FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Why did Mussolini enter the futile war with Greece and how was Albania used?!
With the Greek campaign, Mussolini wanted to imitate Hitler's lightning war, to increase Italy's prestige in the Balkans. But instead, he suffered one of the biggest failures. Below, Lapsi.al brings part of the article "Why did we go there" by Matteo Liberti, published in "Focus Storia". LET'S BREAK THE ENEMY'S BACK. "I told you that we will break the Negus' back. Now, with the same absolute certainty, I tell you that we will break the back of Greece". This is how the Duce expressed himself on November 18, 1940, about the military campaign that was taking place in Greece, which in his intentions was to repeat the Ethiopian venture of 1936 (against the Negus, Emperor Haile Selassie), but which for almost a month had seen the Italian soldiers in very serious difficulties!
He sank to the point where he would eventually beg Hitler to revive the fortunes of what journalist Indro Montanelli defined as; “a boast by Mussolini.” But when and why did the Duce become entangled in Greek territories?
The pretext
“Greece was governed at the time by Prime Minister Ioannis Metaxas, a former general who, starting in 1936, had created – supported by King George II – a regime in some ways similar to the fascist one,” says Marco Clementi, a researcher in Eastern European History at the University of Calabria.
"Although he declared himself an admirer of the Duce, Metaxas had to face the geopolitical context of Greece, involved in fierce tensions with its Albanian, Bulgarian, Yugoslav and Turkish neighbors. A scenario that pushed him to keep his feet on both sides, establishing good relations even with Great Britain, a power that had many positions in contrast to the Muslims."
Neutral Greece
Relations between Greece and Italy took a turn for the worse in 1923, when Italian General Enrico Tellini, sent to demarcate the borders between Greece and Albania, was killed near Ioannina. Relations between the two countries subsequently improved, but when in the spring of 1939, Italy invaded Albania for the second time in its history, it caused renewed alarm among its Greek neighbors.
"These concerns increased with the outbreak of World War II, a conflict in which Italy, allied with Germany through the "Pact of Steel", entered on June 10, 1940, declaring war on France and Great Britain. For its part, Greece remained neutral," says Clementi.
Choosing
Vendimi për të sulmuar grekët, u mor nga Duçja në bazë të konsideratave politike dhe jo strategjike-ushtarake. Duke pasur parasysh sukseset që po arrinin nazistët, ai besonte se ishte e nevojshme të kryhej një veprim paralel, që do ta balanconte me prestigjin e Hitlerit. Nëse është e mundur duke imituar luftën e rrufeshme, të teorizuar nga vetë gjermanët.
“Që nga viti 1936, viti i ndërmarrjes etiopiane, Musolini ishte kthyer gjithnjë e më shumë drejt vendeve të huaja, me idenë e ndërtimit të një perandorie që do të pasqyronte lavditë e asaj romake”, – vazhdon Clementi. “Për sa i përket aleancës me Hitlerin, ajo nuk ishte aq e barabartë sa besonte Duçe, duke qenë se lideri nazist në fakt, mendonte vetëm për interesat gjermane”.
Supozime të gabuara
Planeve ekspansioniste të Musolinit dhe rivalitetit të fjetur me Fyhrer-in, iu shtua besimi se grekët (që në propagandën e regjimit shiheshin si “racë inferiore”) dhe anglezët po komplotonin pas shpine. Kjo çoi në vendimin për të pushtuar Greqinë. Një lëvizje që mund të kishte minuar edhe hegjemoninë angleze në Mesdhe, një gjemb në këmbë për marinën italiane.
Më në fund, i forcuar sipas mendimit të tij nga raportet e ministrit të Jashtëm, Galeazzo Ciano, Duçe u bind se operacioni do të favorizohej nga korrupsioni i politikanëve vendas, nga pakënaqësia e popujve kufitarë – të cilët ai i imagjinonte gati për të mbështetur pushtuesin – dhe, në përgjithësi, nga dobësia ushtarake greke. Nuk shkoi kështu…!
Përgatitjet
Duke përjashtuar çdo mundësi për një marrëveshje diplomatike me Metaxas (për të cilin aleanca me Italinë do të nënkuptonte krijimin e tensioneve me anglezët dhe me fqinjët e saj ballkanikë), komandantët ushtarakë sugjeruan që të paktën 20 divizione duheshin për të luftuar, për t’u dërguar në Greqi nga Shqipëria.
Konkretisht, strategjia ishte të pushtohej qyteti i Selanikut dhe ishujt Jon dhe më pas të vazhdohej me pushtimin e plotë të territorit grek. Për këtë qëllim, midis 11 dhe 12 gushtit 1940, Ciano dhe Musolini, u takuan në Romë me Sebastiano Visconti Prasca, komandant i trupave në Shqipëri, duke e urdhëruar që të përgatiste ushtarët për sulmin; “sa më shpejt të ishte e mundur”.
Hutimi i Inteligjencës
“Në ndërkohë, shërbimet e inteligjencës së SIM (Shërbimi Informativ Ushtarak) kishin shprehur shumë rezerva për qëllimet e Musolinit. Megjithatë, ai nuk e dëgjoi arsyen, i bindur se Italia duhet të luante në Ballkan atë rol gjeopolitik që kishte luajtur tashmë Austro-Hungaria, një subjekt politik i zhdukur nga Lufta e Madhe”, – thotë Klementi.
