FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi
Njëqind ditë pas nisjes së konfliktit, diplomacia përpiqet të rikuperojë atë që armët nuk arritën të zgjidhin, ndërsa bota përballet me pasojat e një lufte që askush nuk duket se e kontrollon më...
Kanë kaluar njëqind ditë nga momenti kur Lindja e Mesme u fut në një spirale të re përplasjesh, me premtimin se armët do të sillnin siguri, se raketat do të krijonin stabilitet dhe se bombardimet do t’i hapnin rrugën paqes.
Pas njëqind ditësh, bilanci është krejt tjetër. Mijëra jetë kanë humbur, dhjetra qytete janë dëmtuar, ekonomitë janë tronditur dhe pasiguria është zgjeruar përtej kufijve të rajonit. Ajo që u paraqit si një operacion i nevojshëm dhe i kufizuar, u shndërrua në një konflikt që vazhdon të prodhojë pasoja të paparashikueshme për të gjithë botën.
Historia e shekullit të fundit ka treguar vazhdimisht se luftërat nisen me objektiva të qarta dhe përfundojnë me pyetje të pambyllura. Edhe këtë herë, asnjëra palë nuk mund të pretendojë se ka arritur atë që shpalli në ditët e para të konfliktit. Fuqia ushtarake ka dëshmuar aftësinë për të shkatërruar, por jo për të ndërtuar një rend politik. Teknologjia ka treguar saktësi në goditje, por jo në zgjidhjen e krizave. Diplomacia, e cila duhej të paraprinte armët, tani po përpiqet të riparojë dëmet që ato kanë lënë pas.
Paradoksi më i madh i këtyre njëqind ditëve qëndron te kontrasti mes fushëbetejës dhe tryezës së negociatave. Pas muajsh bombardimes, sulmesh raketore dhe kërcënimesh reciproke, palët janë rikthyer pikërisht aty ku mund të kishin qenë që në fillim: në kërkimin e një marrëveshjeje. Lufta nuk i eliminoi mosmarrëveshjet. Ajo vetëm i bëri më të kushtueshme, më të ndërlikuara dhe më të rrezikshme.
Ndërkohë, faturën nuk e kanë paguar vetëm shtetet e përfshira drejtpërdrejt. E kanë paguar tregjet, ekonomitë, bizneset dhe qytetarët e zakonshëm në mbarë botën. Çmimi i energjisë është rritur, kostot e transportit janë rritur dhe pasiguria është kthyer në një faktor të përhershëm në vendimmarrjen ekonomike globale. Luftërat moderne nuk kufizohen më në vijat e frontit. Ato udhëtojnë përmes bursave, zinxhirëve të furnizimit dhe faturave që mbërrijnë në çdo familje.
Kjo është arsyeja pse njëqind ditët e fundit duhen parë jo vetëm si kronikë e një konflikti, por si dëshmi e kufijve të forcës. Asnjë raketë nuk ka mundur të zëvendësojë diplomacinë. Asnjë bombardim nuk ka prodhuar stabilitet afatgjatë. Asnjë demonstrim force nuk ka garantuar paqe të qëndrueshme. Përkundrazi, sa më shumë është zgjeruar konflikti, aq më e qartë është bërë nevoja për dialog.
Sot, pas njëqind ditësh lufte, bota nuk përballet me pyetjen se kush fitoi. Pyetja e vërtetë është sa ka humbur njerëzimi. Kur armët heshtin, fitoret ushtarake zbehen shpejt përballë numrit të viktimave, qyteteve të rrënuara dhe mundësive të humbura për paqe. Pikërisht aty qëndron mësimi i këtyre njëqind ditëve të çmendura: në një epokë kur fuqitë zotërojnë mjete të jashtëzakonshme për të shkatërruar, mençuria për të shmangur shkatërrimin mbetet arma më e vlefshme që njerëzimi ka në dispozicion./Pamfleti
Lini një Përgjigje