FLASH
Shkruar nga William Hunter
Një raport i ri mbi cilësinë e ujërave të larjes në Evropë rendit Shqipërinë të parën për përqindjen më të lartë të plazheve me ujëra të ndotura. Të dhënat tregojnë se 23 për qind e pikave të monitoruara në bregdetin shqiptar janë klasifikuar me cilësi të dobët, një nivel dukshëm më i lartë se mesatarja evropiane.
Nëse keni rezervuar pushimet në Shqipëri këtë verë, ndoshta duhet të mendoheni dy herë përpara se të zhyteni në det. Një raport i ri ka zbuluar plazhet më të ndotura në Evropë, ku cilësia e ujit është vlerësuar si “e dobët”.
Shqipëria kryeson listën për cilësinë më të keqe të ujit në Evropë, ku 23 për qind e pikave bregdetare të monitoruara për larje kanë marrë vlerësimin negativ. Kjo shifër është mbi tre herë më e lartë se ajo e vendit të dytë në listë, Estonisë, ku 6.7 për qind e plazheve u klasifikuan si të ndotura.
Për më tepër, vetëm 16 për qind e plazheve shqiptare morën vlerësimin “shkëlqyeshëm”, ndërsa 38 për qind u konsideruan “të mira”. Kjo do të thotë se Shqipëria ka dukshëm më pak zona bregdetare me cilësi të lartë për larje krahasuar me mesataren e Bashkimit Evropian, ku rreth 88 për qind e ujërave klasifikohen si “shkëlqyeshme”.
Megjithatë, raporti sjell lajme të mira për ata që planifikojnë pushime në Qipro, Lituani apo Slloveni. Në këto shtete, 100 për qind e zonave bregdetare të larjes janë vlerësuar si të shkëlqyera.
Këto gjetje vijnë nga monitorimi i kryer në vitin 2025 në rreth 22.000 pika larjeje (bregdetare dhe ujëra të brendshme) në të gjithë vendet e BE-së, Shqipëri dhe Zvicër. E ashtuquajtura “Direktiva për Ujërat e Larjes” (BWD) vlerëson sigurinë e ujit për not duke analizuar praninë e baktereve që tregojnë ndotje nga ujërat e zeza dhe mbetjet fekale.
Nëse gëlltitet, uji i ndotur mund të shkaktojë sëmundje të ndryshme, përfshirë probleme gastrointestinale dhe diarre, duke përbërë një rrezik serioz për pushuesit. Pikat e monitorimit testohen gjatë gjithë sezonit të plazhit dhe klasifikohen si “i dobët”, “i pranueshëm”, “i mirë” ose “i shkëlqyer”, në varësi të nivelit të ndotjes fekale.
Rezultatet tregojnë se ujërat e Evropës janë përgjithësisht të sigurta dhe mbeten ndër më të pastrat në botë. Në total, 87.4 për qind e ujërave bregdetare u klasifikuan si “të shkëlqyera”, ndërsa vetëm një pjesë e vogël rezultoi me cilësi të dobët.
Leena Ylä-Mononen, drejtoreshë e Agjencisë Evropiane të Mjedisit, u shpreh: “Këtë verë të gjithë mund të gëzojmë frytet e zbatimit të rreptë të rregullave të BE-së për ujërat e larjes. Kjo ka bërë që shumica dërrmuese e ujërave tona të jenë mjaftueshëm të pastra për not”.
Udhëtarët që shkojnë për pushime në Belgjikë, Bullgari, Letoni, Maltë dhe Rumani mund të ndihen të lehtësuar, pasi këto vende nuk kishin asnjë pikë bregdetare të klasifikuar si “e dobët”.
Për ata që shohin më afër shtëpisë, 78 për qind e zonave bregdetare të Irlandës morën statusin “shkëlqyeshëm”, ndërsa vetëm 0.7 për qind rezultuan të dobëta. Pavarësisht rezultateve zhgënjyese të Shqipërisë, ujërat bregdetare në përgjithësi mbeten më të lehta për t’u mbajtur të pastra, pasi rrymat detare ndihmojnë në largimin natyral të ndotësve nga bregu.
Megjithatë, situata ndryshon ndjeshëm kur bëhet fjalë për ujërat e brendshme. Në të gjithë Evropën, 78 për qind e pikave të larjes në ujëra të brendshme u vlerësuan si “të shkëlqyera”, ku shumica janë liqene.
Ndonëse lumenjtë përbënin vetëm 5.5 për qind të të gjitha pikave të larjes në Evropë, vetëm 47 për qind e tyre u vlerësuan si “të shkëlqyera”. Në Spanjë, 11 për qind e pikave të ujërave të brendshme konsideroheshin me cilësi të dobët.
Kushtet më të këqija për larje në ujërat e brendshme u regjistruan në Kroaci, me 7.1 për qind të pikave të klasifikuara si të dobëta, e ndjekur nga Franca me 6 për qind.
Edhe vende me ujëra bregdetare shumë të pastra, si Portugalia, hasin vështirësi në ruajtjen e cilësisë së liqeneve dhe lumenjve të tyre. Megjithëse këto të dhëna evropiane nuk përfshijnë Mbretërinë e Bashkuar, studime të tjera tregojnë probleme të ngjashme me cilësinë e ujërave të larjes.
Sipas të dhënave të DEFRA-s, vetëm dy nga pikat e larjes në lumenjtë e Britanisë kishin ujë të mjaftueshëm të pastër për not. Pjesa tjetër u klasifikua si e dobët dhe për to janë lëshuar paralajmërime për moslarje.
Po ashtu, 26 pika bregdetare kanë aktualisht njoftime ndalimi për shkak të cilësisë së dobët të ujit. Megjithatë, shqetësime janë ngritur edhe për pikat që aktualisht klasifikohen si të sigurta.
Në maj, organizata bamirëse “Surfers Against Sewage” zbuloi se njerëzit janë sëmurur rreth 6.000 herë pas notit në pika zyrtare larjeje gjatë pesë viteve të fundit. Vetëm vitin e kaluar, 1.263 persona raportuan sëmundje pas kontaktit me ujërat e ndotura./Pamfleti nga “Daily Mail”
T'i pastrojne ata qe zaptuan bregun e detit e ju vene gjoba njerezise pse shtrihen ne rere. Edhe dikur nuk ishte e privatit por pastrohej e kishe qef te shtriheshe ne rere te paster. Si i behet? Behet, behet.