“Sikur të mos mjaftonte kjo, Musolini ishte dritëshkurtër duke mos njohur ‘nënshtrimin’ e tij ndaj Hitlerit, përkundrazi duke e bindur veten se ai mund ta bënte shpejt Gjermaninë ‘një peng në lojën tonë’. Nisur nga kjo situatë, ajo që mungonte ishte një fushatë propagandistike për të përgatitur italianët për ndërhyrjen dhe një ‘casus belli’, për ta justifikuar atë”, – shprehet historiani.
Gënjeshtrat
Duke filluar nga 11 gushti 1940, emri i shqiptarit Daut Hoxha u bë i famshëm dhe historia e tij përfundoi në të gjitha gazetat. Në Itali ai është i panjohur, por në Shqipëri ai është ende një hero sot: një patriot i vrarë barbarisht nga grekët, për mbështetjen e pavarësisë së Çamërisë, një territor në kufirin midis Shqipërisë dhe Greqisë dhe i diskutueshëm midis dy vendeve.
“Vdekja e Daut Hoxhës u bë pretekst për një fushatë të dhunshme anti-greke, me Italinë që paraqitet si kampionia e pretendimeve shqiptare”, – thotë historiani. “Në këtë situatë, më 15 gusht, nëndetësja italiane ‘Delfino’, fundosi një kryqëzor grek pranë ishullit Tinos, por Italia nuk pranoi asnjë përgjegjësi, duke u përpjekur t’ua ngarkonte atë anglezëve. Blofi nuk funksionoi dhe vetëm rriti nivelin e tensionit”!
Çuditërisht!
Kur, më 11 tetor, Musolini mësoi se nazistët ishin gati të staciononin kontingjentin e tyre në Rumani, pranë disa zonave të naftës, i zemëruar që ai nuk ishte konsultuar, vendosi të merrte masa. Ai u zotua se do t’ia kthente Hitlerit me të njëjtën monedhë. Ai do të mësojë nga gazetat që unë kam pushtuar Greqinë. “Kështu, më 15 tetor, në një takim me komandën e lartë ushtarake në Palazzo Venezia (përfshirë Shefin e Stafit Pietro Badoglio, i cili nuk bëri rezistencë), Duce urdhëroi nisjen e pushtimit.
Më pas u paralajmërua se nëse italianët do të pengoheshin, çdo formë e armiqësisë do të shtypet me forcën e armëve. Paralelisht, disa incidente kufitare do të kthenin në skenë ndërhyrjen britanike si dhe përcaktimin e grekëve. Afati i fundit për pranimin e kushteve italiane, Greqisë iu caktua në orën 06:00 të po asaj dite (u dorëzua në orën 03:00) dhe Metaxas thjesht tha në mënyrë lakonike: “Pra, kjo është luftë”!
Ushtarët italianë – të cilët, me gjithë kërkesat fillestare të krerëve ushtarakë, ishin të organizuar në vetëm 6 divizione – kaluan kufirin midis Shqipërisë dhe Greqisë, duke nisur një marshim që do të ndalohej shumë shpejt nga rezistenca e guximshme e ushtarëve grekë, të mbështetur nga anglezët dhe, siç e kishte parashikuar Graci, nga pjesë të mëdha të popullsisë.
Gjermanët po vijnë!
“Vështirësitë që hasën menjëherë italianët ishin nga më të ndryshmet”, – vijon Clementi. Pjesërisht për shkak të inferioritetit numerik, pjesërisht për relievin e vështirë të territorit grek, por mbi të gjitha lidhur me një mungesë të përgjithshme mjetesh dhe organizimi. Të hedhur në rrëmujë, ushtarët e gjetën veten të futur në një luftë rraskapitëse sulmesh dhe kundërsulmesh. Hitleri “i nxori gështenjat nga zjarri”, kur në pranverën e vitit 1941, urdhëroi trupat e tij të pushtonin Jugosllavinë dhe Greqinë.
Zhgënjimi i Liderit
Të dy vendet ballkanike u dorëzuan brenda pak ditësh. Më 17 prill erdhi dorëzimi i Jugosllavisë dhe më datën 21, ai i Greqisë, një ngjarje që e frustroi Duçen, pasi ai u la sërish në hije nga Fyhreri.
"To tell the truth, Hitler would have happily done this without committing to the Balkans. This operation risked drawing larger British forces into the area and delaying – as it did – the plan to invade the Union of Soviet Socialist Republics," Clementi explains.
However, the Duce and his German ally continued to divide territory with Italy, now in possession of the Dodecanese, while also taking control of mainland Greece (with the exception of Macedonia), Athens, the Peloponnese, the Cyclades, part of the Sporades, eastern Crete, and all of the Ionian Islands.
Final balance sheet
"Despite the serious mistakes made by the high command in planning the war, the Italians managed to put up good resistance to the Greek counterattack. Even if they did not win the war, it cannot be said that they completely lost it," concludes Clementi.
However, taking everything into account, Greece's back was not broken, while Mussolini's vanity broke the lives of many soldiers about whom, with contempt, on Christmas 1940, he had said: "This snow and this cold are good. This is how half-hearted people die and this mediocre Italian race improves"! Memorie.al
Lini një Përgjigje