar i Lëvizjes Bashkë: "Mund ta kisha ndihmuar duke e larguar nga zjarri i policisë, por e filmova skenën që të gjithë shqiptarët ta shihnin".
Ndër faktorët që nxisin përshkallëzimin është dhëndri i Donald Trump, Jared Kushner, i cili, së bashku me gruan e tij, Ivanka, po përpiqet të blejë ishullin e Sazanit – pikërisht përballë lagunës Vjosë-Nartë – për të ndërtuar një hotel të madh luksoz. Historia groteske se si vajza e Trump zbuloi ishullin dhe vendosi ta blinte atë, duke notuar atje nga jahti i saj, ka zemëruar shqiptarët.
Ky rast është një shembull i një politike më të gjerë, në të cilën kufijtë e ruajtjes së natyrës janë shtyrë prapa për t'i bërë vend "investimeve strategjike". "Ata thonë se nuk ka projekt, por ka një leje zhvillimi: si mund të ishte dhënë pa pasur një projekt? Nuk ka transparencë. Ne e mbështesim këtë dhe të gjitha investimet strategjike, por duam të dimë detajet dhe ndikimin që do të ketë", shpjegon Besart Xhaferri, anëtar i Parlamentit për Partinë Demokratike. Ndërkohë, Prokuroria Speciale kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) ka nisur tashmë hetimet për zhvillimet në Zvërnec: dyshohet për pastrim parash.
Një revoltë ndërpartiake
Sipas antropologut Nebi Bardhoshi, pronat luksoze nuk janë thjesht projekte zhvillimi, por pjesë e një modeli të korruptuar dhe strukturor: "Modeli i vendpushimeve bregdetare dhe rrokaqiejve në Tiranë ka çuar në rritje të çmimeve dhe qasje të kufizuar në mallrat e zakonshme. Punësimi i krijuar ka qenë i papërfillshëm."
Për këtë arsye, sipas Bardhoshit, Zvërneci është bërë një qendër pakënaqësie, mungese transparence dhe politikash që janë në kundërshtim me interesin kolektiv të natyrës dhe njerëzve: "Kjo është arsyeja pse kërkesat e shprehura gjatë Revolucionit të Flamingove janë thellësisht anti-establishment dhe transversale."
Nuk është rastësi që brohoritjet i drejtohen si Kryeministrit aktual, ashtu edhe udhëheqësit historik të krahut të djathtë. "Rama në burg, Berisha në burg" është një nga sloganet më të zakonshme. "Dyshja Rama-Berisha është shënjestra e vërtetë e këtyre protestave", thotë Redi Muçi. "Për vite me radhë, qeveria e ka trajtuar vendin si pronë private, të cilën mund ta shesë dhe ta shkatërrojë sipas dëshirës. Kur qeveria nuk vepron më në interesin më të mirë të popullit, nuk kemi zgjidhje tjetër veçse të bllokojmë gjithçka", thotë aktivistja Elsa Paja nga rrugët e Tiranës.
Sukseset e para
Më 17 qershor, Parlamenti Evropian miratoi një rezolutë mbi Raportin e Komisionit Evropian për vitin 2025 për Shqipërinë, duke u bërë thirrje autoriteteve shqiptare të revokojnë ndryshimet në ligjin për zonat e mbrojtura dhe të vendosin një moratorium të menjëhershëm për lejet e reja dhe projektet e zhvillimit në zonat e prekura.
Ndërsa Kryeministri Rama u përpoq të minimizonte shkallën e trazirave në kanalet e tij në mediat sociale, tensionet po rriten në kryeqytetin shqiptar. Tensionet janë përshkallëzuar që nga 2 korriku, pasi disa deputetë u qëlluan me vezë ndërsa po dilnin nga Parlamenti. Ndërhyrja e policisë ishte masive: u bënë 19 arrestime, dy prej të cilëve mbeten në arrest shtëpiak. Qyteti reagoi me ditën e tij më të ndjekur të protestave, të ndihmuar nga prania e madhe e diasporës dhe një delegacion eurodeputetësh që iu bashkuan protestuesve në rrugë.
Eurodeputetja holandeze Tineke Strik deklaroi se, pavarësisht takimit me Ministrin e Mjedisit, Sofjan Jaupaj, nuk u dhanë garanci se aktivitetet në zonë do të pezulloheshin. Dhe tronditjet e para politike nuk vonuan shumë: deputetja socialiste Marjana Koçeku u largua nga partia e Edi Ramës: "Në këto kushte, nuk mund të ketë as stabilitet dhe as kohezion me njerëzit që unë përfaqësoj". Guri i parë në një rrëmujë të plotë? /Përshtati "Pamfleti" nga "La Stampa"
Lini një Përgjigje